Object structure

Title:

Uwarunkowania i formy instytucjonalnej polsko-czeskiej współpracy transgranicznej = Conditioning and forms of institutional cooperation across the Polish-Czech border

Subtitle:

Przegląd Geograficzny T. 91 z. 4 (2019)

Creator:

Lewkowicz, Łukasz. Autor https://orcid.org/0000-0002-0129-785X -

Publisher:

IGiPZ PAN

Place of publishing:

Warszawa

Date issued/created:

2019

Description:

24 cm

Subject and Keywords:

polsko-czeska współpraca transgraniczna ; polsko-czeskie pogranicze ; euroregion ; europejskie ugrupowanie współpracy terytorialnej

Abstract:

Przemiany społeczno-polityczne w Europie Środkowej po 1989 r. umożliwiły rozwój współpracy transgranicznej Polski z państwami sąsiednimi. Jednym z ważniejszych partnerów współpracy dla polskich samorządów terytorialnych stała się Republika Czeska. Aktualnie pogranicze polsko-czeskie, obok polsko-niemieckiego i polsko-słowackiego, stanowi modelowy przykład innowacyjnej współpracy transgranicznej. Na tym obszarze powstały pierwsze w Polsce euroregiony, a następnie bardziej zaawansowane formy współpracy transgranicznej – europejskie ugrupowania współpracy terytorialnej. Dynamicznie rozwija się współpraca bilateralna poszczególnych samorządów terytorialnych. Wciąż jednak wydaje się, że współpraca transgraniczna w tym regionie posiada niewykorzystany potencjał. Celem niniejszego artykułu była analiza funkcjonujących obecnie na polsko-czeskim pograniczu podmiotów transgranicznych: euroregionów (Nysa, Glacensis, Pradziad, Silesia, Śląsk Cieszyński, Beskidy), europejskich ugrupowań współpracy terytorialnej (Tritia, Novum), wybranych jednostek samorządowych. Analiza podmiotów transgranicznych została przeprowadzona na trzech płaszczyznach: genetycznej, strukturalnej i funkcjonalnej. Dzięki przeprowadzonym badaniom możliwe było przedstawienie podobieństw i różnic pomiędzy wspomnianymi aktorami transgranicznymi, pokazanie ich specyfiki, perspektywy współpracy.

References:

Adamczuk F., 2015, Uwarunkowania powstania Europejskiego Ugrupowania Współpracy Terytorialnej NOVUM (EUWT NOVUM) na pograniczu polsko-czeskim, Studia i Prace Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania, 40, 1, s. 103-104. https://doi.org/10.18276/sip.2015.40/1-08 ; Albanese F., 1996, Współpraca transgraniczna w ramach Rady Europy, [w:] M. Bałtowski (red.), Regiony, euroregiony, rozwój regionalny, 4, Euroregion Bug, Norbertinum, Lublin, s. 34-35. ; Barcz J., Kawecka-Wyrzykowska E., Michałowska-Gorywoda K., 2012, Integracja europejska w świetle Traktatu z Lizbony. Aspekty ekonomiczne, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa, s. 15-27. ; Bednarski R., 2006, Likwidacja Euroregionu Dobrava - ewenementem w skali europejskiej, Wyższa Szkoła Ekonomiczna, 4, s. 115-124. ; Böhm H., Opioła W., 2019, Czech-Polish Cross-Border (Non) Cooperation in the Field of the Labor Market: Why Does It Seem to Be Un-De-Bordered? Sustainability, Special Issue Sustainable Cross-Border Cooperation: Common Planning, Policies, Strategies, Methods and Activities, 11. https://doi.org/10.3390/su11102855 ; Borys T., 1999, Obszary transgraniczne w statystyce regionalnej, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa. ; Bussmann A., 2008, Europejskie ugrupowanie współpracy terytorialnej (EUWT) - przełom we współpracy transgranicznej w Unii Europejskiej? Samorząd Terytorialny, 10, s. 7-15. ; Dębicki M., 2010, Stereotypy Czechów wobec Polaków na pograniczu - regionalne zróżnicowanie oraz determinanty stanu rzeczy, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław. ; Dołzbłasz S., 2013, Cross-border co-operation in the euroregions at the Polish-Czech and Polish-Slovak borders, European Countryside, 5, 2, s. 102-114. https://doi.org/10.2478/euco-2013-0007 ; Dołzbłasz S., 2016, Sieć współpracy transgranicznej na pograniczu polsko-czeskim, Studia Regionalne i Lokalne, 4. https://doi.org/10.18778/2300-0562.04.08 ; Dołzbłasz S., 2017, Sieci współpracy transgranicznej na pograniczach Polski, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław. ; Dołzbłasz S., Raczyk A., 2010, Współpraca transgraniczna w Polsce po akcesji do UE, Wolters Kluwer, Warszawa. ; Dumała H., 2009, Europejskie Ugrupowania Współpracy Terytorialnej - nowe możliwości dla polsko-niemieckich euroregionów, [w:] J. Jańczak, M. Musiał-Karg (red.), Pogranicze polsko-niemieckie po roku 2004. Nowa jakość sąsiedztwa, Adam Marszałek, Toruń, s. 61-63. ; Florczak A., Łoś-Nowak T., (red.), 1997, Encyklopedia politologii. Stosunki międzynarodowe, 5, Zakamycze, Wrocław. ; Gąsior G., 2016, Obecność Polaków na Zaolziu w ujęciu historycznym i współczesnym, Opinie i Ekspertyzy, 251, Kancelaria Senatu, Biuro Analiz i Dokumentacji, Warszawa. ; Heffner K., 1996, Regiony przygraniczne. Zmieniająca się rola granicy - od bariery do katalizatora rozwoju społeczno-gospodarczego, [w:] K. Heffner (red.), Region Opawa-Racibórz. Historia i perspektywy w Unii Europejskiej, Instytut Śląski, Opole, s. 120-140. ; Heffner K., 1998, Kluczowe problemy demograficzno-osadnicze obszarów przygranicznych Polska-Czechy, Instytut Śląski, Opole. ; Interreg V-A Republika Czeska-Polska, wersja 5, 2016, https://www.ewt.gov.pl/media/15939/CZ_PL_Program.pdf (15.06.2019). ; Jeřábek M., 2002, Cross-border cooperation and development in the Czech borderland, Acta Universitatis Carolinae - Geographica, 37, 1, s. 45-60. ; Jóskowiak K., 2004, Współpraca transgraniczna Polski - wybrane zagadnienia teorii i praktyki, Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Zarządzania i Prawa w Warszawie, 2, s. 174-190. ; Jóskowiak K., 2008, Samorząd terytorialny w procesie integracji europejskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice. ; Kałuski S., 2017, Blizny historii. Geografia granic politycznych współczesnego świata, Wydawnictwo Akademickie Dialog, Warszawa. ; Kasperek B., (red.), 2014, Euroregiony pogranicza polsko-czeskiego, Stowarzyszenie Rozwoju i Współpracy Regionalnej Olza, Cieszyn, s. 22-30. ; Kawałko B., 2011, Wybrane problemy polsko-ukraińskiej współpracy transgranicznej, Barometr Regionalny, 2, 24, s. 35-60. ; Klimczak T. i inni, 2010, Badanie ewaluacyjne ex-post efektów transgranicznej współpracy polskich regionów w okresie 2004-2006, Centrum Rozwoju Społeczno-Gospodarczego, Warszawa, http://www.ewaluacja.gov.pl/media/23133/rrit_086.pdf. ; Kolosov V., Więckowski M., 2018, Border changes in Central and Eastern Europe: An introduction, Geographia Polonica, 91, 1, s. 5-16. https://doi.org/10.7163/GPol.0106 ; Kukułka J., 1998, Traktaty sąsiedzkie Polski odrodzonej, Ossolineum, Wrocław, s. 87-90. ; Kurowska-Pysz J., 2016, Opportunities for cross-border entrepreneurship development in a cluster model exemplified by the Polish-Czech border region, Sustainability, 8 (3), 230. https://doi.org/10.3390/su8030230 ; Lewkowicz Ł., 2013, Euroregiony na pograniczu polsko-słowackim. Geneza i funkcjonowanie, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin. ; Ładysz J., 2006, Chosen aspects of sustainable development on the Polish, Czech and German borderland, GeoJournal, 67, 1, s. 1-7. https://doi.org/10.1007/s10708-006-9002-7 ; Małecka E., 2007, Euroregiony na granicach Polski 2007, Główny Urząd Statystyczny, Wrocław, s. 15-30. ; Medeiros E., 2011, (Re) defining the Euroregion Concept, European Planning Studies, 19, s. 12-17. https://doi.org/10.1080/09654313.2011.531920 ; Miszczuk A., 2013, Uwarunkowania peryferyjności regionu przygranicznego, Norbertinum, Lublin. ; Potocki J., 2009, Funkcje turystyki w kształtowaniu transgranicznego regionu górskiego Sudetów, Wydawnictwo Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego, Wrocław. ; Praktyczny przewodnik współpracy transgranicznej, 2000, Association of European Border Regions, Gronau, s. 8, 12. ; Ptáček J., Mintálová T., 2012, Perception of cross-border cooperation in the Czech and Polish border area on the example of the Jeseník region, Acta Universitatis Palackianae Olomucensis - Geographica, 43, 1, s. 31-49. ; Róg J., 2013, Procesy integracyjne na pograniczu polsko-czeskim, Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej. Seria: Organizacja i Zarządzanie, 65, s. 345-360. ; Rusek H., 2001, Pogranicza środkowoeuropejskie - nowe oblicza sąsiedztwa. Na przykładzie pogranicza polsko-czeskiego, Sprawy Narodowościowe. Seria Nowa, 19. ; Sanetra-Półgrabi S., 2015, Funkcjonowanie euroregionów na pograniczu południowym Polski. Studium porównawcze euroregionów: "Śląsk Cieszyński", "Beskidy" i "Tatry", Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń. ; Skorupska A., 2014, Współpraca samorządowa na pograniczu polsko-czeskich, Polski Instytut Spraw Międzynarodowych - PISM Policy Paper, 17 (100), s. 1-8. ; Słowińska B., 2005, Międzynarodowa współpraca jednostek samorządu terytorialnego, [w:] W. Kosiedowski (red.), Samorząd terytorialny w procesie rozwoju regionalnego i lokalnego, Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa Dom Organizatora, Toruń, s. 324-339. ; Strona internetowa Euroregionu Beskidy, http://www.euroregion-beskidy.pl (15.06.2019). ; Strona internetowa Euroregionu Glacensis, http://www.euroregion-glacensis.ng.pl/index. php/pl/ (15.06.2019). ; Strona internetowa Euroregionu Nysa, http://www.euroregion-nysa.eu (15.06.2019). ; Strona internetowa Euroregionu Pradziad, http://www.europradziad.pl (15.06.2019). ; Strona internetowa Euroregionu Silesia, http://www.euroregion-silesia.pl (15.06.2019). ; Strona internetowa Euroregionu Śląsk Cieszyński, http://www.euregio-teschinensis.eu/euroregion-slask-cieszynski/ (15.06.2019). ; Strona internetowa EUWT Novum, http://www.euwt-novum.eu (15.06.2019). ; Strona internetowa EUWT Tritia, http://www.egtctritia.eu/pl (15.06.2019). ; Studzieniecki T., Mazurek T., 2018, European Union Funds in the development of European Groupings of Territorial Cooperation (EGTCs) in Europe, European Journal of Service Management, 27 (2), 3, s. 415-424. https://doi.org/10.18276/ejsm.2018.27/2-51 ; Śliz A., Szczepański M.S., 2016, Pogranicze polsko-czeskie w perspektywie socjologicznej. Kontekst kulturowy, Pogranicze. Studia Społeczne, 27, 1, s. 47-59. https://doi.org/10.15290/pss.2016.27.01.03 ; Vaishar A., Dvořák P., Hubačíková V., Zapletalová J., 2013, Contemporary development of peripheral parts of the Czech-Polish borderland: Case study of the Javorník area, Geographia Polonica, 86, 3, s. 237-253. https://doi.org/10.7163/GPol.2013.21 ; Więckowski M., 2010, Tourism development in the borderlands of Poland, Geographia Polonica, 83, 2, s. 67-81. https://doi.org/10.7163/GPol.2010.2.5 ; Więckowski M., 2013, Eco-frontier in the mountainous borderlands of Central Europe. The case of Polish border parks, Journal of Alpine Research/Revue de géographie alpine, 101, 2. https://doi.org/10.4000/rga.2107 ; Więckowski M., 2018, Political borders under ecological control on the Polish borderlands, Geographia Polonica, 91, 1, s. 127-138. https://doi.org/10.7163/GPol.0105

Relation:

Przegląd Geograficzny

Volume:

91

Issue:

4

Start page:

511

End page:

530

Resource type:

Text

Detailed Resource Type:

Artykuł

Format:

Rozmiar pliku 0,4 MB ; application/octet-stream

Resource Identifier:

2300-8466 (on-line) ; 10.7163/PrzG.2019.4.4

Source:

CBGiOŚ. IGiPZ PAN, sygn.: Cz.181, Cz.3136, Cz.4187 ; click here to follow the link

Language:

pol

Language of abstract:

eng

Rights:

Licencja Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0

Terms of use:

Zasób chroniony prawem autorskim. [CC BY 4.0 Międzynarodowe] Korzystanie dozwolone zgodnie z licencją Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0, której pełne postanowienia dostępne są pod adresem: ; -

Digitizing institution:

Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk

Original in:

Centralna Biblioteka Geografii i Ochrony Środowiska Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN

Projects co-financed by:

Program Operacyjny Polska Cyfrowa, lata 2014-2020, Działanie 2.3 : Cyfrowa dostępność i użyteczność sektora publicznego; środki z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz współfinansowania krajowego z budżetu państwa

×

Citation

Citation style: