Subtitle:

Archaeological Reports ; Archäologische Berichte

Publisher:

Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk

Place of publishing:

Kraków

Description:

ill. ; 25 cm

Type of object:

Journal/Article

Abstract:

Airborne LiDAR surveys have identified 27 Late Bronze and Early Iron Age fortified sites in the valleys of the Biebrza and Narew rivers in northern Podlasie, sharing similar locations, forms, and dimensions. In 2019, interdisciplinary geomagnetic and ground-penetrating radar (GPR) surveys, followed by excavations, were carried out on the site in Kościuki (Białystok district). The site lies on a sandy elevation near a peat bog and consists of three concentric embankments and ditches about 100 m in diameter, enclosing a central area of only 20 m. Excavations revealed traces of palisade-topped ramparts and well-preserved wooden elements between the ramparts. Radiocarbon dates of the timbers indicate construction between the 7th and late 5th centuries BC. No structural remains or artefacts indicating habitation were found within the enclosure, only a few ceramic sherds in the ditch fills. The monumental scale and inward-sloping palisades suggest a non-defensive role, perhaps as a permanent ritual or ceremonial centre rather than a military fortification.

References:

Banaszek Ł. 2014. Lotniczy skaning laserowy w polskiej archeologii. Czy w pełni wykorzystywany jest potencjał prospekcyjny metody? Folia Praehistorica Posnaniensia 19, 207-251.
Banaszuk H. and Banaszuk P. eds, 2010. Zagadnienia morfogenezy Niziny Północnopodlaskiej. Białystok: Oficyna Wydawnicza Politechniki Białostockiej.
Banaszuk H., Micun K. and Banaszuk P. 2015. Dolina Narwi na Nizinie Północnopodlaskiej. Białystok: Oficyna Wydawnicza Politechniki Białostockiej.
Bronk Ramsey C. 2021. OxCal 4.4 Manual. https://c14.arch.ox.ac.uk/oxcal/OxCal.html.
Butrymowicz N. 2013. Mapa i objaśnienia do Szczegółowej Mapy Geologicznej Polski w skali 1: 50 000 (arkusz Choroszcz – 338).Warszawa: Państwowy Instytut Geologiczny.
Crow P., Benham S., Devereux B. J. and Amable G. S. 2008. Woodland vegetation and its implications for archaeological survey using LiDAR. Forestry 80/3, 241-252.
Czopek S. 2019. Enklawa scytyjskiego kręgu kulturowego w południowo-wschodniej Polsce. Przegląd Archeologiczny 67, 119-148.
Devereux B., Amable G., Crow P. and Cliff A. 2005. The potential of airborne LiDAR for detection of archaeological features under woodland canopies. Antiquity 79/305, 648-660.
Grabowski T. and Muzof P. 2016. Sprawozdanie z wyników archeologicznych badań sondażowych na stanowisku Janczewo numer 2, gmina Łomża, województwo podlaskie. Typescript in the archives of the Podlaskie Voivodeship Conservator of Monuments. Delegation in Łomża.
Kalicki T. 2006. Zapis zmian klimatu oraz działalności człowieka i ich rola w holoceńskiej ewolucji dolin środkowoeuropejskich (= Prace Geograficzne 204). Warszawa: Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyckiego PAN.
Kalicki T., Przepióra P., Chwałek S. and Żurek K. 2019. Raport z badań georadoraowych na stanowisku w Kościukach. Kielce: Uniwersytet Jana Kochanowskiego (typescript).
Kittel P., Sikora J. and Wroniecki P. 2018. A Late Medieval motte-and-bailey settlement in a lowland river valley landscape of Central Poland. Geoarchaeology 33/5, 558-578.
Kobyliński Z. ed. 2017. Katalog grodzisk Warmii i Mazur. T. 1. Warszawa: Instytut Archeologii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.
Kondracki J. 2002. Geografia Regionalna Polski. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Krąpiec M., Bolka M. and Brzozowski J. 2012. Absolute dating of the Bronze Age defensive settlement in Horodnianka (NE Poland). Radiocarbon 54/3-4, 993-1001.
Kukharenko Y. V. 1961. Pamiatniki zheleznogo veka na territorii Polesya. Moskva: Izdatelststvo Akademii NAuk SSSR.
Kupryjanowicz M. 2005. Palinologiczne ślady prehistorycznego osadnictwa w północnej części Puszczy Knyszyńskiej zapisane w osadach torfowiska Machnacz. In W. Borkowski and M. Zalewski (eds), Rybniki – ‘Krzemianka’. Z badań nad krzemieniarstwem w Polsce północno-wschodniej (= Studia nad gospodarką surowcami krzemiennymi w pradziejach 5). Warszawa: Wydawnictwo PMA, 149-166.
Loshenkov I. I. 2011. Gorodishcha milogradskoi kultury na territorii Belarusi. Minsk: MFCP.
Łapo M. 1998. Budownictwo obronne na ziemiach pruskich w pradziejach i we wczesnym średniowieczu. Komunikaty Mazursko-Warmińskie 2, 199-205.
Niebieszczański J., Jaeger M., Peeto A., Hildebrandt-Radke I., Kulcsar G., Staniuk R., Taylor N. and Czebreszuk J. 2019. Revealing the internal organization of a Middle Bronze Age fortified settlement in Kakucs-Turjan through geoarchaeological means: Magnetometric survey and sedimentological verification of a housing structure. Journal of Archaeological Science: Reports 25, 409-419.
Niebieszczański J., Peeto A., Serlegi G., Hildebrandt-Radke I., Galas J., Sipos G., Pall D., Spychalski W., Jaeger M., Kulcsar G., Taylor N. and Markus G. 2018. Geoarchaeological and non-invasive investigations of the site and its surroundings. In M. Jaeger, G. Kulcsar, N. Taylor and R. Staniuk (eds), Kakucs-Turjan. A Middle Bronze Age Multilayered Fortified Settlement in Central Hungary. (= Studia Nad Pradziejami Europy Środkowej/Studien zur Archaologie in Ostmitteleuropa 18). Bonn: Verlag Dr. Rudolf Habelt GmbH, 43-75.
Niebieszczański J. and Bahyrycz C. 2019. Badania magnetometryczne na stanowisku w Kościukach. Poznań: UAM, PAN.
Okulicz Ł. 1981. Kształtowanie się osadnictwa Mazur Wschodnich i Suwalszczyzny we wczesnej epoce żelaza. Rocznik Białostocki 14, 139-149.
Ościłowski J. 2015a. Patrząc na południe. Badania wczesnośredniowiecznych grodzisk na północnowschodnim Mazowszu. In S. Wadyl, M. Karczewski and M. Hoffman (eds), Materiały do archeologii Warmii i Mazur. T. 1, Warszawa, Białystok: Instytut Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, Instytut Historii i Nauk Politycznych Uniwersytetu w Białymstoku, 325-361.
Ościłowski J. 2015b. Badania archeologiczne grodzisk północno-wschodniego Mazowsza w latach 2008-2009. In M. Żurek and M. Krasna-Kofigińska (eds), Grody średniowiecznego Mazowsza. Zielona Góra: Archaeolologica Hereditas, 77-87.
Řídký J., Květina P., Limburský P., Končelová M., Burgert P. and Šumberová R. 2019. Big Men or Chiefs? Rondel Builders of Neolithic Europe. Oxford, Filadelfia: Oxbow Books.
Spatzier A. 2019. Pömmelte-Zackmünde – A Circular Sanctuary of the Final Neolithic and Early Bronze Age. An Overview of the Research Results. In N. Lüttmann and B. Schiefer-Kutzschrad (eds), Der Aufbruch zu neuen Horizonten. Neue Sichtweisen zur europäischen Frühbronzezeit (= Tagungen des Landesmusems für Vorgeschichte Halle 19). Halle (Saale): Landesamt für Denkmalpflege und Archäologie Sachsen-Anhalt. Landesmuseum für Vorgeschichte, 11-25.
Starkel L. 1977. Paleogeografía holocenu. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Stereńczak K., Zapłata R., Wójcik J., Kraszewski B., Mielcarek M., Mitelsztedt K., Białczak B., Krok G., Kuberski Ł., Markiewicz A., Modzelewska A., Parkitna K., Piasecka Ż., Pilch K., Rzeczycki K., Sadkowski R., Wietecha M., Rysiak P., von Gadow K. and Cieszewski Ch. J. 2020. ALS Based Detection of Past Human Activities in the Białowieża Forest New – Evidence of Unknown Remains of Past Agricultural Systems. Remote Sens 12/16, 2657.
Tabaczyński S. 2012. Socjologia pradziejów. Zarys problematyki. In S. Tabaczyński, A. Marciniak, D. Cyngot and A. Zalewska (eds), Przeszłość społeczna. Próba konceptualizacji. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 723-769.
Tymowski M. 2012. Organizacja społeczeństwa. In S. Tabaczyński, A. Marciniak, D. Cygont and A. Zalewska (eds), Przeszłość społeczna. Próba konceptualizacji. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 770-782.
Walanus A. and Goslar T. 2009. Datowanie radiowęglowe. Kraków: Wydawnictwo Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.
Welc F., Nitychoruk J., Solecki R., Rabiega K. and Wysocki J. 2018. Results of Integrated Geoarchaeological Prospection of Unique Iron Age Hillfort Located on Radomno Lake Island in North-Eastern Poland. Studia Quaternaria 35/1, 55-71.
Żurek K., Kalicki T. and Wawrusiewicz A. 2022. Settlement pattern of Lusatian culture in Podlasie (NE Poland) and man-environment interaction. Prähistorische Zeitschrift 98/1, 223-237.
Żurek K., Wawrusiewicz A., Kalicki T., Niebieszczański J., Piasecki A. and Bahyrycz C. 2022. ‘Fortece na bagnach’: pierwsze interdyscyplinarne badania stanowiska z późnej epoki brązu w Jatwiezi Dużej (Polska północno-wschodnia). Folia Praehistorica Posnaniensia 27, 201-225.

Relation:

Sprawozdania Archeologiczne

Volume:

77

Issue:

1

Start page:

369

End page:

388

Detailed Resource Type:

Article

Format:

application/octet-stream

Resource Identifier:

oai:rcin.org.pl:262703 ; 0081-3834 ; doi:10.23858/SA/77.2025.1.4128

Source:

IAiE PAN, call no. P 244 ; IAiE PAN, call no. P 245 ; IAiE PAN, call no. P 243 ; click here to follow the link

Language:

eng

Rights:

Creative Commons Attribution BY 4.0 license

Terms of use:

Copyright-protected material. [CC BY 4.0] May be used within the scope specified in Creative Commons Attribution BY 4.0 license, full text available at: ; -

Digitizing institution:

Institute of Archaeology and Ethnology of the Polish Academy of Sciences

Original in:

Library of the Institute of Archaeology and Ethnology of the Polish Academy of Sciences

Access:

Open