Object structure

Title:

Świętowanie na ulicy. Orszak Trzech Króli w zimowym pejzażu miasta

Subtitle:

Celebrating in the street. The Cortege of the Three Kings in the winter urban landscape ; Journal of Urban Ethnology 15 (2017)

Creator:

Smolińska, Teresa

Publisher:

Instytut Archeologii i Etnologii PAN

Place of publishing:

Kraków

Date issued/created:

2017

Description:

il., 24 cm

Subject and Keywords:

zimowa grupa kolędnicza ; kolędnicy misyjni ; Orszak Trzech Króli ; pobożność ludowa ; miasto

Abstract:

Autorka zainteresowała się formami kolędniczymi, związanymi ze Świętem Trzech Króli (6 stycznia): tradycyjną grupą kolędniczą – Trzej królowie, nowszą – kolędnikami misyjnymi oraz organizowanym od 2009 r. na ulicach wielu miast w Polsce Orszakiem Trzech Króli, czyli oryginalną procesją uliczną. To hałaśliwe wydarzenie uliczne wpływa na odmienny charakter uczestniczenia w religijnym „misterium”: czytelny jest tu aspekt uteatralnienia ceremonii religijnej (przebrani aktorzy pierwszo- i drugoplanowi, rekwizytem powszechnym są papierowe korony królewskie, budowa scen, na których odbywają się koncerty amatorskich i profesjonalnych zespołów). Przemarsz ulicami miasta księży i osób wierzących, nauczycieli, uczniów, przedszkolaków, harcerzy, polityków, prezydenta danego miasta, diabłów, aniołów, rycerzy średniowiecznych można oceniać nie tylko w kategoriach sacrum („uliczne jasełka”), ale i zabawy („wszyscy świetnie się bawili”). To widowisko uliczne jest nie tylko przykładem banalizacji religii i dowodem bardzo żywotnej pobożności ludowej, ale można je też postrzegać w kategoriach osobliwej promocji miasta. Autorka postuluje konieczność obserwacji i analizy tego typu nowych ofert kulturalnych, ogniskujących się wokół Kościoła w Polsce, stawia pytania o rozmiary pobożności ludowej nowoczesnego społeczeństwa konsumpcyjnego, mieszkańców miasta

References:

Agenda liturgiczna Diecezji Opolskiej: nabożeństwa, poświęcenia i błogosławieństwa, 1981,Wydawnictwo Św. Krzyża, Opole, s. 91–96 ; Bartmiński J. 2002, Polskie kolędy ludowe. Antologia, zebrał wstępem, komentarzami i przypisami opatrzył…, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych UNIVERSITAS, Kraków ; Bork B. 1981, Kolędnicy. Wspomnienia z dzieciństwa, „Pomerania”, nr 1, s. 44 ; Buchowski M. 1979, Model religijności ludowej – próba rekonstrukcji, „Lud” (63), s. 93–111 ; Burke P. 2009, Kultura ludowa we wczesnonowożytnej Europie, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa ; Czarnowski S. 1956, Kultura religijna wiejskiego ludu polskiego, [w:] Czarnowski S., Dzieła, t. 1, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa ; Cząstka-Kłapyta J. 2014, Kolędowanie na Huculszczyźnie, Oficyna Wydawnicza „Wierchy”, COTG PTTK, Kraków ; Frankowska W. 2015, Kolędowanie na Kaszubach. Dzieje kolęd na Pomorzu od XVI do XXI wieku, Instytut Sztuki PAN, Warszawa ; Globisch W. ks. 2000, Materiały pomocnicze dla kolędników misyjnych, Wydawnictwo Świętego Krzyża, Opole ; Godula R. 1994, Od Mikołaja do Trzech Króli. O roli daru w obrzędzie, Wydawnictwo Wawelskie, Kraków ; Górny G. 2014, Trzej Królowie. Dziesięć tajemnic. Sekrety Bożego Narodzenia, Rosikon Press, Izabelin–Warszawa ; Kantor R. 1989, Krakowskie planty jako obszar kulturowy, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Etnograficzne”, z. 26, s. 35–56 ; Kantor R. 2016, Jak w dzisiejszych czasach zostać królem? Kilka sposobów o różnej skali trudności, [w:] Kantor R., Hołda R. (red.), Monarchia. Alternatywa – mit – anachronizm, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków, s. 303–315 ; Karpińska G.E. 2002, Karnawały na miejskiej ulicy, „Lud”, t. 86, s. 47–65 ; Karpińska G.E. 1996, W naszym wyobrażeniu. Główna ulica miasta, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Ethnologica”, nr 9, s. 47–52 ; Kołodziejczyk M. 2015, Zabawa w Trzech Króli, „Polityka” 2015, nr 3, s. 21–22 ; Kwaśniewicz K. 2000, Zwyczaje doroczne, [w:] Tylkowa D. (red.), Podhale. Tradycja we współczesnej kulturze wsi, Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Kraków, s. 349–384 ; Kwaśniewicz K. 1996, Zwyczaje doroczne Górali podhalańskich wczoraj i dziś, Sądecka Oficyna Wydawnicza, Nowy Sącz ; Lendzion J. 2004, Misyjni kolędnicy, „Misjonarz” (12), s. 17 ; Perszon J. 1992, Rëbôcczi Godë. Zwyczaje i wierzenia w okresie adwentu i Bożego Narodzenia u Kaszubów Helskich. Studium etnograficzne, Wyd. „Pektor”, Jastarnia ; Petera J. 1986, Obrzędy i zwyczaje ludowe w okresie Bożego Narodzenia, [w:] Bartmiński J., Hernas C. (red.), Kolędowanie na Lubelszczyźnie, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Wrocław, s. 4–45 ; Piwowarski W. 1977, Religijność miejska w procesie uprzemysławiania, Biblioteka „Więzi”, t. 41, Warszawa ; Piwowarski W. 1971, Religijność wiejska w warunkach urbanizacji, Biblioteka „Więzi”, t. 34,Warszawa ; Piwowarski W. 1983, Wprowadzenie, [w:] Piwowarski W. (red.), Religijność ludowa. Ciągłość i zmiana, Wyd. Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej, Wrocław, s. 5–19 ; Sienkiewicz-Miś T. 2006, Nagrodzono wszystkich, „Gość Niedzielny”, nr 5, s. IV–V.Stelmachowska B. 1933, Rok obrzędowy na Pomorzu, Wydawnictwa Instytutu Bałtyckiego, Toruń ; Stelmachowska B. 2016, Rok obrzędowy na Pomorzu, Wydawnictwo Region, Gdynia ; Udziela S. 1924, Krakowiacy, Nakładem Księgarni Geograficznej „Orbis”, Kraków ; Wallis A. 1979, Informacja i gwar. O miejskim centrum, Państwowy Instytut Wydawniczy,Warszawa ; Węcławik J. SVD 1986, Widowisko „Trzej Królowie”, [w:] Bartmiński J., Hernas C. (red.), Kolędowanie na Lubelszczyźnie, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Wrocław, s. 236–239 ; Willis P. 2005, Wyobraźnia etnograficzna, przekł. E. Klekot, Wyd. UJ, Kraków ; Zadrożyńska A. 1985, Powtarzać czas początku. Cz. I: O świętowaniu dorocznych świąt w Polsce, Wydawnictwo Spółdzielcze, Warszawa ; Zadrożyńska A., Braun K. 2003, Zielnik świętowań polskich, Wydawnictwo Książkowe Twój Styl, Warszawa

Relation:

Journal of Urban Ethnology

Volume:

15

Start page:

47

End page:

63

Resource Type:

Artykuł

Format:

application/pdf

Resource Identifier:

1429-0618

Source:

IAiE PAN, sygn. P 714 ; IAiE PAN, sygn. P 1505 ; click here to follow the link

Language:

pol

Rights:

Prawa zastrzeżone - dostęp nieograniczony

Terms of use:

Zasób chroniony prawem autorskim. Korzystanie dozwolone w zakresie określonym przez przepisy o dozwolonym użytku.

Digitizing institution:

Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk

Original in:

Biblioteka Instytutu Archeologii i Etnologii PAN

×

Citation

Citation style: