Object structure

Title:

Małe miejsce wielkich opowieści. Kołobrzeski Cmentarz Wojenny

Subtitle:

Small places of grand stories. The Kołobrzeg War Cemetery ; Journal of Urban Ethnology 15 (2017)

Creator:

Golonka-Czajkowska, Monika

Publisher:

Instytut Archeologii i Etnologii PAN

Place of publishing:

Kraków

Date issued/created:

2017

Description:

24 cm

Subject and Keywords:

Kołobrzeg ; Kolberg ; pamięć zbiorowa ; cmentarz ; rytuał upamiętniający ; tożsamość ; nacjonalizm ; wojna ; antropologia polityczna

Abstract:

Dzień Wszystkich Świętych (1 XI) w Kołobrzegu – nadmorskim kurorcie na tzw. Ziemiach Zachodnich, przyłączonych do Polski w 1945 r. po konferencji w Jałcie, to moment szczególny dla jego mieszkańców. Większość z nich udaje się wówczas na jedyny w mieście miejski cmentarz, by celebrować w gronie rodziny pamięć o swoich bliskich. Jednocześnie w ten sposób mieszkańcy kultywują także pamięć wspólną, bowiem, jak przypomina Jean-Didier Urbain, przynajmniej od wieku X europejski cmentarz to miejsce, które oprócz wymiaru indywidualnego, ma także wymiar wspólnotowy, stanowiąc kolektywną przestrzeń żałobną. I właśnie ten drugi wymiar cmentarza jako miejsca praktykowania pamięci wspólnej postaram się nieco przybliżyć. Ze względu na ograniczone rozmiary publikacji tekst ten będzie opisem zaledwie jednego, niemniej fundamentalnego elementu kołobrzeskiej mozaiki pamięci, związanego z jej wymiarem kulturowym. Elementem tym jest bitwa o Kołobrzeg, zakończona 18 marca 1945 r. po długich i krwawych walkach zwycięstwem I Armii Wojska Polskiego – wydarzenie, które mimo upływu lat pozostaje dla części mieszkańców wciąż jedną z centralnych figur myślenia o przeszłości miasta. To właśnie pamięć o jej uczestnikach – poległych podczas zdobywania miasta żołnierzach, zostaje tego świątecznego dnia wydobyta z zasobu kołobrzeskiego imaginarium i staje się przedmiotem ich wspólnej celebracji

References:

