Object

Title: Klasyfikacja typologiczna sieci szkół podstawowych w gminach Polski = Typological classification of the network of primary schools in Poland’s local-authority areas

Creator:

Bajerski, Artur

Date issued/created:

2014

Resource type:

Tekst

Subtitle:

Przegląd Geograficzny T. 86 z. 4 (2014)

Publisher:

IGiPZ PAN

Place of publishing:

Warszawa

Description:

24 cm

Abstract:

Głównym celem artykułu jest wypracowanie klasyfikacji typologicznej sieci szkół podstawowych w gminach Polski. Na tej podstawie sformułowano uogólnienia dotyczące zróżnicowania sieci szkolnej w przestrzeni. Artykuł składa się z pięciu części. W pierwszej dokonano przeglądu dotychczasowych analiz sieci szkół powszechnych w Polsce oraz przedstawiono cel oraz zakres badań. Drugą część poświęcono pojęciu sieci szkolnej oraz jej operacjonalizacji.Dalej omówiono przyjętą procedurę badawczą, szczególną uwagę poświęcając doborowi zmiennych oraz wykorzystanej metodzie grupowania (k-średnich). Następnie przedstawiono wyniki badań, tj. klasyfikację typologiczną sieci szkół podstawowych w ujęciu gmin, omówiono każdy z ośmiu wyróżnionych typów oraz dokonano generalizacji uzyskanych wyników na poziomie województw. Przedstawione w artykule badania wykazały znaczne zróżnicowanie typów sieci szkolnej w skali kraju, przejawiające się w odmiennych rozkładach przestrzennych gmin reprezentującychposzczególne typy oraz w makrostrukturalnych różnicach struktury typów sieci szkolnej w różnych częściach Polski.

References:

1. Bajerski A., 2011, Organizacja przestrzenna i funkcjonowanie usług edukacyjnych w aglomeracji poznańskiej, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań. ; 2. Bajerski A., 2012, Przemieszczenia uczniów między obwodami szkolnymi a zróżnicowanie wyników publicznych szkół podstawowych i gimnazjów. Przypadek Poznania, Studia Regionalne i Lokalne, 48, 2, s. 62-76. ; 3. Ball S.J., Bowe R., Gewirtz S., 1996, School choice, social class and distinction: the realization of social advantage in education, Journal of Education Policy, 11, 1, s. 89-112. ; 4. Bański J., 2006, Geografia polskiej wsi, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa. ; 5. Bański J., Kowalski M., Śleszyński P., 2002, Zarys problemów związanych z uwarunkowaniami zróżnicowań przestrzennych wyników sprawdzianu dla uczniów szkół podstawowych w 2002 r., IGiPZ PAN, Warszawa. Raport dla Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w Warszawie; http://www.igipz.pan.pl/miasto/home_pl.htm (15.09.2014). ; 6. Barnett C., 2005, The consolations of 'neoliberalism', Geoforum, 36, 1, s. 7-15. ; 7. Białecki I., Mytkowski D., Piwowarski R., 2001, Poland, [w:] A. Fiszbein (red.), Decentralizing Education in Transition Societies Case Studies from Central and Eastern Europe, The World Bank, Washington, s. 71-89. ; 8. Biczkowski M., Falkowski J., 2002, Poziom wykształcenia ludności wiejskiej województwa kujawsko-pomorskiego, [w:] J. Bański, E. Rydz (red.), Społeczne problemy wsi, Studia Obszarów Wiejskich, 2, IGiPZ PAN, Warszawa, s. 69-82. ; 9. Brenner N., Theodore N., 2002, Cities and the geographies of "actually existing neoliberalism", Antipode, 34, 3, s. 349-379. ; 10. Butler T., Robson G., 2003, Plotting the middle classes: Gentrification and circuits of education in London, Housing Studies, 18, 1, s. 5-28. ; 11. Chaberko T., Kretowicz P., 2011, Vanishing public schools in Poland – economic rationalization in spatial and demographic contexts, referat na 8th International Conference "Man–City–Nature" – New Processes & Structures, 17-18 października 2011 r., Uniwersytet im. Mikołaja Kopernika, Toruń. ; 12. Czapiewski K., Janc K., 2012, Dostępność do edukacji, jakość kształcenia i poziom wykształcenia mieszkańców a struktura funkcjonalna gmin województwa mazowieckiego, Mazowsze Studia Regionalne, 10, s. 33-51. ; 13. Czapiewski K., Janc K., 2013, Edukacja jako czynnik rozwoju Mazowsza, Mazowieckie Biuro Planowania Regionalnego, Warszawa. ; 14. Czyż T., 2000, Zróżnicowanie wymiaru ludnościowo-urbanizacyjnego nowych województw, Przegląd Geograficzny, 77, 4, s. 447-465. ; 15. Dolata R., 2008, Szkoła – segregacje – nierówności, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa. ; 16. Dolata R., 2010, Cicha rewolucja w polskiej oświacie – proces różnicowania się gimnazjów w dużych miastach, Edukacja. Studia, Badania, Innowacje, 109, 1, s. 51-60. ; 17. Dolata R., Jasińska A., Modzelewski M., 2012, Wykorzystanie krajowych egzaminów jako instrumentu polityki oświatowej na przykładzie procesu różnicowania się gimnazjów w dużych miastach, Polityka Społeczna, 1, s. 41-46. ; 18. Domalewski J., 2002, Typologia gmin wiejskich pod kątem widzenia sytuacji oświatowej, [w:] A. Rosner (red.), Wiejskie obszary kumulacji barier rozwojowych, Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN, Warszawa, s. 107-132. ; 19. Domalewski J., 2010, Edukacja a procesy rozwoju obszarów wiejskich, [w:] M. Stanny, M. Drygas (red.), Przestrzenne, społeczno-ekonomiczne zróżnicowanie obszarów wiejskich w Polsce. Problemy i perspektywy rozwoju, Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN, Warszawa, s. 181-201. ; 20. Falski M., 1925, Materiały do projektu sieci szkół powszechnych na obszarze województw: warszawskiego, łódzkiego, kieleckiego, lubelskiego i białostockiego oraz M.St. Warszawy, Komisja Pedagogiczna Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, Warszawa. ; 21. Flaga M., Wesołowska M., 2002, Warunki kształcenia dzieci i młodzieży na obszarach wiejskich województwa lubelskiego, [w:] J. Bański, E. Rydz (red.), Społeczne problemy wsi, Studia Obszarów Wiejskich, 2, IGiPZ PAN, Warszawa, s. 83-93. ; 22. Florence P.S., 1948, Investment, Location, and Size of Plant, University Press, Cambridge. ; 23. Gnanadeskian R., 1977, Methods for Statistical Data Analysis of Multivariate Observations, John Wiley and Sons, New York. ; 24. Hamnett C., Butler T., 2011, 'Geography matters': the role distance plays in reproducing educational inequality in East London, Transactions of the Institute of British Geographers NS, 36, s. 479-500. ; - ; 25. Heffner K., 1999, Typologia gmin wiejskich w Polsce według jakości układów osadniczych, [w:] A. Rosner (red.), Typologia wiejskich obszarów problemowych, Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN, Warszawa, s. 59-78. ; 26. Herbst M., 2004, Zróżnicowanie jakości kapitału ludzkiego w Polsce. Od czego zależą wyniki edukacyjne?, Studia Regionalne i Lokalne, 17, 3, s. 89-104. ; 27. Herbst M., 2012, Edukacja jako czynnik i wynik rozwoju regionalnego. Doświadczenia Polski w perspektywie międzynarodowej, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa. ; 28. Herbst M., Levitas A., Herczyński J., 2009, Finansowanie oświaty w Polsce – diagnoza, dylematy, możliwości, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa. ; 29. Herczyński J., Sobotka A., 2014, Diagnoza zmian w sieci szkół podstawowych i gimnazjów 2007-2012, Instytut Badań Edukacyjnych, Warszawa. ; 30. Janc K., Czapiewski K.Ł., Bajerski A., 2012, Where the brains are, where the brains move: education, skilled migration and human capital in Poland, [w:] P. Churski (red.), Contemporary Issues in Polish Geography, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań, s. 179-200. ; 31. Kostrubiec B., 1972, Analiza zjawisk koncentracji w sieci osadniczej, Prace Geograficzne, IG PAN, 92. ; 32. Kučerová S., 2012, Proměny územní struktury základního školství v Česku, Česká geografická Společnost, Praha. ; 33. Kučerová S., Kučera Z., Chromý P., 2010, An elementary school in networks: Contribution to geography of education, Europa XXI, IGiPZ PAN, 21, s. 47-61. ; 34. Levitas A., Herczyński J., 2012, Decentralizacja oświaty w Polsce 1990−1999: tworzenie systemu, [w:] M. Herbst (red.), Decentralizacja oświaty, Biblioteczka Oświaty Samorządowej, 7, Wydawnictwo ICM UW, Warszawa, s. 55-117. ; 35. MacQueen J., 1967, Some methods for classification and analysis of multivariate observations, [w:] L. Lecam, A. Neyman (red.), Proceedings of the Fifth Berkley Symposium on Mathematical Statistics and Probability, t. 1. Theory of Statistics, University of California Press, Berkley, s. 281-297. ; 36. Maguain D., 2009. La suppression de la sectorisation est-elle une bonne chose?, Revue d'économie politique, 119, 4, s. 569-612. ; 37. Michałowska D.A., 2013, Neoliberalizm i jego (nie)etyczne implikacje edukacyjne, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań. ; 38. Ozga W., 1960, Organizacja szkolnictwa w Polsce, Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, Warszawa. ; 39. Ozga W., 1974, Rozmieszczenie szkół w Polsce. Analiza, wnioski, propozycje, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa. ; 40. Parysek J.J., 1982, Modele klasyfikacji w geografii, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań ; 41. Peck J., Tickell A., 2002, Neoliberalizing space, Antipode, 34, 3, s. 380-404. ; 42. Pietrzykowski R., Kobus P., 2006, Zastosowanie modyfikacji metody k-średnich w analizie portfelowej, Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, 60, s. 301-308. ; 43. Piwowarski R., 1992, Sieć szkolna a dostępność kształcenia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa. ; 44. Piwowarski R., 2000, Szkoły na wsi – edukacyjne wyzwanie, Instytut Badań Edukacyjnych, Warszawa. ; 45. Piwowarski R., 2004, The Conditions for Educational Achievement of Lower Secondary School Graduates, The Institute of Public Affairs, Warszawa. ; 46. Piwowarski R., 2006, Edukacja z perspektywy lokalnej i międzynarodowej, Instytut Badań Edukacyjnych, Warszawa. ; 47. Piwowarski R., 2008, Modele edukacji dla potrzeb koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Warszawa. ; 48. Przyszczypkowski K., 2010, Polityka oświatowa samorządów, Studia BAS, 22, 2, s. 41-64. ; 49. Rydz E., 2002, Bariery edukacyjne młodzieży wiejskiej, [w:] J. Bański, E. Rydz (red.), Społeczne problemy wsi, Studia Obszarów Wiejskich, 2, IGiPZ PAN, Warszawa, s. 53-68. ; 50. Swianiewicz P., 1989, Społeczno-ekonomiczna typologia miast i gmin w Polsce, Uniwersytet Warszawski, Warszawa. ; 51. Śleszyński P., 2003, Uwarunkowania zróżnicowań przestrzennych wyników egzaminu gimnazjalnego w 2002 r., IGiPZ PAN, Warszawa; http://www.igipz.pan.pl/miasto/sleszynski/home_pl. (15.09.2014). ; 52. Śleszyński P., 2012, Klasyfikacja gmin województwa mazowieckiego, Przegląd Geograficzny, 84, 4, s. 559-576 ; 53. Ward J.H., 1963, Hierarchical grouping to optimize an objective function, Journal of the American Statistical Association, 58, 301, s. 236-244. ; 54. Zaborowski Ł., 2009, Podział terytorialny Rzeczypospolitej – spojrzenie krytyczne, Prace Geograficzne UJ, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej, 121, s. 263-275. ; 55. Zeliaś A., Grabiński T., Wydmus S., 1989, Metody taksonomii numerycznej w modelowaniu zjawisk społeczno-gospodarczych, PWN, Warszawa. ; 56. Zioło Z., 1968, Wskaźnik koncentracji jako miernik zróżnicowania przestrzennego – na przykładzie rozmieszczenia ludności województwa rzeszowskiego, Roczniki Naukowo-Dydaktyczne WSP w Krakowie, 30, s. 151-163.

Relation:

Przegląd Geograficzny

Volume:

86

Issue:

4

Start page:

541

End page:

566

Detailed Resource Type:

Article

Format:

File size 3,2 MB ; application/pdf

Resource Identifier:

oai:rcin.org.pl:51261 ; 0033-2143 ; 10.7163/PrzG.2014.4.5

Source:

CBGiOS. IGiPZ PAN, sygn.: Cz.181, Cz.3136, Cz.4187 ; click here to follow the link

Language:

pol

Language of abstract:

eng

Rights:

Creative Commons Attribution BY-NC 3.0 PL license

Terms of use:

Copyright-protected material. [CC BY-NC 3.0 PL] May be used within the scope specified in Creative Commons Attribution BY-NC 3.0 PL license, full text available at: ; -

Digitizing institution:

Institute of Geography and Spatial Organization of the Polish Academy of Sciences

Original in:

Central Library of Geography and Environmental Protection. Institute of Geography and Spatial Organization PAS

Projects co-financed by:

Programme Innovative Economy, 2010-2014, Priority Axis 2. R&D infrastructure ; European Union. European Regional Development Fund

Objects

Similar
×

Citation

Citation style:

This page uses 'cookies'. More information