Subtitle:

Polska 1944/45-1989 : studia i materiały, 23 (2025) ; Studia

Contributor:

Institute of History of the Polish Academy of Sciences

Publisher:

Instytut Historii PAN

Place of publishing:

Warszawa

Description:

p. 5-41 ; Summary in English.

Abstract:

The article discusses the establishment and liquidation of the Soviet military administration (military/war commands) in the part of Poland that was within the operational area of the 1st Belorussian Front in 1944–1945. Its troops operated in selected counties of six voivodeships of interwar Poland and four governmental districts of the former German eastern provinces. The text is based on documents from the State Archive of the Russian Federation (GARF), Russian source publications, and individual archival materials of Polish provenance. They form the basis for the fi rst attempt in Polish historiography to reconstruct the structure of the command network operating in the area in question in 1944–1946 and to determine its size.

References:

Aniszewska J., Zamęt. Czas powojnia w Stargardzie i okolicznych miejscowościach, cz. 1: Ku końcowi, Poznań 2022
Armia Czerwona/Radziecka w Polsce w latach 1944–1993. Studia i szkice, red. K. Filip, M. Golon, Borne Sulinowo–Bydgoszcz–Gdańsk 2014
Baziur G., Armia Czerwona na Pomorzu Gdańskim 1945–1947, Warszawa 2003
Dolata B., Wyzwolenie Polski 1944–1945. Działania wyzwoleńcze Armii Radzieckiej i Ludowego Wojska Polskiego, Warszawa 1971
Golczewski K., Pomorze Zachodnie na przełomie dwu epok 1944–1946, Poznań 1964
Golczewski K., Rola Armii Radzieckiej i Wojska Polskiego w odbudowie podstaw życia społecznego na Pomorzu Zachodnim, „Przegląd Zachodniopomorski” 1963, nr 5, s. 41–73
Golon M., Działalność radzieckich władz wojskowych i policyjnych w Bydgoszczy w latach 1945–1946 (część 2), „Kronika Bydgoska” t. 18, 1996, s. 35–66
Golon M., Polityka radzieckich władz wojskowych i policyjnych na Pomorzu Nadwiślańskim w latach 1945–1947, Toruń 2001
Hytrek-Hryciuk J., Rosjanie nadchodzą! Ludność niemiecka a żołnierze Armii Radzieckiej (Czerwonej) na Dolnym Śląsku w latach 1945–1948, Wrocław 2010
Kościuszko M., Armia Czerwona w Wielkopolsce w latach 1945–1946 w świetle dokumentów polskiej administracji, Poznań–Warszawa 2023
Krogulski M.L., Okupacja w imię sojuszu. Armia Radziecka w Polsce 1944–1956, Warszawa 2000
Misztal Z., Pomoc Armii Radzieckiej w utworzeniu administracji polskiej na Ziemiach Zachodnich, „Wojskowy Przegląd Historyczny” 1985, nr 1–2, s. 135–163
Skóra W., Instrukcje dla komendantów Armii Czerwonej obejmujących władzę na terytorium Polski w latach 1944–1945, „Pamięć i Sprawiedliwość” t. 38, 2021, nr 2, s. 726–754
Skóra W., Organizacja, struktura i obsada sowieckich komendantur wojskowych (wojennych) na terytorium Polski w latach 1944–1946. Rekonesans badawczy, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio F – Historia” t. 76, 2021, s. 301–325
Skóra W., Słupsk 1945. Miasto Niemców, Sowietów i Polaków, Poznań 2023
Sowjetische Kommandanturen und deutsche Verwaltung in der SBZ und frühen DDR. Dokumente, red. J. Foitzik, München 2015
Techman R., Armia radziecka w gospodarce morskiej Pomorza Zachodniego w latach 1945–1956, Poznań 2003
W objęciach Wielkiego Brata. Sowieci w Polsce 1944–1993, red. K. Rokicki, S. Stępień, Warszawa 2009
Ziemie Odzyskane pod wojskową administracją radziecką po II wojnie światowej. Materiały z konferencji, red. S. Łach, Słupsk 2000
Кретинин Г.В., Военные комендатуры 3го Белорусского фронта в Восточной Пруссии (октябрь 1944 май 1945 года), „Вестник Балтийского федерального университета им. И. Канта. Серия: Гуманитарные и общественные науки” 2011, nr 12, s. 67–75, [dostęp: 19 II 2025]
Кретинин Г.В., Военные комендатуры Кёнигсберского особого военного округа в 1945–1946 годах, „Вестник Российского государственного университета им. И. Канта. Серия: Гуманитарные и общественные науки” 2006, nr 6, s. 55–62, [dostęp: 2 III 2025]
Кретинин Г.В., Еще раз о военных комендатурах Кёнигсбергского особого военного округа в 1945–1946 гг., „Вестник Российского государственного университета им. И. Канта. Серия: Гуманитарные и общественные науки” 2007, nr 12, s. 88–92, [dostęp: 18 III 2025]
Путеводитель, t. 3: Фонды Государственного архива Российской Федерации по истории СССР, red. С.В. Мироненко, Москва 1997
Советская военная администрация в Германии 1945–1949. Справочник, red. Я. Фойтцик, Т.В. Царевская-Дякина, А.В. Доронин, Москва 2009

Relation:

Polska 1944/45-1989 : studia i materiały

Volume:

23

Start page:

5

End page:

41

Detailed Resource Type:

Article : original article

Format:

application/octet-stream

Resource Identifier:

oai:rcin.org.pl:248093 ; 2450-8357 ; 2450-8365 ; 10.12775/Polska.2025.01

Source:

IH PAN, sygn. B.155/23 Podr. ; click here to follow the link

Language:

pol

Language of abstract:

eng

Rights:

Creative Commons Attribution BY 4.0 license

Terms of use:

Copyright-protected material. [CC BY 4.0] May be used within the scope specified in Creative Commons Attribution BY 4.0 license, full text available at: ; -

Digitizing institution:

Institute of History of the Polish Academy of Sciences

Original in:

Library of the Institute of History PAS

Projects co-financed by:

Ministry of Education and Science

Access:

Open