Sepulchral complex of the Globular Amphora Culture discovered at the site 50 in Srebrzyszcze, dist. Chełm, Lublin Voivodeship

Witkowska, Barbara; Przybyła, Marcin; Michalczewski, Krzysztof; Szczepanek, Anita; Lasota-Kuś, Anna

doi:0081-3834

- ris
- BibTeX
- EndNote
- Csv

Sepulchral complex of the Globular Amphora Culture discovered at the site 50 in Srebrzyszcze, dist. Chełm, Lublin Voivodeship Witkowska, BarbaraPrzybyła, MarcinMichalczewski, KrzysztofSzczepanek, AnitaLasota-Kuś, Anna

Object structure

Sepulchral complex of the Globular Amphora Culture discovered at the site 50 in Srebrzyszcze, dist. Chełm, Lublin Voivodeship

Archaeological Reports ; Archäologische Berichte

Witkowska, Barbara ; Przybyła, Marcin ; Michalczewski, Krzysztof ; Szczepanek, Anita ; Lasota-Kuś, Anna

Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk

archaeology ; Globular Amphora Culture ; Lublin Upland ; animal deposit ; burial of a child ; graves of the Nałęczów type ; Late Eneolithic

At Site 50 in Srebrzyszcze, a unique complex of sepulchral features of the Globular Amphora Culture was discovered, consisting of a single human grave accompanied by two deposits of animal remains. The uniqueness of this discovery lies in the fact that the person to whom this expanded ritual complex was dedicated was a child, and also in the construction of the complex itself, which represents a type of structure with stone surrounds, very rarely encountered in the East Lublin group of the Globular Amphora Culture. Therefore, the results of research conducted at Site 50 enrich the picture of the Globular Amphora Culture from the Lublin Upland territory, as the sepulchral complex under scrutiny represents the easternmost construction of the Nałęczów type. A radiocarbon date was obtained for the human burial, which may contribute to further considerations upon the chronological position of graves without stone surrounds within the GAC.

AlQahtani S. J., Hector M. P. and Liversidge H. M. 2010. Brief Communication: The London Atlas of Human Tooth Development and Eruption. American Journal of Physical Anthropology 142, 481-490.
Balcer B. 1983. Wytwórczość narzędzi krzemiennych w neolicie ziem Polski. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Bąbel J. 1979. Groby neolityczne ze stan. I w Mierzanowicach, woj. tarnobrzeskie. Wiadomości Archeologiczne 44/1, 67-87.
Bernert Z., Évinger S. and Hajdu T. 2007. New data on the biological age estimation of children using bone measurements based on historical populations from the Carpathian Basin. Annales Historico-Naturales Musei Nationalis Hungarici 99, 199-206.
Borkowski W. and Migal W. 1996. Ze studiów nad użytkowaniem siekier czworościennych w pradziejach. In J. Jaskanis (ed.), Z badań nad wykorzystaniem krzemienia pasiastego. Studia nad gospodarką surowcami krzemiennymi w pradziejach 1. Warszawa: Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie, Zespół do Badań Pradziejowego Górnictwa, 141-166.
Bronicki A. 2016. Obrządek pogrzebowy kultury amfor kulistych na Wyżynie Lubelskiej. In P. Jarosz, J. Libera and P. Włodarczak (eds), Schyłek neolitu na Wyżynie Lubelskiej. Kraków: Instytut Archeologii i Etnologii PAN, 45-256.
Bronicki A. 2021. Pierwsi pasterze III tysiąclecia p. Ch. Groby podgrupy wschodniolubelskiej kultury amfor kulistych. Obrządek pogrzebowy. Chronologia. Chełm: Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie.
Bronk Ramsay C. 2021. OxCal 4.4 Manual. https://c14.arch.ox.ac.uk/oxcal/OxCal.html, accessed February 2024
Gołub S. 1994. Ratownicze badania grobów (ludzkiego i zwierzęcego) kultury amfor kulistych na stan. 23 w Serebryszczu, gm. Chełm. In A. Bronicki, S. Gołub and W. Mazurek (eds), Informator o badaniach archeologicznych w województwie chełmskim w 1987-1988 roku. Chełm: Muzeum Okręgowe w Chełmie, 14-17.
Gołub S. 1996. Grave of the Globular Amphora Culture from Site no. 1 in Łopiennik Dolny Kolonia (Prov. of Chełm, Poland). Baltic-Pontic Studies 4, 44-50.
Grabowski M., Jędrzejewski J., Mrówczyński J., Nowak A., Rudnicki M., Sikorski D. and Sznajdrowska-Pondel A. 2021. Opracowanie wyników badań archeologicznych powierzchniowych na trasie planowanej budowy drogi ekspresowej S12, odcinek początek obwodnicy Chełma – węzeł ‘Dorohusk’, Woźnawieś. Report filed in the archives of the General Directorate for National Roads and Motorways in Lublin. Lublin.
Klein L. 1969. O date Karbunskogo klada. In Problemy Arkheologii 1, Leningrad, 5-72.
Kondracki J. 1981. Geografia fizyczna Polski. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Kośko A. and Kurzawa J. 1997. Późnoneolityczny ‘obiekt obrzędowy’ z Kruszy Podlotowej, woj. bydgoskie, stanowisko 2. Sprawozdania Archeologiczne 49, 109-126.
Kozak-Zychman W. and Winiarczyk J. 2016. The burials of children in the Funnel Beaker and Globular Amphora cultures in the Lublin Region. Sprawozdania Archeologiczne 68, 107-120.
Krzak Z. 1977. Cmentarzysko na ‘Gajowiźnie’ pod względem archeologicznym. In J. Kowalczyk (ed.), Cmentarzysko kultury amfor kulistych w Złotej Sandomierskiej. Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo PAN, 9-79.
Kulczycka-Leciejewiczowa A. 2002. Zawarża. Osiedle neolityczne w południowopolskiej strefie lessowej. Wrocław: Instytut Archeologii i Etnologii PAN.
Lasota-Moskalewska A. and Osypińska M. 2017. Szczątki zwierzęce z grobowca kultury amfor kulistych w Kierzkowie. In S. Nowaczyk , Ł. Pospieszny and I. M. Sobkowiak-Tabaka (eds), Megalityczny grobowiec kultury amfor kulistych z Kierzkowa na Pałukach. Milczący świadek kultu przodków z epoki kamienia (= Biskupińskie Prace Archeologiczne 7). Biskupin: Muzeum Archeologiczne w Biskupinie, 199-222.
Matraszek B. 2001. Osada kultury pucharów lejkowatych ze stanowiska ‘Nad Wawrem’ w Złotej, gm. Samborzec, woj. świętokrzyskie. Wiadomości Archeologiczne 55, 123-178.
Maleev Y. 1996. Selected Graves of Globular Amphora culture from Volhynia and Podolia. Baltic-Pontic Studies 4, 53-61.
Mazurowski R. 1983. Bursztyn w epoce kamienia na ziemiach polskich. Materiały Starożytne i wczesnośredniowieczne 5, 7-134.
Müller J. 2023. Separation, Hybridisation, and Networks: Globular Amphora Sedentary Pastoralists Ca. 3200-2700 BC (= Scale of Transformation in Prehistoric and Archaic Societies 17). Leiden: Sidestone Press.
Nogaj-Chachaj J. 2006. Wstępne wyniki badań grobów kultury amfor kulistych na stanowisku 6 w Mętowie, pow. lubelski. Archeologia Polski Środkowowschodniej 8, 23-29.
Nosek S. 1955. Kultura amfor kulistych na Lubelszczyźnie. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska 3, 55-145.
Nosek S. 1967. Kultura amfor kulistych w Polsce. Wrocław, Warszawa, Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Pasterkiewicz W. 2021. Sepulchral complexes of human burials and animal deposits, site 23, Sadowie, Opatów district. Study of selected examples. Baltic-Pontic Studies 25, 79-116.
Przybyła M., Włodarczak P., Podsiadło M. and Tunia K. 2013. Obiekty kultury amfor kulistych. In M. Przybyła, A. Szczepanek and P. Włodarczak (eds), Koszyce, stanowisko 3. Przemoc i rytuał u schyłku neolitu (= Ocalone dziedzictwo Archeologiczne 4). Kraków, Pękowice: Profil-Archeo, 11-65.
Pyzel J. and Sobkowiak-Tabaka I. 2004. Problematyka dzieci w archeologii neolitu — wybrane aspekty. In W. Dzieduszycki and J. Wrzesiński (eds), Dusza maluczka, a strata ogromna (= Funeralia egnickie. Spotkanie 6). Poznań: Stowarzyszenie Naukowe Archeologów Polskich Oddział w Poznaniu, 333-340.
Reimer P., Austin W., Bard E., Bayliss A., Blackwell P., Bronk Ramsey C., Butzin M., Cheng H., Edwards R., Friedrich M., Grootes P., Guilderson T., Hajdas I., Heaton T., Hogg A., Hughen K., Kromer B, Manning S., Muscheler R., Palmer J., Pearson C., van der Plicht J., Reimer R., Richards D., Scott E., Southon J., Turney C., Wacker L., Adolphi F., Büntgen U., Capano M., Fahrni S., Fogtmann-Schulz A., Friedrich R., Köhler P., Kudsk S., Miyake F., Olsen J., Reinig F., Sakamoto M., Sookdeo A. and Talamo S. 2020. The IntCal20. Northern Hemisphere radiocarbon age calibration curve (0-55 cal kBP). Radiocarbon 62, 725-757.
Solon J., Borzyszkowski J., Bidłasik M., Richling A., Badora K., Balon J., Brzezińska-Wójcik T., Chabudziński Ł, Dobrowolski R., Grzegorczyk I., Jodłowski M., Kistowski M., Kot R., Krąż P., Lechnio J., Macias A., Majchrowska A., Malinowska E., Migoń P., Myga-Piątek U., Nita J., Papińska E., Rodzik J., Strzyż M., Terpiłowski S. and Ziaja W. 2018. Physico-geographical mesoregions of Poland: verification and adjustment of boundaries on the basis of contemporary spatial data. Geographia Polonica 91, 143-170.
Štrums E. 1956. Der Berrnsteinschmuck der östlischen Amphorenkultur. In O. Kleeman (ed.), Documenta Archaeologica: Wolfgang La Baume Dedicata 8.11.1955 (= Rheinische Forschungen zur Vorgeschichte 5). Bonn: Röhrscheid, 13-20.
Szmyt M. 1996. Globular Amphora Culture in Eastern Europe. Present state of research and possibilities for future studies. Baltic-Pontic Studies 4, 3-27.
Ścibior J. 1984. Grupa nałęczowska kultury amfor kulistych. Typescript of MA thesis. Lublin: Instytut Archeologii UMCS.
Ścibior J. 1991. Kultura amfor kulistych w środkowowschodniej Polsce. Zarys problematyki. In J. Gurba (ed.), Schyłek neolitu i wczesna epoka brązu w Polsce środkowowschodniej (= Lubelskie Materiały Archeologiczne 6). Lublin: Wydawnictwo Uniwersytety Marii Curie-Skłodowskiej, 47-65.
Ścibior J. and Ścibior J. M. 1990. Sandomierz 78 – wielokulturowe stanowisko z przełomu neolitu i epoki brązu. Badania ratownicze w 1984 roku. Sprawozdania Archeologiczne 42, 157-201.
Uzarowicz-Chmielewska A. and Sałacińska B. 2013. Osady neolityczne w Stryczowicach woj. świętokrzyskie (= Materiały Starożytne i Wczesnośredniowieczne 10). Warszawa: Państwowe Muzeum Archeologiczne.
White T. and Folkens P. 2005. The Human Bone Manual. Burlington-San Diego-London: Elsevier.
Witkowska B, Czebreszuk J., Gmińska-Nowak B., Goslar T., Szmyt M. and Ważny T. 2020. The cemetery of the Globular Amphora culture community in the Złota-Gajowizna site in the light of radiocarbon analysis and dendrochronology. Sprawozdania Archeologiczne 72/2, 259-284.
Witkowska B., M. M. Przybyła, M. Podsiadło, A. Szczepanek and P. Włodarczak 2021. Absolute chronology of the Globular Amphora funeral complex at Malice, Sandomierz Upland. Balitc-Pontic Studies 25, 49-78.
Witkowska B. 2021. Radiocarbon dating of the archival funeral complexes of the Globular Amphora Culture on the Sandomierz Upland: Gajowizna, Malice, Mierzanowice and Sandomierz sites. Baltic-Pontic Studies 25, 7-48.
Wiślański T. 1969. Podstawy gospodarcze plemion neolitycznych w Polsce północno-zachodniej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo PAN.
Wiślański T. 1979. Dalszy rozwój ludów neolitycznych. Plemiona kultury amfor kulistych. In W. Hensel and T. Wiślański (eds), Prahistoria ziem polskich. Tom 2. Neolit. Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 261-299.
Włodarczak P. 2006. Kultura ceramiki sznurowej na Wyżynie Małopolskiej. Kraków: Instytut Archeologii i Etnologii PAN.
Włodarczak P. 2016a. Dwa rytuały, dwie społeczności, dwie epoki, dwa światy? Obrządek pogrzebowy w późnym i schyłkowym neolicie na Wyżynie Lubelskiej . In P. Jarosz, J. Libera and P. Włodarczak (eds), Schyłek neolitu na Wyżynie Lubelskiej. Kraków: Instytut Archeologii i Etologii PAN, 549-561.
Włodarczak 2016b. Chronologia absolutna cmentarzysk późno i schyłkowoneolitycznych na Wyżynie Lubelskiej. In P. Jarosz, J. Libera and P. Włodarczak (eds), Schyłek neolitu na Wyżynie Lubelskiej. Kraków: Instytut Archeologii i Etologii PAN, 537-548.
Włodarczak P. and Przybyła M. M. 2013. Groby z Koszyc na tle innych późno- i schyłkowoneolitycznych znalezisk środkowoeuropejskich. In M. M. Przybyła, A. Szczepanek and P. Włodarczak (eds), Koszyce, stanowisko 3. Przemoc i rytuał u schyłku neolitu (= Ocalone Dziedzictwo Archeologiczne 4). Kraków, Pękowice: Profil-Archeo, 209-256.
https://zabytek.pl/pl/obiekty/cmentarzysko-616829/dokumenty/PL.1.9.ZIPOZ.NID_A__EA.479894/1