Object

Title: Historyczne zmiany użytkowania gruntów na obszarach wiejskich Polski południowej – studium przypadków = Historical changes in land use in rural areas of southern Poland – case study

Subtitle:

Studia Obszarów Wiejskich = Rural Studies, t. 50

Publisher:

PAN IGiPZ ; PTG

Place of publishing:

Warszawa

Description:

24 cm

Abstract:

The purpose of the work is to determine the significance of the distance from the urban agglomeration for historical land use changes in two selected rural areas, located in the close vicinity of Kraków. The aim was also to analyze changes in the borders of the studied villages. The research was carried out in four stages. The first stage consisted in the acquisition and preparation of data on the land use structure in 1848, 1880, and 2016 for two research facilities (Kryspinów and Kaszów). The selection of objects located peripherally to Kraków allowed to study changes in land cover in the period of 1848‑2016 and an attempt to assess the impact of distance from the city on the direction and dynamics of land use change in rural areas. In the second stage, the analysis of administrative borders of examined cities was conducted. The third stage consisted in analyzing land use changes based on the cartographic part of the so-called Franciscan cadastre, created in the first half of the 19th century for the Austro-Hungarian Monarchy. The source of information for 1880 was the Geographical Dictionary of the Slavic Countries. Modern data was obtained from the Topographic Database (BDOT10k). In the fourth stage, the research was summarized. The analysis of spatial land use changes was carried out using geoprocessing tools. A descriptive-comparative method and simple statistical methods were also employed. It was confirmed that changes in land use take place more intensively in the villages in the close vicinity to Kraków. Less significant changes were noted in the next distance zone, in which the area was not subject to direct pressure from the suburbanisation process. Observed historical changes in land use confirm the generally observed tendency related to the growth of built-up and urbanized areas, wasteland and lands sheltered at the expense of farmland in the Małopolskie Voivodeship.

References:

1. Affek A., 2012, Kalibracja map historycznych z zastosowaniem GIS, Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego, 16, Sosnowiec, s. 48–62. ; 2. Affek A., 2016, Dynamika krajobrazu. Uwarunkowania i prawidłowości na przykładzie dorzecza Wiaru w Karpatach (XVIII–XXI w.), Prace Geograficzne, 251, IGiPZ PAN, Warszawa. ; 3. Bański J. 1997, Przemiany rolniczego użytkowania ziemi w Polsce w latach 1975–1988, Prace Geograficzne, 168, IGiPZ PAN, Continuo, Wrocław. ; 4. Bański J., 2017, The consequences of changes of ownership for agricultural land use in Central European countries following the collapse of the Eastern Bloc, Land Use Policy, 66, s. 120–130. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2017.04.045 ; 5. Bičík I., Chromý P., Jančák V., Jeleček L., Štépanek V., Winklerová J., Kupková L., 2001, Land Use/ Cover Changes in Czechia over the Past 150 Years – An Overview, [w:] Y.Himiyama, A. Mather, I. Bičík, E.V. Milanova (red.), Land Use/Cover Changes in Selected Regions in the World, 1, Asahikawa, s. 29–39. ; 6. Bičík I., Jeleček L., 2003, Long Term Research of LUCC in Czechia 1845–2000, [w:] L. Jeleček, P. Chromý, H. Janů, J. Miškovský, L. Uhlířová (red.), Dealing with diversity, 2nd International Conference of the European Society for Environmental History, Proceedings, Prague, s. 224–231. ; 7. Bieda A., 2012, Weryfikacja granicy matematycznej prowadzonej środkiem koryta rzecznego, Roczniki Geomatyki, 10, 4 (54), Warszawa, s. 17–27. ; 8. Bielecka K., 1969, Przemiany struktury użytkowania ziemi w Polsce na przełomie XIX i XX wieku (Land use changes in Poland over XIX and XX centuries), t.10, Instytut Historii Materialnej PAN, PWN, Warszawa. ; 9. Cegielska K., Salata T., Gawroński K., Różycka-Czas R., 2017, Level of spatial differentiation of anthropogenic impact in Małopolska, Journal of Ecological Engineering, 18, 1, s. 200–209. https://doi.org/10.12911/22998993/67100 ; 10. Ciołkosz A., Poławski Z.F., 2006, Zmiany użytkowania ziemi w Polsce w drugiej połowie XX wieku (Land use changes in Poland in the second part of XX century), Przegląd Geograficzny, 78, 2, s. 173–190. ; 11. Eisenhardt K.M., 1989, Building Theories from Case Study Research, Academy of Management Review, 4 (14), s. 522–550. https://doi.org/10.5465/amr.1989.4308385 ; https://doi.org/10.2307/258557 ; 12. Gabrovec M., Petek F., Kladnik D., 2001, Land Use Changes in the 20th Century in Slovenia, [w:] Y. Himiyama, A. Mather, I. Bičík, E.V. Milanova (red.), Land Use/Cover Changes in Selected Regions in the World, 1, Asahikawa, s. 41–52. ; 13. Głaz M. 2006, Przekształcenia agrarne strefy podmiejskiej jako efekt oddziaływania miasta Wrocławia, [w:] J. Słodczyk, R. Klimek (red.), Przemiany przestrzeni miast i stref podmiejskich, Uniwersytet Opolski, Opole, s. 153–166. ; 14. Gonda-Soroczyńska E., 2009, Czy to jeszcze wieś? Polskie Krajobrazy Dawne i Współczesne, Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego, 12, Komisja Krajobrazu Kulturowego PTG, Sosnowiec, s. 178–189. ; 15. Harvey F., Kaim D., Gajda A., 2014, Analysis of historical change using cadastral materials in the Carpathian Foothills, European Journal of Geography, 5, 3, s. 6–21. ; 16. Janus J., Głowacka A., Bożek P., 2016, Identification of areas with unfavorable agriculture development conditions in terms of shape and size of parcels with example of Southern Poland, Proceedings of the 15th International Scientific Conference on Engineering for Rural Development, May 25‑27, Jelgava, Latvia. ; 17. Jankowiak J., 2005, Zmiany użytkowania ziemi w okresie transformacji gospodarki w Polsce, [w:] L. Ryszkowski, A. Kędziora (red.), Ochrona środowiska w gospodarce przestrzennej, Zakład Badań Środowiska Rolniczego i Leśnego Polskiej Akademii Nauk, Prodruk, Poznań, s. 115–127. ; 18. Kabrda J., 2004, Influence of natural conditions on land use in the Vysočina region and its changes since the mid-19th century, Acta Universitatis Carolinae, Geographica, 2, s. 15–38. ; 19. Kain R., Baigent E., 1992, The cadastral map in the service of the state – a history of property mapping, University of Chicago, Chicago. ; 20. Kostrowicki J. (red.), 1978, Przemiany struktury przestrzennej rolnictwa Polski 1950–1970, Prace Geograficzne, 127, IGiPZ PAN, Warszawa. ; 21. Krausmann F., 2003, Land Use and Societal Metabolism in 19th Century Austrian Villages: The Franziscean Cadastre as a source for modeling pre-industrial land use systems in Central Europe, [w:] L.Jeleček, P. Chromý, H. Janů, J. Miškovský, L. Uhlířová (red.), Dealing with diversity, 2nd International Conference of the European Society for Environmental History, Proceedings, Prague, s. 237–242. ; 22. Krausmann F., 2006, Forest Transition in Österreich: Eine sozialökologische Annäherung Mitteilungen der Österreichischen Geographischen Gesellschaft, 148, s. 75–91. ; 23. Lambin E.F., Geist H., 2006, Land-Use and Land-Cover Change. Local Processes and Global Impacts, Springer, Heidelberg. https://doi.org/10.1007/3-540-32202-7 ; 24. Lisec A., Navratil G., 2014, The Austrian Land Cadastre: from the earliest beginnings to the modern land information system, Geodetski Vestnik, 58, 3, s. 482–499. https://doi.org/10.15292/geodetski-vestnik.2014.03.482-516 ; 25. Łowicki D., 2008, Land use changes in Poland during transformation case study of Wielkopolska Region, Landscape and Urban Planning, 87 (4), s. 279–288. https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2008.06.010 ; 26. Matakiewicz M., 1929, Górna Wisła, jej obecny stan i znaczenie jako drogi wodnej, Czasopismo Techniczne, 22, Lwów, s. 341–344. ; 27. Meiyappan P., Dalton M., O'Neill B.C., Jain A.K., 2014, Spatial modeling of agricultural land use change at global scale, Ecological Modelling, 291, s. 152–174. https://doi.org/10.1016/j.ecolmodel.2014.07.027 ; 28. Noszczyk T., Rutkowska A., Hernik J., 2017, Determinig Changes in Land Use Structure in Małopolska Using Statistical Methods, Polish Journal of Environmental Studies, 26, 1, s. 211–220. https://doi.org/10.15244/pjoes/64913 ; 29. Pilat T., 1872, Skorowidz gminny Galicyi, Lwów. ; 30. Pociask-Karteczka J., 1994, Przemiany stosunków wodnych na obszarze Krakowa, Zeszyty Naukowe UJ, Prace Geograficzne, 96. ; 31. Poławski Z.F., 2009, Zmiany użytkowania ziemi w Polsce w ostatnich dwóch stuleciach (Land use changes in Poland during last two centuries), Teledetekcja Środowiska, 42, s. 69–82. ; 32. Poniży L., 2008, Presja urbanizacyjna i jej wpływ na zmiany przestrzennej struktury użytkowania ziemi na wybranych obszarach podmiejskich Poznania, Problemy Ekologii Krajobrazu, 22, s. 335–342. ; 33. Przegon W., Bacior S., Sobolewska-Mikulska K., 2017, Cartographic analysis of transformations of the spatial structure of lands in Podgórze in Kraków in Poland in the period of 1847–2016, Geodetski Vestnik, 61 (2), s. 278–292. https://doi.org/10.15292/geodetski-vestnik.2017.02.278-292 ; 34. Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. (Dz.U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454 z późniejszymi zmianami), 2001, Ministerstwo Rozwoju Regionalnego i Budownictwa, Warszawa. ; 35. Rudnicki R., Dubownik A., 2011, Changes in land use structure of agricultural holdings in Kujavia-Pomerania voivodeshis in light of comparative analysis of National Agricultural Censuses of 2002 and 2010, University of Nicolas Copernicus, Toruń. ; 36. Sulimierski F., Chlebowski B., Walewski W. (red.), 1881, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. III, s. 902 (Hasło: Kaszów), t. X, s. 876 (Hasło: Śmierdząca), Nakładem Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego, Druk "WIEKU" Nowy Świat Nr 59, Warszawa. ; 37. Springer F., 2013, Wanna z kolumnadą, Wydawnictwo Czarna, Warszawa. ; 38. Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne Dz. U. z 2017 r. poz. 1566, 2180, z 2018 r. poz. 650, 710. ; 39. Woch F., Borek R., 2015, The Role of Management of the Field-Forest Boundary in Poland's Process of Agricultural Restructuring, Papers on Global Change IGBP, 22, s. 83–100. https://doi.org/10.1515/igbp-2015-0017 ; 40. Wolski J., 2000, Austriacki kataster podatku gruntowego na ziemiach polskich oraz jego wykorzystanie w pracach urządzeniowych i badaniach naukowych (Austrian land-tax cadastre on the Polish territory and its usage for the construction works and research), Polski Przegląd Kartograficzny, 32, 3, s. 199–212. ; 41. Yin R., 1994, Case Study Research. Design and Methods, Sage Publishing, Beverly Hills. ; 42. Zachariasz A., 2012, Przydatność archiwalnych źródeł kartograficznych dla współczesnych badań krajobrazowych, Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego, 16, Komisja Krajobrazu Kulturowego PTG, Sosnowiec, s. 63–83.

Relation:

Studia Obszarów Wiejskich

Volume:

50

Start page:

9

End page:

24

Format:

File size 3,7 MB ; application/pdf

Resource Identifier:

oai:rcin.org.pl:68053 ; oai:rcin.org.pl:68053 ; 1642-4689 ; 10.7163/SOW.50.1

Source:

CBGiOŚ. IGiPZ PAN, call no. Cz.4488 ; CBGiOŚ. IGiPZ PAN, call no. Cz.4489 ; click here to follow the link

Language:

pol

Language of abstract:

eng

Rights:

Creative Commons Attribution BY 4.0 license

Terms of use:

Copyright-protected material. [CC BY 4.0] May be used within the scope specified in Creative Commons Attribution BY 4.0 license, full text available at: ; -

Digitizing institution:

Institute of Geography and Spatial Organization of the Polish Academy of Sciences

Original in:

Central Library of Geography and Environmental Protection. Institute of Geography and Spatial Organization PAS

Projects co-financed by:

Operational Program Digital Poland, 2014-2020, Measure 2.3: Digital accessibility and usefulness of public sector information; funds from the European Regional Development Fund and national co-financing from the state budget.

×

Citation

Citation style:

This page uses 'cookies'. More information