Object

Title: Archäologische Forschungen auf dem Schlachtfeld von Grunwald/Tannenberg (1410)

Creator:

Odoj, Romuald

Date issued/created:

2014

Resource Type:

Article

Subtitle:

Fasciculi Archaeologiae Historicae. Fasc. 27 (2014)

Publisher:

Institute of Archaeology and Ethnology of Polish Academy of Sciences ; Polish Academy of Sciences. Łódź Branch

Place of publishing:

Łódź

Description:

ill. ; 29 cm

Abstract:

Der Artikel erzählt die Geschichte der archäologischen Forschungen, die in den Jahren 1959-1990 an einigen Stellen auf dem Schlachtfeld von Grunwald (1410) – in Deutschland die Schlacht von Tannenberg (1410) genannt – durchgeführt wurden. Die längsten und ausführlichsten von ihnen betrafen die Ruine der Kapelle. Die schon ein halbes Jahr nach der Schlacht von Heinrich von Plauen, dem Nachfolger des im Kampf gefallenen Hochmeisters Ulrich von Jungingen errichtete hölzerne Kapelle wurde im nächsten Krieg 1414 verbrannt. Die danach aufgebaute Kapelle aus gemauerten Steinen verfiel ein Jahrhundert später, als die Reformation mit der Säkularisierung des Deutschen Ordens in Preußen eingeführt wurde. Bei den Ausgrabungen der Ruine fand man Gräber mit Skeletten von Gefallenen der Schlacht. Die Toten waren alle ausgeraubt worden, in einigen Skelettteilen entdeckte man Armbrustbolzen. Manche Schädel und Knochen wiesen Verletzungen auf, die als tödlich zu bezeichnen sind. Unweit der Kapelle in südlicher Richtung entdeckte man Reste von Siedlung mit unterkellerten Wohnhäusern (für die Priester). Bemerkenswert war die Entdeckung eines Ofens aus Ziegeln, eines hypocaustum

References:

Balcer B. 1964. Sprawozdanie z badań na stanowisku 3,5,7. „Rocznik Olsztyński” 4, 273-290 ; Balcer B. 1964. Sprawozdanie z badań na stanowisku 16 (Ulnowo). „Rocznik Olsztyński” 4, 311-316 ; Baranowski H., Czarciński T. 1990. Bibliografia bitwy pod Grunwaldem i jej tradycji. Toruń ; Bock S. 1783. Versuch einer wirtschaftlichen Naturgeschichte von dem Königreich Ost u. Westpreussen 2. Dessau ; Churski Z. 1994. Krajobraz Pól Grunwaldzkich w początkach XV wieku. „Studia Grunwaldzkie” 3, 15-31 ; Conrad G. 1903. Der Gedenkstein für den auf dem Schlachtfelde von Tannenberg gefallenen Hochmeister Ulrich von Jungingen. „Oberländische Geschichtsblätter“ 5, 100-103 ; Dąbrowski J. 1964. Badania w Dąbrównie. „Rocznik Olsztyński” 4, 341-356 ; Ekdahl S. 1982. Die Schlacht bei Tannenberg. Berlin ; Ekdahl S. 2009. Aufmarsch und Aufstellung der Heere bei Tannenberg/Grunwald (1410), Eine kritische Analyse. In: Krajobraz Grunwaldzki. Olsztyn, 31-103 ; Gąssowski J. 1975. Badania grodziska w Domkowie (badania 1973 – 1974). In: Informator Archeologiczny. Warszawa, 162 ; Gierlach B. 1963. Mogiła zbiorowa na Polach Grunwaldu (wykopaliska 1962). „Rocznik Olsztyński” 5, 199-205 ; Hartmann E. 1958. Der Kreis Osterode (Ostpr.). Würzburg ; Hartmann E. 1977. Kreisbuch Osterode (Ostpr.). Osterode am Harz ; Hennenberger C. 1595. Erläuterung der Preussischen grössern Landtafel. Königsberg ; Herbst S. 1958. Uwagi o bitwie Grunwaldzkiej (potrzeba nowej hipotezy). „Komunikaty Mazursko-Warmińskie” 3 (61), 193-197 ; Herbst S. 1959. W odpowiedzi prof. dr Kuczyńskiemu. „Komunikaty Mazursko-Warmińskie” 1 (63), 103-106 ; Herbst S. 1959. Jeszcze o Grunwaldzie. „Komunikaty Mazursko-Warmińskie” 2 (64), 216-217 ; Herbst S. 1960. Znów o Grunwaldzie. „Komunikaty Mazursko-Warmińskie” 3 (69), 414-415 ; Heydek E. 1890. Ein Ofen zur Heizung mit erwärmter Luft aus dem Mittelalter. „Sitzungsberichte d. Altertumsgesellschaft Prussia“ 45, 120-136 ; Horn A. 1885. Tannenberg. „Altpreussische Monatschrift“ 22, 636-648 ; Horn A. 1886. Nachtrag zur Schlacht von Tannenberg. „Altpreussische Monatsschrift“ 23, 142-150 ; Kruppé J. 1968. Problematyka i pomniki dotychczasowych badań archeologicznych na wzgórzu katedralnym. „Komentarze Fromborskie” 2, 57-85 ; Krzonkalla N., Pietrasz H., Szabunia J. Analiza szczątków kostnych z terenu bitwy pod Grunwaldem. „Człowiek w Czasie i Przestrzeni” 3, 109-111 ; Kuczyński S. M. 1964. Pokłosie Grunwaldu. „Rocznik Olsztyński” 4, 397-426 ; Kuczyński S. M. 1972. Spór o Grunwald. Warszawa ; Kuczyński S. M. 1987. Wielka Wojna z Zakonem Krzyżackim w latach 1409-1411. Warszawa ; Leśniowski H., Odoj R. 2010. Tajemnice grunwaldzkiego pobojowiska. Olsztyn ; Łuczak B. 1991. Ludzkie szczątki kostne z Pól Grunwaldu. „Studia Grunwaldzkie” 1, 106-144 ; Majewski W. 1967. Wokół Grunwaldu. „Komunikaty Mazursko-Warmińskie” 4 (98), 547-561 ; Mielczarek M., Nadolski A., Nowakowski A., Odoj R. 1992. Badania archeologiczne na Polach Grunwaldu w latach 1988-1990. „Studia Grunwaldzkie” 2, 75-92 ; Mierzwa W. 1990. Bibliografia Grunwaldzka. Olsztyn ; Nadolski A. 1980. Z problematyki archeologicznych badań Pola Grunwaldzkiego. „Komunikaty Mazursko-Warmińskie” 2 (148), 123-134 ; Nadolski A. 1980. Rozważania o Grunwaldzie. „Kwartalnik Historyczny” 2, 447-457 ; Nadolski A. 1981. Pola Grunwaldu w świetle badań 1980 roku. „Komunikaty Mazursko- Warmińskie” 1 (151), 157-168 ; Nadolski A. 1983. Pola Grunwaldu w świetle badań z lat 1981-1982. „Komunikaty Mazursko-Warmińskie” 4 (162), 581-588 ; Nadolski A. 1991. Stan archeologicznych badań Pól Grunwaldu (do roku 1988). „Studia Grunwaldzkie” 1, 24-33 ; Nadolski A. 2010. Grunwald. Problemy wybrane. Wodzisław Śląski, Łódź ; Nowak T. 1965. Z dziejów techniki wojennej w dawnej Polsce. Warszawa ; Nowakowski A. 1980. Uzbrojenie wojsk krzyżackich w Prusach w XIV wieku i na początku XV wieku. Łódź ; Nowakowski A., Mielczarek M. 1985. Sprawozdanie z badań archeologicznych na Polach Grunwaldu w latach 1983-1984. „Komunikaty Mazursko-Warmińskie” 3-4 (169-170), 439-449 ; Nowakowski A., Mielczarek M., Wawrzonowska Z. 1991. Badania archeologiczne na Polach Grunwaldu w latach 1980-1985. „Studia Grunwaldzkie” 1, 81-95 ; Odoj R. 1962. Kaplica na Polach Grunwaldu. „Komunikaty Mazursko-Warmińskie” 4 (78), 737-752 ; Odoj R. 1964. Badania wykopaliskowe w latach 1958-1960. „Rocznik Olsztyński” 4, 210-218 ; Odoj R. 1964. Sprawozdanie z badań na stanowisku 1 (kaplica). „Rocznik Olsztyński” 4, 219-264 ; Odoj R. 1987. Od zarania… Grunwald ‘87 – Ogólnopolski Plener Malarski (Katalog). Olsztyn, 3-5 ; Odoj R. 1988. Prace zabezpieczające ruinę kaplicy na polach grunwaldzkich. „Olsztyński Biuletyn Konserwatorski – Materiały i Sprawozdania” 1, 35-41 ; Odoj R. 2005. Grunwaldzkie pomniki (wystąpienie na XXI uroczystej Sesji Rady Gminy Grunwald w dniu 17 lipca 2004 r.). In: Grunwaldzkie konteksty 2. Olsztyn, Grunwald, 128-134 ; Odoj R. 2010. Bitwa grunwaldzka i jej tajemnice (w źródłach pisanych i archeologicznych), „Bibliotekarz Warmińsko-Mazurski” (Sonderausgabe), 29-42 ; Odoj R. 2010. Pod Grunwaldem… In: Na znak świetnego zwycięstwa. W sześćsetną rocznicę bitwy pod Grunwaldem (Katalog wystawy w Zamku Królewskim na Wawelu, 15 lipca-30 września 2010 r.). Studia 1. Kraków, 359-380 ; Okulicz J. 1964, Sprawozdanie z badań na stanowisku 9 (Stębark). „Rocznik Olsztyński” 4, 291-309 ; Olędzki M. 1983. Pola Grunwaldu. In: Informator Archeologiczny. Badania 1982. Warszawa, 265-266 ; Poklewski-Koziełł T. 1998. Badania archeologiczne w Dąbrównie w woj. olsztyńskim w roku 1980 i w latach 1988-1995 jako przyczynek do studiów nad rewaloryzacją miasteczka. In: J. Wysocki and J. Michalski (eds.) Badania archeologiczne starych miast Warmii i Mazur a problem rewaloryzacji. Nidzica, 81-231 ; Pospieszna B. 2002. Ogrzewanie zamku malborskiego w dawnych wiekach. Malbork ; Protokolle 1900. Die Protokolle über die Sitzungen der Provinzial-Komission zur Erforschung und Schutze der Denkmäler der Provinz Ostpreussen in den Jahren 1896-1899, „Prussia“ 21, 433, 450-453 ; Pyżuk-Lenarczyk M. 1964. Charakterystyka antropologiczna materiału kostnego ze stanowiska 16 (Ulnowo). „Rocznik Olsztyński” 4, 317-340 ; Rajewski Z. A. 1959. Poszukiwania archeologiczne na Polach Grunwaldzkich. „Głos Olsztyński”, 128 ; Rajewski Z. A. 1959. Bogaty plon badań naukowych na terenie historycznej bitwy..., „Trybuna Ludu” 229 ; Rajewski Z. A. 1959-1960. Helikoptery w badaniach archeologicznych. „Wiadomości Archeologiczne” 26 (3-4), 281-287 ; Rajewski Z. A. 1963. Archeologia w poszukiwaniu Grunwaldu. „Z otchłani wieków” 29, 114-118 ; Rajewski Z. A. 1964. Sprawozdanie ogólne z badań archeologicznych, „Rocznik Olsztyński” 4, 198-207 ; Romulewicz A., Wysocka A., Białecka S. 2010. Bibliografia grunwaldzka za lata 1990-2010. Olsztyn ; Schnippel E. 1909. Das Rittergrab von Tannenberg. „Oberländische Geschichtsblätter“ 11, 69-80 ; Schnippel E. 1910. Das „Kloster von Grünfelde” und die Kapelle „auf dem Streitplatze” bei Tannenberg. „Oberländische Geschichtsblätter“ 12, 158-180 ; Schnippel E. 1912. Katalog der geschichtlich-völkerkundlichen Sammlung des königl. Kaiser-Wilhelm Gymnasiums zu Osterode-Ostpr. Osterode-Ostpr ; Schnippel E. 1935. Vom Streitplatz zum Tannenberge. „Prussia“ 31, 4-70 ; Sikorska-Uflik I. 2007. Późnośredniowieczne piece w Reszlu. „Biuletyn Oddziału Warmińsko-Mazurskiego Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków” 5, 43-51 ; Sikorski J. 1994. Grunwald problemy wybrane. Uwagi o pracy prof. A. Nadolskiego, Grunwald – Problemy wybrane... „Komunikaty Mazursko-Warmińskie”, 2-3 (1994), 347-357 ; Skrobot W. 1988. Archeologiczne badania w województwie olsztyńskim. „Olsztyński Biuletyn Konserwatorski – Materiały i Sprawozdania” 1, 77-88 ; Voigt J. 1836. Geschichte Preussens von den ältesten Zeiten bis zum Untergang der Herrschaft des Deutschen Ordens 7. Königsberg (Beiliegend: „Plan der Schlacht bei Tannenberg” in Bearbeitung von Oberstleutnant von Fischer) ; Wawrzonowska Z. 1984. Pola Grunwaldu. In: Informator Archeologiczny. Badania 1983. Warszawa, 205-206 ; Wichert E. 1868. Das Schlachtfeld bei Tannenberg. „Altpreussische Monatschrift“ 5, 545-548. – dasselbe: Wichert E. 1960. Pole boju pod Tannenbergiem, Übersetzung von Karol Małłek, „Warmia i Mazury“ 7/8, 7-8 ; Wierciński A. 1963. Wstępne badania antropologiczne materiału szkieletowego mogiły zbiorowej na Polach Grunwaldu. „Rocznik Olsztyński” 5, 207-211 ; Wokroj F. Prace antropologiczne na terenie bitwy pod Grunwaldem. „Człowiek w Czasie i Przestrzeni“ 2 (7), 154-157 ; Wünsch C. 1933. Die Bau und Kunstdenkmäler der Stadt Allenstein. Königsberg ; Ziemlińska-Odoj W. 1964. Sprawozdanie z badań na stanowisku 1 B. „Rocznik Olsztyński” 4, 265-272

Relation:

Fasciculi Archaeologiae Historicae

Volume:

27

Start page:

57

End page:

72

Format:

application/pdf

Resource Identifier:

oai:rcin.org.pl:54818 ; oai:rcin.org.pl:54818 ; 0860-0007

Source:

IAiE PAN, call no. P III 368 ; IAiE PAN, call no. P III 348 ; IAiE PAN, call no. P III 349 ; click here to follow the link

Language:

ger

Language of abstract:

pol

Rights:

Rights Reserved - Free Access

Terms of use:

Copyright-protected material. May be used within the limits of statutory user freedoms

Digitizing institution:

Institute of Archaeology and Ethnology of the Polish Academy of Sciences

Original in:

Library of the Institute of Archaeology and Ethnology of the Polish Academy of Sciences

Object collections:

Last modified:

Dec 21, 2019

In our library since:

Jul 14, 2015

Number of object content hits:

533

All available object's versions:

https://www.rcin.org.pl/iae/publication/75157

Show description in RDF format:

RDF

Show description in OAI-PMH format:

OAI-PMH

×

Citation

Citation style:

This page uses 'cookies'. More information