Advanced search
Advanced search
Advanced search
Advanced search
Advanced search
Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk
In 2024, the cultural traditions of the Chazy/Hazy region were inscribed on the National List of Intan-gible Cultural Heritage. These traditions include dialect, musical heritage, ritual customs, embroidery, and elements of the cultural landscape. Until recently, applying for this inscription would have been challenging due to the disintegration of the local community. However, thanks to the collective efforts of individuals involved in the development of the microregion and the support of the Museum of the Rawicz Land, preparing a successful application became possible. In this article, I present an analysis of initiatives undertaken by regionalists, cultural animators, leaders of regional ensembles, members of associations, and cultural institutions, all of whom aimed to integrate the local community and work collectively towards the inscription of these traditions on the National List of Intangible Cultural Herit-age. As a resident of the Chazy/Hazy region and an activist for the preservation of traditional culture, I participated in the entire process, which allowed me to formulate significant conclusions
Angrosino Michael 2010, Badania etnograficzne i obserwacyjne, tłum. Maja Brzozowska-Brywczyńska, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Bazielich, Barbara 1997, Strój ludowy w Polsce. Opisy i wykroje, Fundacja Kultury Wsi, Warszawa.
Becela Tadeusz 1977, Spotkanie z nowym, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań.
Brencz Andrzej 1996, Wielkopolska jako region etnograficzny. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Poznań.
Brzezińska Anna Weronika 2011 Samoaktywizacja jako czynnik kształtujący społeczność regionalną. Przypadek regionu Żuław, Polityka Społeczna nr specjalny: Aktywizacja społeczna a rozwój społeczności: Zasoby, kompetencje, partnerstwo, s. 34-38.
Brzezińska Anna Weronika 2014, Różne światy kultury ludowej – perspektywa teoretyczna a działania praktyczne, [w]: B. Fatyga, R. Michalski (red.), Kultura ludowa. Teorie, praktyki, polityki, Instytut Stosowanych Nauk Społecznych, Warszawa s.133-154.
Brzezińska Anna Weronika (red.) 2019, Katalog wzorów haftów występujących na terenie Hazów, Muzeum Ziemi Rawickiej, Rawicz.
Burchardt Jerzy 1969, W sprawie nazwy Hazaków, Lud, t. 53, s. 247-250.
Burchardt Jerzy 1972, Kiedy powstała nazwa Hazacy?, Lud, t. 56, s. 276-278.
Burchardt Jerzy 1992, Czas powstawania wsi na Hazach w XVII wieku, Społeczna Rada Kultury i Sportu w Rawiczu, Rawicz.
Burszta Józef (red.) 1960, 1964, 1967, Kultura ludowa Wielkopolski, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań.
Bystroń Jan Stanisław 1947, Etnografia Polski, Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”, Poznań.
Chmielowski Stanisław 1983, Katalog wzorów haftów występujących na terenie Chazów, Leszczyńskie Towarzystwo Kulturalne, Leszno.
Chmielowski Stanisław 1995, Słownik nazw i wyrażeń związanych ze strojem ludowym Wielkopolski, Muzeum Okręgowe w Lesznie, Leszno.
Filipiak Ewa 2023, Instrukcja szycia i wykroje. Strój mężatki i mężczyzny żonatego na Hazach Właściwych z I połowy XX wieku, Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania Gościnna Wielkopolska, Pępowo.
Fischer Adam 1926, Lud polski: podręcznik etnografji Polski, Druk. Zakłady Narodowego im. Ossolińskich, Lwów.
Gadomski Stanisław 1995, Strój ludowy w Polsce, Fundacja Kultury Wsi, Warszawa.
Gomolec Ludwik 1964, Wielkopolskie grupy regionalne i lokalne nazwy ludności wiejskiej, [w]: J. Burszta (red.), Kultura ludowa Wielkopolski. Tom 2, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań s. 26-27.
Hamielec Marta, Miara Adrianna 2022, Hazy. Mikroregion, Muzeum Ziemi Rawickiej, Rawicz.
Jełowicki Arkadiusz (red.) 2023, Chazy/Hazy – żywa tradycja w Wielkopolsce, Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie, Szreniawa.
Jędraś Stanisław 2017, O Chazach i Chazakach, Urząd Miejski Gminy Rawicz, Rawicz.
Kłodnicki Zygmunt 2009, Grupy etnograficzne i etnonimiczne na Śląsku, [w]: H. Rusek, A. Drożdż (red.), Tożsamość etniczna i kulturowa Śląska w procesie przemian, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Wrocław-Cieszyn, s. 54-86.
Kłoskowska Antonina 1983, Socjologia kultury, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
Kolberg Oskar 1876, Wielkie Księstwo Poznańskie. Część II, Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Konecki Krzysztof 2000, Studia z metodologii badań jakościowych. Teoria ugruntowana, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Lipok-Bierwiaczonek Maria 2016, Strój wielkopolskich Hazaków, [w]: S. Gadomski, B. Kubska, M. Lipok-Bierwiaczonek, M. Zych, R. Drewniak, (red.) Polski strój ludowy (ze śląskim suplementem) w fotografii Stanisława Gadomskiego i Barbary Kubskiej, Muzeum Miejskie w Tychach, Tychy, s. 199–200.
Majerowicz Zuzanna 2022, „Wisieloki” i „Chojnioki” – aktywność kulturowa mieszkańców Chazów, Dziedzictwo Kulturowe Wsi, nr 6, s. 107–113.
Majerowicz Zuzanna 2023, Chazy czy Hazy? Tożsamość lokalna i regionalna mieszkańców mikroregionu etnograficznego z południowej Wielkopolski (praca magisterska).
Majerowicz Zuzanna 2024a, Pamiątka z dawnych czasów i powód do dumy, czyli postrzeganie tradycyjnego stroju chazackiego przez członków zespołów regionalnych, Literatura ludowa, t. 68, nr 1-2, s. 131-146. DOI: https://doi.org/10.12775/LL.1.2024.008
Majerowicz Zuzanna 2024b, Pochód Smolorzy w Chojnie na Chazach – reaktywacja!, Panorama Wielkopolskiej Kultury, nr 3 (139), s. 7.
Matusiak Szymon 1918, Z dziejów języka polskiego i naszej kultury, z. 1, Polskie Towarzystwo Pedagogiczne, Lwów.
Minksztym Joanna 2023, W grubym szorcu i w aksamicie. Strój Hazów/Chazów Właściwych, Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania Gościnna Wielkopolska, Pępowo.
Nitsch Kazimierz 1911, Mowa ludu polskiego: z mapą, E. Wende i Sp, Warszawa.
Nowak Henryk 1970, Gwary chazackie w powiecie Rawicki, Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, Poznań.
Poniatowski Stanisław 1932, Etnografia Polski T. 3, Wiedza o Polsce, Warszawa.
Pelczyk Antoni 1998, Specyfika tradycyjnego budownictwa mieszkalnego regionu Chazów, Studia Lednickie, z. 5, s. 187-199.
Schmidt Jacek, Brzezińska Anna Weronika 2011, Kultura zmienia życie. Społeczne aspekty projektów kulturalnych w Wielkopolsce, [w]: J. Sójka, M. Poprawski, P. Kieliszewski (red.), Strategicznie o kulturze w regionie. Program rozwoju kultury w Wielkopolsce, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań, s. 73-80.
Smyk Katarzyna 2024, Pojęcie depozytariusza niematerialnego dziedzictwa kulturowego w polskim dyskursie heritologicznym, Literatura ludowa, t. 68, nr 1-2, s. 7-20.
Sułkowski Łukasz 2002, Kulturowa zmienność organizacji, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.
Umławski Michał 2001, Region Chazów – Ziemia Rawicka, [w]: J. Jaskulski (red.), V Wielkopolskie Spotkania Budowniczych Dud i Kozłów. Stowarzyszenie Muzyków Ludowych w Zbąszyniu, Poznań s.29-41.
oai:rcin.org.pl:248801 ; 0071-1861 ; e-ISSN: 2719-6534 ; doi:10.23858/EP69.2025.4105
IAiE PAN, call no. P 326 ; IAiE PAN, call no. P 327 ; IAiE PAN, call no. P 325 ; click here to follow the link
Creative Commons Attribution BY 4.0 license
Copyright-protected material. [CC BY 4.0] May be used within the scope specified in Creative Commons Attribution BY 4.0 license, full text available at: ; -
Institute of Archaeology and Ethnology of the Polish Academy of Sciences
Library of the Institute of Archaeology and Ethnology of the Polish Academy of Sciences
Mar 20, 2026
Mar 20, 2026
27
https://www.rcin.org.pl/publication/285634
Dziubata-Smykowska, Karolina
Tomicki, Ryszard
Kozhevnikova, Magdalena
Calvo, Daniela
Roeske, Małgorzata
Kowalska, Małgorzata Zofia