Aries P. 1989, Człowiek i śmierć, tłum. Bąkowska E., Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa ; Assmann J. 2016, Pamięć kulturowa. Pismo, zapamiętywanie i polityczna tożsamość w cywilizacjach starożytnych, Traba R. (red.), tłum. Kryczyńska-Pham A., Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa ; Baczko B. 1994, Wyobrażenia społeczne. Szkice o nadziei i pamięci, tłum. Kowalska M., Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa ; Bauman Z. 2011, Na szańcach wieczności [w:] Borzyszkowski J. (red.), Nekropolie Pomorza, Nadbałtyckie Centrum Kultury, Instytut Kaszubski, Gdańsk, s. 16–23 ; Buchowski M. 2010, Polskie dyskursy o krwi, ziemi i narodzie [w:] Drozd-Piasecka M., Posern--Zieliński A. (red.), Antropologia polityki i polityka w antropologii, Instytut Etnologiii Archeologii PAN, Warszawa, s. 42–64 ; Czubryt-Borkowski Cz., Michasiewicz J. 1988, Przewodnik po upamiętnionych miejscach walki męczeństwa lata wojny 1939–1945, Sport i Turystyka, Warszawa ; Geertz C. 2005, Interpretacja kultur, tłum. M. Piechaczek, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków ; Golonka-Czajkowska M. 2010, „Gdzie moi żołnierze, tam i ja”: postać Emilii Gierczak w heroicznym micie o zdobyciu Kołobrzegu, [w:] Ptaszyński R. (red.), Kołobrzeg i okolice poprzez wieki, Kadruk, Szczecin, s. 221–244 ; Golonka-Czajkowska M. 2014, Zobaczyć niewidoczne, czyli o tym, jak Polska zaślubiała morze, „Prace Etnograficzne. Zeszyty Naukowe UJ”, t. 42, z.4, s. 335–348 ; Golonka-Czajkowska M. 2015, „Zapamiętajcie sobie. To jest historia”. Wojenne tropy we współczesnej ikonosferze Kołobrzegu, [w:] Barański J., Golonka-Czajkowska M., Niedźwiedź A.(red.), W krainie metarefleksji. Księga poświęcona profesorowi Czesławowi Robotyckiemu,Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków, s. 450–463 ; Jadziak E. 1962, Wyzwolenie Pomorza, Wydawnictwo MON, Warszawa ; Kolbuszewski J. 1996, Cmentarze, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław ; Krasucki E. 2010, Zaślubiny z morzem – powojenny mit założycielski Kołobrzegu. Kilka uwag wokół nieco wstydliwej publikacji, [w:] Ptaszyński R. (red.), Kołobrzeg i okolice poprzez wieki, Kadruk, Szczecin, s. 297–319 ; Kroczyński H. 2004, Powojenny Kołobrzeg 1945–1950. Wybór źródeł, Wydawnictwo Reda, Kołobrzeg ; Kroczyński H. 2005, Kołobrzeska Księga Poległych w drugiej wojnie światowej, Wydawnictwo Kamera, Kołobrzeg ; Mazur A. 1988, Order Krzyża Grunwaldu 1943–1985, Wydawnictwo MON, Warszawa ; Nora P. 2009, Między pamięcią i historią. Les lieux de Mémoire, „Tytuł roboczy: Archiwum”, nr 2, (Muzeum Sztuki Współczesnej w Łodzi), s. 4–12 ; Ossowski A., Brzeziński P., Skoczeń P. 2010, Twierdza Kołobrzeg 1945: zwycięzcy i zwyciężeni, [w:] Ptaszyński R. (red.), Kołobrzeg i okolice poprzez wieki, Kadruk, Szczecin, s. 207–220 ; Patan J. 2004, Kiedy wszystko było pierwsze. Kołobrzeg 1945–1959, Agencja Wydawnicza „Patan--Press”, Kołobrzeg ; Pałka J., Żłobecka K. 2015, W poczuciu niezasłużonej infamii – wstępne wyniki projektu dotyczącego żołnierzy ludowego Wojska Polskiego, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej” R. 5, s. 77–90 ; Pawłowski E. 1995, Księga pochowanych żołnierzy polskich poległych w II wojnie światowej, Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, Pruszków ; Ptaszyński R. 2010, Między strachem a nadzieją. Kołobrzeg i okolice w latach 1945–1948, [w:] Ptaszyński R. (red.), Kołobrzeg i okolice poprzez wieki, Kadruk, Szczecin, s. 257–296 ; Stobiecki R. 2008, Historycy wobec polityki historycznej, [w:] Nowinowski S. N., Pomorski J.,Stobiecki R. (red.), Pamięć i polityka historyczna Instytut Pamięć Narodowej, Łódź, s. 175–192 ; Szacka B. 2006, Czas przeszły, pamięć, mit, Instytut Studiów Politycznych PAN, Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR, Warszawa ; Tanaś S. 2013, Tanatoturystyka. Od przestrzeni śmierci do przestrzeni turystycznej, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź ; Traba R. 2009, Przeszłość w teraźniejszości. Polskie spory o historię na początku XXI wieku, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań ; Turystyka w 2014. Tourism in 2014, GUS. US w Rzeszowie, Warszawa 2015 ; Urbain J. 2011, Semantyka cmentarza. Prolegomena do semiotyki porównawczej miejsc (i nie-miejsc) zmarłych, [w:] Borzyszkowski J. (red.), Nekropolie Pomorza, Nadbałtyckie Centrum Kultury,Instytut Kaszubski, Gdańsk, s. 27–40 ; Internetowy System Aktów Prawnych, http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20160000744, 10.01.2017 ; Official Website of Gunthard Stübs and the Pommersche Forschungsgemeinschaft 2011, http://en.karlsberg.kreis-kolberg.de, 22.01.2017 ; Wirtualny Sztetl (Projekt Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN), http://www.sztetl.org.pl/pl/city/kolobrzeg/?view=1, 23.01.2017 ; Official Website of Związek Sybiraków. Oddział Koszalin, http://www.sybiracy.koszalin.pl/kolobrzeg.php, 12.01.2017 ; Urząd Statystyczny w Szczecinie, http://www.szczecin.stat.gov.pl, 10.01.2017

Relation:

Journal of Urban Ethnology

Volume:

15

Start page:

201

End page:

218

Resource Type:

Artykuł

Format:

application/pdf

Resource Identifier:

1429-0618

Source:

IAiE PAN, sygn. P 714 ; IAiE PAN, sygn. P 1505 ; click here to follow the link

Language:

pol

Rights:

Prawa zastrzeżone - dostęp nieograniczony

Terms of use:

Zasób chroniony prawem autorskim. Korzystanie dozwolone w zakresie określonym przez przepisy o dozwolonym użytku.

Digitizing institution:

Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk

Original in:

Biblioteka Instytutu Archeologii i Etnologii PAN

×

Citation

Citation style: