Object structure
Title:

Wpływ prawa i polityki Unii Europejskiej na planowanie przestrzenne i zarządzanie terytorialne państw członkowskich w zakresie wybranych kwestii środowiskowych = Impact of European Union law and policy on spatial planning and territorial governance of the Member States as regards selected environmental issues

Subtitle:

Przegląd Geograficzny T. 93 z. 4 (2021)

Creator:

Degórska, Bożena (1956– ) : Autor Affiliation

Publisher:

IGiPZ PAN

Place of publishing:

Warszawa

Date issued/created:

2021

Description:

24 cm

Subject and Keywords:

polityka środowiskowa UE ; europeizacja ; planowanie przestrzenne ; zarządzanie terytorialne ; polityka spójności ; Unia Europejska

Abstract:

Głównym celem przeprowadzonych badań była identyfikacja siły i tendencji wpływu prawa i polityki UE na planowanie przestrzenne i zarządzanie terytorialne państw członkowskich w zakresie wybranych kwestii środowiskowych oraz próba określenia występujących prawidłowości. Uszczegóławiając, pierwszy cel dotyczył wpływu ustawodawstwa, drugi – znaczenia głównych dokumentów UE w odniesieniu do ekologicznych kwestii polityki przestrzennej, trzeci – oceny siły i tendencji oddziaływania środowiskowych priorytetów UE w zakresie: (1) wzmacniania struktur ekologicznych i zasobów kulturowych jako wartości dodanej dla rozwoju, (2) zrównoważonego wzrostu w zakresie promowania bardziej zasobooszczędnej, zielonej (przyjaznej środowisku) i bardziej konkurencyjnej gospodarki. Najwięcej uwagi poświęcono odgórnemu wpływowi UE na planowanie przestrzenne i zarządzanie terytorialne. Podsumowując wyniki badań m.in. sformułowano rekomendacje dotyczące bardziej efektywnego powiązania polityki spójności z planowaniem przestrzennym i zarządzaniem terytorialnym w zakresie ochrony i wzmacniania dziedzictwa naturalnego i kulturowego, wynikające głównie z analizy studiów przypadku w tym zakresie. Stwierdzono, że odgórny wpływ nadal stanowi determinantę oddziaływania prawa i polityki ekologicznej UE na planowanie przestrzenne państw członkowskich w zakresie kwestii środowiskowych. Wpływ prawa zidentyfikowano jako silny, a polityki i dyskursu jako umiarkowany. Artykuł wykonano głównie na podstawie wyników uzyskanych w trakcie realizacji projektu ESPON COMPASS (Comparative Analysis of Territorial Governance and Spatial Planning Systems in Europe).

References:

Baran, M. (2016). Pozwolenie zintegrowane jako przykład europeizacji reglamentowanego korzystania ze środowiska (zarys problematyki). Rocznik Administracji Publicznej, 2, 243‑271. https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.001.5094 DOI
Böhler, R. (2011). European Union Leadership in Global Environmental Politics, Munich, GRIN Verlag. Pobrane z: https://www.grin.com/document/376549 (14.02.2021).
Börzel, T. & Risse, T. (2000). When Europe hits home: Europeanization and domestic change. European Integration Online Papers, 4(15).
Börzel, T. (2007). Environmental policy. W: P. Graziano & M.P. Vink (red.), Europeanizatio: New Research Agendas (s. 226‑238). New York: Palgrave Macmillan.Börzel, T.A. & Buzogány, A. (2019). Compliance with EU environmental law. The iceberg ismelting, Environmental Politics, 28(2), 315‑341. https://doi.org/10.1080/09644016.2019.1549772 DOI
Bradley, J., Brodzicki, T., Ciołek, D., Komornicki, T., Mogiła, Z., Szlachta, J., Zaleski, J. & Zaucha, J. (2017). Territorial Cohesion: A missing link between economic growth and welfare. Lessons from the Baltic Tiger. Gdańsk: Uniwersytet Gdański Katedra Makroekonomii.
Braun, M. (2014). Europeanization of Environmental Policy in the New Europe: Beyond Conditionality. London: Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315581064 DOI
Camagni, R. (2008). Regional Competitiveness: Towards a Concept of Territorial Capital. W: R. Capello, R. Camagni, B. Chizzolini & U. Fratesi, (red.) Modelling regional Scenarios for the Enlarged Europe. European Competiveness and Global Strategies (s. 33‑49). Berlin: Springer. DOI
Churski, P. (2018), Podstawy zintegrowanego planowania rozwoju. W: B. Kołsut (red.), Czynniki i kierunki rozwoju gminy Powidz (s. 9‑13). Ekspertyzy i Raporty IGSEiGP, 2, Poznań: UAM. CoE. (2000).
CoE. (2000). Council of Europe Landscape Convention. Florence. European Treaty Series - No. 176. Council of Europe. Pobrane z: https://rm.coe.int/16807b6bc7 (17.02.2021).
Cotella, G. & Janin Rivolin, U. (2011). Europeanization of Spatial Planning through Discourse and Practice in Italy. disP - The Planning Review, 47(186), 42‑53. https://doi.org/10.1080/02513625.2011.10557143 DOI
Cotella, G. & Janin Rivolin, U. (2019). The Europeanisation of territorial governance and spatial planning: a tool for analysis. W: Scientific Report: Building the next generation of research on territorial development (s. 50‑56). ESPON EGTC. Pobrane z: https://www.researchgate.net/publication/336021998_The_Europeanisation_of_territorial_governance_and_spatial_planning_a_tool_for_analysis (12.02.2021).
Cotella, G. (2012). Central and Eastern European Actors in the European Spatial Planning Debate. Time to Make a Difference? Europa XXI, 22, 21‑36. https://doi.org/10.7163/Eu21.2012.22.2 DOI
Cotella, G. (2018). Editorial: EU cohesion policy and domestic territorial governance. What chances for cross-fertilization? Europa XXI, 35, 5‑20. https://doi.org/10.7163/Eu21.2018.35.1 DOI
Cotella, G. (2020). How Europe hits home? The impact of European Union policies on territorial governance and spatial planning. Géocarrefour, 94(3). https://doi.org/10.4000/geocarrefour.15648 DOI
Cotella, G., Janin Rivolin, U. & Santangelo, M. (2016). Transferring 'good' territorial governance across Europe: opportunities and barriers. W: P. Schmitt & L. Van Well (red.), Territorial Governance across Europe. Pathways, practices and prospects (s. 238‑253). London & New York: Routledge.
Degórska, B., (2007). Key problems in the relation between the environment and spatial development in Poland, European Spatial Research and Policy, 14(2), 53‑81.
Degórska, B. (2007). Rola środowiska przyrodniczego w zagospodarowaniu polskiej przestrzeni a ekologiczna polityka Unii Europejskiej, W: T. Markowski & A. Stasiak (red), Rola polskiej przestrzeni w integrującej się Europie (s. 133‑168), Biuletyn, KPZK PAN, 233.
Degórski, M., & Degórska, B. (2022). Sustainable Regional Development: Environmental Practices. W: M. Mishra, R.B. Singh, A.J. Lucena., & S. Chatterjee (red.), Regional Development Planning and Practice. Advances in Geographical and Environmental Sciences (s. 3‑31). Singapore: Springer. https://doi.org/10.1007/978-981-16-5681-1_1 DOI
Degórski, M. (2011). Środowisko przyrodnicze jako kreator atraktorów oraz czynnik rozwoju i wzrostu lepkości regionu. W: W. Maik, K. Rembowska, A. Suliborski (red.), Geografia regionalna - scalanie i synteza wiedzy geograficznej (s. 83‑92). Podstawowe Idee i Koncepcje w Geografii, 6.
Degórski, M. (2012). Integrowanie systemu przyrodniczego z systemem społeczno-gospodarczym podstawą nowoczesnego zarządzania regionem. Przestrzeń i Regiony, 1, 7‑32.
Delreux, T. (2012). The EU as an actor in global environmental politics. W: A. Jordan. & C. Adelle (red.), Environmental Policy in the European Union: Contexts, Actors and Policy Dynamics (s. 287‑305). London and Sterling: Earthscan. https://doi.org/10.4324/9780203109823 DOI
Drzazga, D. (2015). Współczesne wyzwania stojące przed planowaniem przestrzennym w świetle paradygmatu zrównoważonego rozwoju, Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica, 2(313), 77‑193. http://dx.doi.org/10.18778/0208‑6018.313.12 DOI
Dühr, S., Stead, D., & Zonneveld, W. (2007). The Europeanization of spatial planning through territorial cooperation. Planning Practice and Research, 22(3), 291‑307.EEA, (2011). Green infrastructure and territorial cohesion: The concept of green infrastructure and its integration into policies using monitoring systems. Luxembourg: EEA Technical Report No 18/2011. Pobrane z: https://www.eea.europa.eu/themes/publications/green-infrastructure-and-territorial-cohesion (17.02.2021). DOI
ESPON COMPASS. (2018). Comparative Analysis of Territorial Governance and Spatial Systems in Europe, Final Report, ESPON EGTC. Pobrane z: https://www.espon.eu/sites/default/files/attachments/1.%20COMPASS_Final_Report.pdf (21.02.2021).
ESPON COMPASS. (2018). Comparative Analysis of Territorial Governance and Spatial Systems in Europe. Final Report, 2, Methodology, ESPON EGTC. https://www.espon.eu/sites/default/files/attachments/3.%20Volume_2_Methodology.pdf (14.02.2021).
ESPON COMPASS. (2018). Comparative Analysis of Territorial Governance and Spatial Systems in Europe, Final Report - Additional Volume 3, Phase 1 Questionnaires. ESPON EGTC.
ESPON COMPASS. (2018). Comparative Analysis of Territorial Governance and Spatial Systems in Europe Final Report - Additional Volume 4, Phase 2 Questionnaires. ESPON EGTC.
ESPON COMPASS. (2018). Comparative Analysis of Territorial Governance and Spatial Systems in Europe, Final Report - Additional Volume 6, Case Studies Report. ESPON EGTC. Pobrane z: https://www.espon.eu/sites/default/files/attachments/7.%20Volume_6_Case_Studies.pdf (23.03.2021).
ESPON COMPASS. (2018). Comparative Analysis of Territorial Governance and Spatial Systems in Europe. Final Report - Additional Volume 7, Significance and role of European territorial governance. ESPON EGTC. Pobrane z: https://www.espon.eu/sites/default/files/attachments/8.%20Volume_7_Europeanisation.pdf (25.03.202).
EU. (2001). A sustainable Europe for a better world: A European Union strategy for sustainable development (Commission's proposal to the Gothenburg European Council), Communication from the Commission, COM(2001)264 final, Brussels: Commission of the European Communities. Pobrane z: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=CELEX%3A52001DC0264 (15.12.2020).
EU. (2007). Territorial Agenda of the European Union: Towards a More Competitive and Sustainable Europe of Diverse Regions. Agreed at the Informal Ministerial Meeting on Urban Development and Territorial Cohesion. Pobrane z: https://ec.europa.eu/regional_policy/sources/policy/what/territorial-cohesion/territorial_agenda_leipzig2007.pdf (12.12.2020).
EU. (2010). Europe 2020 - A strategy for smart, sustainable and inclusive growth, Communication from the Commission, COM/2010/2020 final, Brussels: Brussels: European Commission. Pobrane z: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/? uri=CELEX: 52010DC2020&from=EN (15.12.2010).
EU. (2011). Our life insurance, our natural capital: an EU biodiversity strategy to 2020, Communication from the Commission to the European Parliament, The Council, The Economic andSocial Committee and the Committee of the Regions, COM(2011)244 final. Brussels: European Commission. Pobrane z: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/? uri=CELEX:52011DC0244&from=EN (4.01.2021).
EU. (2011). The Territorial Agenda of the European Union 2020: Towards an Inclusive, Smart and Sustainable Europe of Diverse Regions. Agreed at the Informal Ministerial Meeting of Ministers Responsible for Spatial Planning and Territorial Development. Pobrane z: https://ec.europa.eu/regional_policy/sources/policy/what/territorial-cohesion/territorial_agenda_2020.pdf (10.12.2020).
EU. (2013). Green Infrastructure (GI) - Enhancing Europe's Natural Capital, Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions, COM(2013)249 final, Brussels: European Commission. Pobrane z: https://eur-lex.europa.eu/resource.html? uri=cellar:d41348f2‑01d5‑4abe-b817‑4c73e6f1b2df.0014.03/DOC_1&format=PDF (4.01.2021).
EU. (2021). 35 years of EU Environmental Impact Assessment. Luxembourg: Publications Office of the European Union. Pobrane z: https://ec.europa.eu/environment/eia/pdf/EIA_Directive_35_years.pdf (15.05.2021).
Faludi, A. (2006). From European spatial development to territorial cohesion policy. Regional Studies, 4 0 (6), 667‑678. https://doi.org/10.1080/00343400600868937 DOI
Faludi, A. (2008). The Learning Machine: European Integration in the Planning Mirror. Environment and Planning A: Economy and Space, 40, 1470‑1484. https://doi.org/10.1068/a39225 DOI
Faludi, A. (2010), Cohesion, Coherence and Co-operation. European Spatial Planning Coming of Age? London & New York: Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203842324 DOI
Gløersen, E. & Böhme, K. (2011). Storylines on Territorial Cohesion. Stockholm. Nordregio News, 1, 9‑15. Pobrane z: https://archive.nordregio.se/Global/Publications/Publications%202011/Nordregio%20News/Issue%201%202011_final.pdf (25.04.2021).
Hajdú, Z., Hardi, T., Pámer, Z., Póla, P. & Perger, É. (2017). Case Study Report: Hungary. ESPON COMPASS, Hungary: Hungarian Academy of Sciences, Institute for Regional Studies.
Haładyj, A., Rudnicki, M. & Sobieraj, K. (red.). (2011). Europeizacja prawa ochrony środowiska. Lublin: Katolicki Uniwersytet Lubelski.
Iwańska, B. (2014). Europeizacja prawa ochrony środowiska: wybrane zagadnienia. W: R. Hauser, Z. Niewiadomski & A. Wróbel (red.), Europeizacja prawa administracyjnego (s. 709‑741). Warszawa: Wydawnictwo C. H. Beck, Instytut Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk.
Janin Rivolin, U. (2012). Planning Systems as Institutional Technologies: a Proposed Conceptualization and the Implications for Comparison. Planning Practice and Research 27(1), 63‑85. https://doi.org/10.1080/02697459.2012.661181 DOI
Jordan, A. & Adelle, C. (2013). EU environmental policy: Contexts, actors and policy dynamics. W: A. Jordan & C. Adelle (red.), Environmental Policy in the EU: Actors, Institutions and Processes (s. 1‑9). London & New York: Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203109823 DOI
Kenig-Witkowska, M.M. (2012). Prawo środowiska Unii Europejskiej. Warszawa: Wolters Kluwer business.
Knill, C. & Lehmkuhl, D. (1999). How Europe Matters. Different Mechanisms of Europeanization, European Integration online Papers (EIoP), 3(7). http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.302746 DOI
Komornicki, T., Bednarek-Szczepańska, M., Degórska, B., Goch, K., Szejgiec-Kolenda, B. & Śleszyński, P. (2017). Case Study Report: Poland. ESPON COMPASS, Warsaw: Institute Geography and Spatial Organization, Polish Academy of Sciences.
Komornicki, T., Szejgiec-Kolenda, B., Degórska, B., Goch, K., Śleszyński, P., Bednarek-Szczepańska, M. & Siłka, P. (2018), Spatial planning determinants of Cohesion Policy implementation in Polish regions. Europa XXI, 35, 69‑88. https://doi.org/10.7163/Eu21.2018.35.5 DOI
Koulov, B. (2016). Sustainability of Europe's Mountains (Preface). W: Koulov, B. & G. Zhelezov (red.), Sustainable Mountain Regions: Challenges and Perspectives in Southeastern Europe (s. v-vii). Dordrecht: Springer. DOI
Kozińska, A. (2011). Wdrażanie unijnego prawa ochrony środowiska w latach 2001‑2011. W: M. Rudnicki, A. Haładyj & K. Sobieraj (red.), Dekada harmonizacji w prawie ochrony środowiska (s. 101‑122). Lublin: KUL.
Krämer, L. (2013). The European Court of Justice. W: A. Jordan & C. Adelle (red.), Environmental Policy in the EU: Actors, Institutions and Processes (s.1‑9). London & New York: Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203109823 DOI
Ladi, S. (2005). Europeanisation and Environmental Policy Change. Policy and Society. 24(2), 1‑15. https://doi.org/10.1016/S1449-4035(05)70053-9 DOI
Lenschow, A., 2006, Europeanization of public policy. W: J. Richardson (red.), European Union: Power and Policy making (s. 55‑71). Abingdon: Routledge. DOI
Luukkonen, J. (2015). Planning in Europe for 'EU'rope: Spatial planning as a political technology of territory. Planning Theory, 14(2), 174‑194. https://doi.org/10.1177%2F1473095213519355 DOI
Medeiros, E. (2011). Territorial Cohesion: A Conceptual Analysis. Lizbona: Institute of Geography and Spatial Planning (IGOT) Alameda da Universidade. Pobrane z: https://3ftfah3bhjub3knerv1hneul-wpengine.netdna-ssl.com/wp-content/uploads/2018/07/medeiros.pdf (13.11.2020).
Medeiros, E. (2016). Territorial Cohesion: An EU concept. European Journal of Spatial Development, 60. Pobrane z: https://archive.nordregio.se/Global/EJSD/Refereed%20articles/refereed60.pdf (11.11.2020).
Medeiros, E. (2020). Fake or Real EU Territorialicy? Debating the Territorial Universe of EU Policies, EUROPA XXI, 38, 2020, 9‑31. http://doi.org/10.7.7163/Eu21.2020.38.4 DOI
OECD, (2001), Sustainable Development: Critical Issues. Paris: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264193185-en DOI
Radaelli, C.M. (2004). Europeanisation: Solution or Problem? European Integration online Papers (EIoP), 8(16). http://eiop.or.at/eiop/texte/2004‑016a.htm
Rhinard, M., Kaeding, M. (2006). The International Bargaining Power of the European Union in "Mixed" Competence Negotiations: The Case of the 2000 Cartagena Protocol on Biosafety, Journal of Common Market Studies, 44(5), 1023‑1050. http://doi.org/10.1111/j.1468-5965.2006.00672.x DOI
Smas, L. & Lidmo, J. (2018). Case Study Report: Sweden. ESPON COMPASS, Nordregio.
UE. (2006). Odnowiona Strategia UE dotycząca Trwałego Rozwoju, Przegląd strategii UE dotyczącej trwałego rozwoju (EU SDS) - Odnowiona strategia, 10117/06, Bruksela: Rada Unii Europejskiej. Pobrane z: https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-10117‑2006-INIT/pl/pdf (19.11.2020).
Waterhout, B. (2008). The Institutionalisation of European Spatial Planning. Sustainable Urban Areas, 18. Delft: Delft University of Technology.
Wishlade, F., Yuill, D. & Mkendez, C. (2003). Regional policy in the EU: a passing phase of Europeanisation or a complex case of policy transfer? European Policy Research Paper, 50, Glasgow: University of Strathclyde, European Policies Research Centre.
Zaucha, J., Brodzicki, T., Ciołek, D., Komornicki, T., Mogiła, Z., Szlachta, J., & Zaleski J,. 2015, Terytorialny wymiar wzrostu i rozwoju, Warszawa: Wydawnictwo Difin.
Zioło, Z. (2011). Wpływ światowego kryzysu na tempo wzrostu gospodarki i światowych korporacji, Prace Komisji Geografii Przemysłu PTG, 17, 9‑32. DOI
Zito, A.R. (2005). The European Union as an environmental leader in a global environment. Globalizations, 2(3), 363‑375. https://doi.org/10.1080/14747730500377156 DOI
Zito, A.R., Burns, C. & Lenschow, S. (2019), Is the trajectory of European Union environmental policy less certain? Environmental Politics, 28(2), 187‑207. https://doi.org/10.1080/09644016.2019.1549779 DOI

Relation:

Przegląd Geograficzny

Volume:

93

Issue:

4

Start page:

555

End page:

585

Resource type:

Tekst

Detailed Resource Type:

Artykuł

Format:

application/octet-stream

Resource Identifier:

0033-2143 (print) ; 2300-8466 (on-line) ; 10.7163/PrzG.2021.4.4

Source:

CBGiOŚ. IGiPZ PAN, sygn.: Cz.181, Cz.3136, Cz.4187 ; click here to follow the link

Language:

pol

Language of abstract:

eng

Rights:

Licencja Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0

Terms of use:

Zasób chroniony prawem autorskim. [CC BY 4.0 Międzynarodowe] Korzystanie dozwolone zgodnie z licencją Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0, której pełne postanowienia dostępne są pod adresem: ; -

Digitizing institution:

Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk

Original in:

Centralna Biblioteka Geografii i Ochrony Środowiska Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN

Projects co-financed by:

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka, lata 2010-2014, Priorytet 2. Infrastruktura strefy B + R ; Unia Europejska. Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

Access:

Otwarty

×

Citation

Citation style: