Object structure

Title:

The Hussites or the Tartars? The Secret of the Depictions of Helmets in the Battle Scenes of St Hedwig’s Altarpiece in the Bernardine Church in Wrocław

Subtitle:

Fasciculi Archaeologiae Historicae. Fasc. 30 (2017)

Creator:

Ławrynowicz, Olgierd ; Wasiak, Wojciech

Publisher:

Institute of Archaeology and Ethnology of Polish Academy of Sciences ; Polish Academy of Sciences. Łódź Branch

Place of publishing:

Łódź

Date issued/created:

2017

Description:

il. ; 29 cm

Type of object:

Czasopismo/Artykuł

Subject and Keywords:

bitwa pod Legnicą ; ołtarz św. Jadwigi ; Tatarzy ; husyci ; Śląsk ; hełm żelazny ; szpiczaste nakrycie głowy ; kapalin ; żydowski kapelusz

Abstract:

St Hedwig’s Altarpiece, or the so-called: „Bernardine Panels”, was created c. 1430-1440. The panels depict the Mongol (Tartar) invasion and the Battle of Legnica in 1241. All warriors are armed in accordance with Western standards of the time when this work of art came into existence. The Tartars can be recognised by their coat of arms and the stylization of helmets and offensive weapons. The heraldic charge of their army is a pointed hat or kettle hat with a long spike. Not only this Tartar sign but also kettle hats used by the Tartars were recognised as „typical Hussite hats”, despite their different form and curved spikes. A supposed aim was to make the viewers associate the Tartar invasion with the Hussite threat. In fact, we do not know any specific hat or iron hat that can be considered as „typical of the Hussites”. Much earlier scenes of the Battle of Legnica from the manuscript Vita beatae Hedwigis from 1353 show the same way of stylization of the Tartar helmets. There is no reason to assume that spiked iron hats from the Bernardine Panels are somehow connected with the Hussites. The spiked hat pictured on the banner is similar to late medieval Jewish hat. It can be recognized as a symbol of religious dissenters or peoples of the East. According to the analysis, none of the forms of kettle hats or hats shown on the Bernardine Panels can be reasonably considered „typically Hussite”, either with regard to arms or history of clothing and textiles.

References:

Blair C. 1958. European Armour: circa 1066 to circa 1700. London.
Bylina S. 2015. Rewolucja husycka 3. Czas chwały i czas zmierzchu. Warszawa.
Codex... 1419. Codex Palatinus Germanicus 403. Heinrich von Veldeke. Eneas. Strasburg.
Dobrowolski T. 1936. Śląskie malarstwo ścienne i sztalugowe do początku XV w. In: W. Semkowicz (ed.), Historia Śląska od najdawniejszych czasów do roku 1400. Kraków, 85-185.
Dobrzaniecki T. 1972 Malarstwo tablicowe. Katalog zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie. Galeria Sztuki Średniowiecznej 1. Warszawa.
Drobná Z., Durdík J., Wagner E. 1956. Kroje, zbroj a zbraně doby předhusitské a husitské. Praha.
dMuseion 2017. Skrzydła Tryptyku z Legendą św. Jadwigi Śląskiej. National Museum in W arsaw, Muzeum Cyfrowe dMuseion (Digital Museum: dMuseion): http://cyfrowe.mnw.art.pl/dmuseion/docmetadata-print?id=3339 (20 May 2017).
Edge D., Paddock J. M. 1991. Arms and Armour of the Medieval Knight. London.
Garnier F. 1976. La guerre au moyen âge XIe-XVe siécle. Poitiers.
Głosek M., Nowakowski A. 1980. Średniowieczna przyłbica z Muzeum Okręgowego w Toruniu. Przyczynek do znajomości bałtyjskiego uzbrojenia ochronnego. „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej” 28 (1), 53-61.
Głosek M., Wasiak W. 2011. Nowe spojrzenie na problem przyłbicy typu pekilhube z Torunia. In: P. Kucypera, P. Pudło (eds.), Cum Arma per Aeva. Uzbrojenie indywidualne na przestrzeni dziejów. Toruń, 126-154.
Goliński M. 1990. Uzbrojenie mieszczańskie na Śląsku od połowy XIV do końca XV wieku. „Studia i Materiały do Historii Wojskowości” 33, 3-64.
Goll M. 2013. Iron Documents. Interdisciplinary studies on the technology of late medieval European plate armour production between 1350 and 1500. Heidelberg.
Goll M., Müller P., Graf D. 2008. Die älteste deutsche Harnischbrust. Ein Sensationensfund? „Waffen-und Kostümkunde. Z eitschrift für Waffen-und Kleidungsgeschichte” 2008 (1), 35-54.
Grabarczyk T. 2000. Piechota zaciężna Królestwa Polskiego w XV wieku. Łódź.
Grabarczyk T. 2009. Uzbrojenie w konnej rocie Aleksandra Sewera z 1498 r. „Archaeologia Historica” 34, 445-453.
Grabarczyk T. 2015. Jazda zacia Królestwa Polskiego w XV wieku. Łódź.
Grabarczyk T., Ławrynowicz, O. 2010. Kapaliny w późnośredniowiecznej Polsce. In: E. N. Nosov, S. V. Beleckij (eds.), Kraeugol’yj Kamen’. Arheologiâ, istoriâ, iskusstvo, kul’tura Rossii i soprebel’nyh stran. 80-letiû so dnâ roždeniâ Anatoliâ Hikolaeviča Kirpičnikova posvâŝaetsâ 1. Sankt-Peterburg, Moskva, 230-240/Е. Н. Носов, С. В. Белецкий (eds.), Краеугольный Камень. Археология, история, искусство, культура России и сопредельных стран. 80-летию со дня рождения Анатолия Николаевича Кирпичникова посвящается 1. Санкт-Петербург, Москва, 230-240.
Heś R. 2007. Uzbrojenie na Śląsku w XIV w. Wrocław, Racibórz.
Iwańczak W. 1985. Tropem rycerskiej przygody. Warszawa.
Kalmár J. 1971. Régi magyar fegyverek. Budapest.
Karłowska-Kamzowa A. 1968. Uwagi o legendzie obrazowej o św. Jadwidze. „Biuletyn Historii Sztuki” 30 (4), 505-507.
Karłowska-Kamzowa A. 1970. Fundacje artystyczne księcia Ludwika I brzeskiego. Opole, Wrocław.
Karłowska-Kamzowa A. 1972. Zagadnienia aktualizacji w śląskich wyobrażeniach bitwy legnickiej 1353-1504. „Studia Źródłoznawcze” 17, 91-118.
Karłowska-Kamzowa A. 1991. Sztuka Piastów śląskich w średniowieczu. Znaczenie fundacji książęcych w dziejach sztuki gotyckiej na Śląsku. Warszawa, Wrocław.
Klučina P. 2004. Zbroj a zbrané. Evropa 6-17 století. Praha, Litomyšl.
Kłoczkowski J. 1978. Rozwój środkowowschodniej Europy w XV wieku. In: P. Skubiszewski (ed.), Sztuka i ideologia XV w. Materiały sympozjum Komitetu Nauk o Sztuce PAN. Warszawa 1-4 grudnia 1976. Warszawa, 17-53.
Kostowski J. 1991. Sztuka śląska wobec husytyzmu. Późnogotyckie świadectwa malarskie. „Artium Questiones” 5, 29-58.
Kostowski J. 1995. Wrocławski tryptyk z Legendą św. Jadwigi. Pochodzenie i ikonografia. In: M. K aczmarek, M. L. Wójcik (eds.), Księga Jadwiżańska. Wrocław, 321-337.
Kostowski J. 2001. Późnogotyckie malarstwo Śląska wobec husytyzmu. „Ziemia Kłodzka” 2001, 1-2 (125-126), 15; 3 (127), 17-18.
Kostowski J. 2004. Przedstawienia husytów w malarstwie gotyckim środkowej Europy lat 1430-1530. In: W. Iwańczak, R. G ładkiewicz (eds.), Polaków i Czechów wizerunek wzajemny (X-XVII w.). Wrocław, Warszawa, 105-125.
Kostowski J., Witkowski J. 1994. Książę Henryk II Pobożny i bitwa legnicka w ikonografii (XIII-XX w.). In: W. K orta (ed.), Bitwa legnicka. Historia i tradycja. Wrocław, Warszawa, 277-305.
Lipton S. 1999. Images of Intolerance: The Representation of Jews and Judaism in the Bible moralisée. Berkeley, Los Angeles, London.
Ławrynowicz O. 2009. Nowo odkryty kapalin z Włocławka na tle porównawczym. „Acta Militaria Medievalia” 5, 175-195.
Marek L. 2014. Europejski styl. Militaria z Elbląga i okolic. Wrocław.
Mojon L. 1960. Die Kunstdenkmäler den Kantons Bern 4. Basel.
Nowakowski A. 1990. Uzbrojenie ochronne. In: A. Nadolski (ed.), Uzbrojenie w Polsce średniowiecznej 1350-1450, Łódź, 31-110.
Schmid F. X. 2001. Munderkinger Passion. Flügelaltar, Schutzmantelchristus, Chorbogenkreuz. Lindenberg.
Spada Pintarelli S., Smith M.E. 1997. Fresken in Südtirol, München.
Stange A. 1957. Deutsche Malerei der Gotik 8. München, Berlin.
Takács, I. (ed.) 2006. Die Kunst des Königsreichs Sigismunds: Die internationale Gotik, Katalog 7.19. In: Sigismund: rex et imperator, Budapest, Luxemburg.
Tunk W. 1941. Die Schlacht bei Wahlstatt im Bilde des Mittelalters. „Jomsburg” 5, 195-210.
Violet-le-Duc E. 1875. Huitème partie Armes de guerre offensives et defensives. In: Dictionnaire raisonné du Mobiler Français de l’époque carlovigniene à la renaissance 5. Paris.
Wap A. 1994. Kapalin z XIV/XV wieku. „Zeszyty Naukowe Ośrodka Badań Historii Wojskowej Muzeum Wojska w Białymstoku” 8, 125-126.
Wasiak W. 2009. Gotyckie malarstwo ścienne z kościoła ś w. Wawrzyńca w Strzelnikach, woj. opolskie, jako źródło do historii uzbrojenia. MA thesis written under the supervision of Professor Marian Głosek, Institute of Archaeology, University of Lodz.
Wasiak W. 2012. The weapon and the artist in the virtual reality of medieval paintings. „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Archaeologica” 29, 209-234.
Wawrzonowska Z., Kajzer L. 1969. Chronologia dwóch kodeksów legendy śląskiej w świetle analizy materiałów. „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej” 17 (3), 509-517.
Wilbrand W. 1915-1917. Ein spätmittelarterlicher Eisenhut mit Spitze. „Zeitschrift für historische Waffen- und Kostümkunde” 7, 269-271.
Ziomecka A. 1967. Rzeźba i malarstwo. In: T. Broniewski, M. Z lat (eds.), Sztuka Wrocławia. Wrocław, Warszawa, Kraków, 106-174.
Ziomecka A. 2004. Malarstwo tablicowe na Śląsku. In: A.S. Labuda, K. Secomska (eds.), Malarstwo Gotyckie w Polsce. Warszawa.
Zlat M. 1965. Sztuki śląskiej drogi do gotyku. In: J . Białostocki (ed.), Studia nad sztuką przełomu średniowiecza i czasów nowych. Warszawa.
Żygulski Z. jun. 1975. Broń w dawnej Polsce na tle uzbrojenia Europy i Bliskiego Wschodu. Warszawa.
Żygulski Z. jun. 1996. Sławne bitwy w sztuce. Warszawa.

Relation:

Fasciculi Archaeologiae Historicae

Volume:

30

Start page:

95

End page:

108

Resource type:

Tekst

Detailed Resource Type:

Artykuł

Format:

application/pdf

Resource Identifier:

doi:10.23858/FAH30.2017.009

Source:

IAiE PAN, sygn. P III 348 ; IAiE PAN, sygn. P III 349 ; IAiE PAN, sygn. P III 368 ; click here to follow the link

Language:

eng

Language of abstract:

pol

Rights:

Prawa zastrzeżone - dostęp nieograniczony

Terms of use:

Zasób chroniony prawem autorskim. Korzystanie dozwolone w zakresie określonym przez przepisy o dozwolonym użytku.

Digitizing institution:

Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk

Original in:

Biblioteka Instytutu Archeologii i Etnologii PAN

Projects co-financed by:

Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego ; Działalność upowszechniająca naukę (DUN)

Access:

Otwarty

×

Citation

Citation style: