Contributor:

Szymaszek, Aneta (1977- ) : Promotor

Publisher:

Instytut Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego PAN

Place of publishing:

Warszawa

Description:

188 stron : ilustracje ; 30 cm ; Bibliografia ; Streszczenie w języku angielskim

Degree name:

Doktor nauk biologicznych

Degree discipline :

Nauki biologiczne

Degree grantor:

Instytut Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN ; nadanie stopnia: 2026

Type of object:

Praca dyplomowa

Abstract:

Czasowe przetwarzanie informacji (CzPI) odnosi się do procesów neuronalnych i poznawczych, które umożliwiają organizację, rozpoznawanie oraz interpretację czasowej struktury zdarzeń, stanowiąc kluczowy aspekt ludzkiego funkcjonowania poznawczego. Procesy takie jak percepcja, uwaga, język, pamięć, kontrola motoryczna czy planowanie charakteryzują się określoną dynamiką czasową. Choć dotychczasowe badania wskazują, że sprawność mechanizmów CzPI istotnie wiąże się z efektywnością funkcjonowania poznawczego, większość z nich koncentrowała się na osobach starszych oraz grupach klinicznych, przez co indywidualne różnice w CzPI wśród zdrowych młodych dorosłych pozostają wciąż słabo poznane. Celem niniejszej rozprawy doktorskiej była identyfikacja wskaźników elektrofizjologicznych charakteryzujących wysoką (WCzPI) i niską (NCzPI) sprawność CzPI u zdrowych młodych dorosłych – zarówno w stanie spoczynkowej aktywności mózgu, jak i podczas wykonywania zadań poznawczych. W badaniu wzięło udział 84 młodych dorosłych (M = 23 lata), których sprawność CzPI na poziomie milisekundowym oceniono za pomocą procedur behawioralnych. Na podstawie uzyskanych wyników wyodrębniono dwie grupy: WCzPI (n = 34) oraz NCzPI (n = 33). Obie grupy uczestniczyły następnie w procedurach elektrofizjologicznych obejmujących: (1) pomiar aktywności spoczynkowej, umożliwiający identyfikację różnic między grupami w bazowej aktywności mózgu; (2) zadanie porównywania długości trwania dźwięków, oceniające sprawność CzPI na poziomie milisekundowym; (3) zadanie pozauwagowej percepcji wyróżnionych dźwięków, pozwalające na ocenę sprawności CzPI na poziomie sekundowym; (4) zadanie kontroli hamowania Go/No-Go, służące ocenie sprawności mechanizmów hamowania reakcji. Wyniki badań ujawniły szereg różnic neuronalnych między grupami WCzPI i NCzPI. Grupa WCzPI w porównaniu z grupą NCzPI, podczas aktywności spoczynkowej mózgu, charakteryzowała się bardziej stromym nachyleniem widma mocy w obszarach czołowych, co wskazuje na mniejszą zmienność neuronalną, a także może odzwierciedlać bardziej stabilną oraz efektywną komunikację w sieciach neuronalnych. Podczas porównywania długości trwania dźwięków, grupa WCzPI charakteryzowała się wyższą amplitudą późnego potencjału dodatniego (LPC), co może wskazywać na większą precyzję w ocenie subtelnych różnic czasowych na poziomie milisekundowym. Ponadto, podczas zadania kontroli hamowania grupa WCzPI wykazała wyższą amplitudę i krótszą latencję komponentu No-Go P3, co może świadczyć o sprawniejszych mechanizmach uwagowych i hamowania reakcji. Uzyskane wyniki behawioralne były spójne z obserwacjami elektrofizjologicznymi i wskazują, że uczestnicy z grupy WCzPI reagowali szybciej i osiągali wyższy poziom wykonania zadania w porównaniu z grupą NCzPI. Natomiast nie wykazano istotnych różnic między grupami w zadaniu pozauwagowej percepcji wyróżnionych dźwięków, co może wynikać z ograniczonej czułości miary opartej na potencjale niezgodności (MMN) lub z braku różnic w sprawności CzPI na poziomie sekundowym w populacji młodych dorosłych. Podsumowując, uzyskane wyniki wskazują, że indywidualne różnice w sprawności CzPI znajdują odzwierciedlenie w aktywności neuronalnej zarówno w stanie spoczynku, jak i podczas wykonywania zadań poznawczych. Zaobserwowane komponenty EEG, takie jak LPC i No-Go P3, mogą stanowić użyteczne wskaźniki neurofizjologiczne sprawności CzPI, z potencjalnym zastosowaniem zarówno diagnostycznym, jak i w ocenie skuteczności interwencji poznawczych. Uzyskane wyniki dostarczają nowych dowodów na istnienie neurofizjologicznych korelatów różnic indywidualnych w CzPI u zdrowych młodych dorosłych.

Detailed Resource Type:

Praca doktorska

Resource Identifier:

oai:rcin.org.pl:262627

Source:

IBD PAN, sygn. 20929 ; click here to follow the link

Language:

pol

Language of abstract:

eng

Rights:

Prawa zastrzeżone - dostęp nieograniczony

Terms of use:

Zasób chroniony prawem autorskim. Korzystanie dozwolone w zakresie określonym przez przepisy o dozwolonym użytku.

Copyright holder:

Zgoda na udostępnienie pracy w formie cyfrowej wyrażona oświadczeniem autora

Digitizing institution:

Instytut Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego Polskiej Akademii Nauk

Original in:

Biblioteka Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego PAN

Access:

Otwarty