Object structure

Title:

Procesy depopulacji w Polsce w świetle zmian bazy ekonomicznej miast = Depopulation in Poland in the light of changes in city functions

Subtitle:

Przegląd Geograficzny T. 90 z. 2 (2018)

Creator:

Krzysztofik, Robert ; Szmytkie, Robert

Publisher:

IGiPZ PAN

Place of publishing:

Warszawa

Date issued/created:

2018

Description:

24 cm

Subject and Keywords:

depopulation processes ; shrinkage of cities ; city functions ; industrial centres ; Poland

Abstract:

The aim of the paper is to analyze the population changes in industrial cities on the background of population changes in cities of a different functional type. It was assumed that in the period of dynamic development of the highly specialized industrial function of the city, its population is growing rapidly above average. During the recession of industrial function in this group of cities, their population is also decreasing rapidly above average. In both cases, nonlinear development is fundamental to the phenomenon of so-called bifurcation. Transformation of Polish cities after 1989 has caused quite significant changes in their demographic development. Significantly, these changes were conditioned by the transformation of the economy, including the phenomenon of deindustrialization. Nevertheless, demographic factors were also important. These directly and indirectly affected by economic determinants. Hence, after 1990, urban centers experienced a peculiar ‘game of the inhabitants’, whose essence was the widespread negative population growth and the positive balance of migration to a few dozen cities. In this particular place, there were strong industrial centers before 1989. The analysis of population changes in Polish cities of different size categories showed that industrial cities are now much more dynamic depopulating than other types of functional cities. As a result of the loss of the "pull" attribute, and in many times the situation of gaining the attributes of "push" or "disappearing" interest of potential migrants, their demographic profile had to be reduced. This trend was further strengthened by the consequences of the second demographic transition.

References:

1. Bagińska J., Szmytkie R., 2009, Zmiany ludnościowe w strefach podmiejskich dużych miast Polski, [w:] W. Kamińska, M. Mularczyk (red.), Współczesne procesy urbanizacji obszarów wiejskich, Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego w Kielcach, Kielce, s. 9–17. ; 2. Beauregard R., 2004, Urban population loss in historical perspective: United States 1820–2000, Environment and Planning A, 41, s. 514–528. https://doi.org/10.1068/a40139a ; 3. Domański R., 2001, The Innovative City, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, Poznań. ; 4. Dybowska J., 2013, Przemiany demograficzne w regionie o nasilonej migracji zagranicznej na przykładzie województwa opolskiego, Studia i Monografie, 487, Uniwersytet Opolski, Opole. ; 5. Dziewoński K., 1967, Baza ekonomiczna i struktura funkcjonalna miast. Studium rozwoju pojęć, metod i ich zastosowań, Prace Geograficzne IG PAN, 63, PWN, Warszawa. ; 6. Fujita M., Krugman P., Venables A.J., 2001, The spatial economy: Cities, regions and international trade, MIT Press, Cambridge, London. ; 7. Gruchociak H., 2012, Delimitacja lokalnych rynków pracy w Polsce, Przegląd Statystyczny, 2, s. 277–297. ; 8. Gwosdz K., 2013, Pomiędzy starą a nową ścieżką rozwojową. Mechanizmy ewolucji struktury gospodarczej i przestrzennej regionu tradycyjnego przemysłu na przykładzie konurbacji katowickiej po 1989 r., Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków. ; 9. Gwosdz K., Sobala-Gwosdz A., 2012, Struktura funkcjonalna i powiązania miast konurbacji katowickiej po dwu dekadach restrukturyzacji, Przegląd Geograficzny, 84, 4, s. 483–507. https://doi.org/10.7163/PrzG.2012.4.1 ; 10. Haase A., Bernt M., Grossmann K., Mykhnenko V., Rink D., 2014, The concept of urban Shrinkage, Environment and Planning A, 46, s. 1519–1534. https://doi.org/10.1068/a46269 ; 11. Jaroszewska R., Maik W., 1994, Studia nad strukturą funkcjonalną miast, [w] S. Liszewski (red.), Geografia osadnictwa i ludności w niepodległej Polsce. Lata 1918–1993. Tom II: Kierunki badań naukowych, Polskie Towarzystwo Geograficzne, Łódź, s. 161–179. ; 12. Jerczyński M., 1977, Funkcje i typy funkcjonalne polskich miast (Zagadnienia dominacji funkcjonalnej), Statystyka Polski, 85, s. 20–53. ; 13. Jewtuchowicz A., 1987, Efekty zewnętrzne w procesach urbanizacji i uprzemysłowienia, Uniwersytet Łódzki, Łódź. ; 14. Jończy R., 2003, Migracje zarobkowe ludności autochtonicznej z województwa opolskiego. Studium ekonomicznych determinant i konsekwencji, Uniwersytet Opolski, Opole. ; 15. Kantor-Pietraga I., 2014, Systematyka procesu depopulacji miast na obszarze Polski od XIX do XXI wieku, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice. ; 16. Kantor-Pietraga I., Krzysztofik R., Runge J., 2012, Kontekst geograficzny i funkcjonalny kurczenia się małych miast w Polsce południowej, [w:] K. Heffner, A. Halama (red.), Ewolucja funkcji małych miast w Polsce, Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, s. 88–100. ; 17. Krzysztofik R., 2012, Umiastowienie obszaru Polski od XIII do XXI wieku. Interpretacja geograficzno-historyczna, Wydawnictwo Naukowe Śląsk, Katowice. ; 18. Krzysztofik R., 2013, Ścieżki kurczenia się miast w województwie śląskim, [w:] A. Zagórowska (red.), Problemy Śląska ze szczególnym uwzględnieniem województwa opolskiego wyzwaniem dla ekonomii społecznej, Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej, Opole, s. 38–45. ; 19. Krzysztofik R., 2014, Geneza aglomeracji miast na obszarze Polski, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice. ; 20. Krzysztofik R., Runge J., Kantor-Pietraga I., 2012, An Introduction to Governance of Urban Shrinkage. A Case of Two Polish Cities: Bytom and Sosnowiec, Wydział Nauk o Ziemi, Uniwersytet Śląski, Sosnowiec. ; 21. Krzysztofik R., Kantor-Pietraga I., Spórna T., 2015, Osoby w wieku poprodukcyjnym w mieście zaplanowanym dla osób w wieku produkcyjnym, [w:] A. Zagórowska (red.), Wiek a rynek pracy. Szanse i zagrożenia osób w wieku 50 + na rynku pracy, Wojewódzki Urząd Pracy w Opolu, Uniwersytet Opolski, Opole, s. 161–171. ; 22. Krzysztofik R., Kantor-Pietraga I., Runge A., Spórna T., 2017, Is the suburbanisation stage always important in the transformation of large urban agglomerations? The case of the Katowice conurbation, Geographia Polonica, 90, 2, s. 71–85. https://doi.org/10.7163/GPol.0082 ; 23. Kubejko-Polańska E., 2012, Wielkość, struktura oraz stopień dywersyfikacji bazy ekonomicznej małych miast monofunkcyjnych województwa podkarpackiego, [w:] K. Heffner, M. Twardzik (red.), Nowoczesne instrumenty polityki rozwoju lokalnego – zastosowanie i efekty w małych miastach, Studia Ekonomiczne, 144, s. 63–79. ; 24. Kuciński K., 2008, Miasto w procesie dezindustrializacji, [w:] W. Morawski, A. Zawistowski (red.), Stare Okręgi Przemysłowe. Dylematy industrializacji i dezindustrializacji, Wydawnictwo SGH, Warszawa, s. 161–179. ; 25. Lamprecht M., 2016, Zagospodarowanie przestrzenne miasta w warunkach zapaści demograficznej. Przykład Łodzi, Studia Miejskie, 21, s. 68–84. ; 26. Liszewski S., 2015, Dylematy wielkiego miasta przemysłowego w okresie postsocjalistycznym. Przykład Łodzi, [w:] A. Wolaniuk (red.), Współczesne czynniki i bariery rozwoju miast, XXVIII Konwersatorium Wiedzy o Mieście, Uniwersytet Łódzki, Łódź, s. 9–23. ; 27. Matczak A., 1992, Zmiany w strukturze funkcjonalnej miast Polski w latach 1973–1983, [w] S. Liszewski (red.), Funkcja administracyjna miast, Acta Universitatis Lodziensis, Folia Geographica, 17, s. 9–25. ; 28. Patron J., 2017, Analiza dojazdów do pracy pomiędzy gminami województwa dolnośląskiego, Instytut Rozwoju Terytorialnego we Wrocławiu, Wrocław. ; 29. Przybyła K., 2010, Wpływ specjalnych stref ekonomicznych na kształtowanie się bazy ekonomicznej miast, Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, Wrocław. ; 30. Rajchel D., 2002, Zmiany struktury funkcjonalnej miast regionu opolskiego na podstawie proporcji zatrudnienia w sektorach gospodarki, [w:] J. Słodczyk (red.), Przemiany bazy ekonomicznej i struktury przestrzennej miast, Uniwersytet Opolski, s. 171–180. ; 31. Raport o stanie polskich miast. Rozwój demograficzny 2016, 2017, Instytut Rozwoju Miast, Kraków [w druku]. ; 32. Runge J., Kantor-Pietraga I., Krzysztofik R., Runge A., 2014, Model urbanizacji złożonych układów osadniczych w świetle procesu kurczenia się miast w Polsce – próba analizy krytycznej, [w:] T. Stryjakiewicz (red.), Kurczenie się miast w Europie Środkowo-Wschodniej, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań, s.115–125. ; 33. Rink D., Haase A., Bernt M., Krzysztofik R., Runge J., Mykhnenko V., Calza Bini P., Alberto Violante A., Nadolu B., Kuzmenko L., Medwedjew D., 2009, Specification model (Shrink Smart), Shrink Smart Project, www.Shrinksmart.eu ; 34. Pallagst K., Wiechmann T., Martinez-Fernandez C. (red.), 2014, Shrinking Cities. International Perspectives and Policy Implications, Routledge, Abingdon. ; 35. Richardson H.W., Woon Nam Ch., 2014, Shrinking Cities. A Global Perspective, Routledge, Abingdon. ; 36. Słodczyk J., Rajchel D., 2002, Funkcje egzogeniczne miast regionu opolskiego i ich przemiany w latach 1991–2001, [w:] B. Namyślak, R. Kozieł (red.), Współczesne procesy transformacji w układach lokalnych i regionalnych w Polsce, Przekształcenia regionalnych struktur funkcjonalno-przestrzennych, VII, Uniwersytet Wrocławski, s. 11–26. ; 37. Sokołowski D., 2008, Baza ekonomiczna większych miast w Polsce w okresie transformacji systemowej, Przegląd Geograficzny, 80, 2, s. 245–266. ; 38. Steinführer A., Bierzyński A., Großmann K., Haase A., Kabisch S., Klusáček P., 2010, Population decline in Polish and Czech cities during post-socialism: Looking behind the official statistics, Urban Studies 47, 11, s. 2325–2346. https://doi.org/10.1177/0042098009360224 ; 39. Stryjakiewicz T. (red.), 2014, Kurczenie się miast w Europie Środkowo-Wschodniej, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań. ; 40. Suliborski A., 2001, Funkcje i struktura funkcjonalna miast. Studia empiryczno-teoretyczne, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź. ; 41. Szafrańska E., 2002, Przemiany struktury funkcjonalnej miast województwa łódzkiego, [w:] J. Słodczyk (red.), Przemiany bazy ekonomicznej i struktury przestrzennej miast, Uniwersytet Opolski, Opole, s. 181–192. ; 42. Szajnowska-Wysocka A., Zuzańska-Żyśko E., 2004, Regionalne zróżnicowanie funkcji małych miast w województwie śląskim, [w:] E. Jakubowicz, A. Raczyk (red.), Regionalny wymiar integracji europejskiej, Przekształcenia regionalnych struktur funkcjonalno-przestrzennych, VIII/2, Wrocław, s. 115–128. ; 43. Szczygielski K., 2014, Społeczeństwo województwa opolskiego – główne wyzwania rozwoju regionu w aspekcie demograficznym, Barometr Regionalny. Analizy i prognozy, 2, s. 95–104. ; 44. Szmytkie R., 2005, Dezintegracja miast-zlepieńców, [w:] I. Jażdżewska (red.), Współczesne procesy urbanizacji i ich skutki, XVIII Konwersatorium wiedzy o mieście, Uniwersytet Łódzki, Łódź, s. 379–387. ; 45. Szmytkie R., 2006, Sytuacja społeczno-ekonomiczna byłych miast wojewódzkich, [w:] J. Słodczyk, E. Szafranek (red.), Kierunki przekształceń struktury gospodarczej i społeczno-demograficznej miast, Uniwersytet Opolski, Opole, s. 99–110. ; 46. Szmytkie R., 2009, Zróżnicowanie funkcjonalne małych miast województwa dolnośląskiego, [w:] T. Marszał (red.), Struktura funkcjonalna małych miast, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 7–24. ; 47. Szmytkie R., 2012, Zmiany liczby miast w Polsce w okresie powojennym, [w:] S. Ciok, S. Dołzbłasz (red.), Problemy współpracy transgranicznej i kształtowania ponadkrajowych powiązań gospodarczych, Rozprawy Naukowe Instytutu Geografii i Rozwoju Regionalnego, 28, Uniwersytet Wrocławski, Wrocław, s. 155–171. ; 48. Szmytkie R., 2015, Zjawisko kurczenia się miast bardzo małych w Polsce, [w:] A. Wolaniuk (red.), Współczesne czynniki i bariery rozwoju miast, XXVIII Konwersatorium Wiedzy o Mieście, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, s. 259–276. ; 49. Szymańska D., Grzelak-Kostulska E., 2005, Małe miasta w Polsce – zmiany ludnościowe i funkcjonalne w drugiej połowie XX wieku, [w:] K. Heffner (red.), Małe miasta a rozwój lokalny i regionalny, Akademia Ekonomiczna w Katowicach, Katowice, s. 59–90. ; 50. Śleszyński P., 2011, Oszacowanie rzeczywistej liczby ludności gmin województwa mazowieckiego z wykorzystaniem danych ZUS, Studia Demograficzne, 2, 160, s. 35–57. ; 51. Śleszyński P., 2013, Demographic changes in the functional urban areas in Poland 2000–2010, Geographia Polonica, 86, 2, s. 169–170. https://doi.org/10.7163/GPol.2013.16

Relation:

Przegląd Geograficzny

Volume:

90

Issue:

2

Start page:

309

End page:

329

Resource Type:

Article

Format:

File size 1,1 MB ; application/pdf

Resource Identifier:

0033-2143 (print) ; 2300-8466 (on-line) ; 10.7163/PrzG.2018.2.6

Source:

CBGiOS. IGiPZ PAN, sygn.: Cz.181, Cz.3136, Cz.4187 ; click here to follow the link

Language:

pol

Language of abstract:

eng

Rights:

Creative Commons Attribution BY 4.0 license

Terms of use:

Copyright-protected material. [CC BY 4.0] May be used within the scope specified in Creative Commons Attribution BY 4.0 license, full text available at: ; -

Digitizing institution:

Institute of Geography and Spatial Organization of the Polish Academy of Sciences

Original in:

Central Library of Geography and Environmental Protection. Institute of Geography and Spatial Organization PAS

Projects co-financed by:

Operational Program Digital Poland, 2014-2020, Measure 2.3: Digital accessibility and usefulness of public sector information; funds from the European Regional Development Fund and national co-financing from the state budget. ;