Publisher:

Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk

Place of publishing:

Warszawa

Description:

23 cm

Type of object:

Journal/Article

Abstract:

The article investigates the processes of constructing, financing, and maintaining town halls in smaller towns of the Kingdom of Poland up to the end of the sixteenth century. Based on written sources — principally urban charters and municipal records — alongside archaeological and architectural evidence, it analyses construction chrono-logies, the role of town owners, and the financial obligations associated with both the erection and the upkeep of these buildings. Particular attention is paid to the frequent impermanence of town halls, which stemmed, among other factors, from recurrent fires and the limited resources of urban communities.

References:

Albin Janusz. 1963. Rzemiosło i handel miasta Kraśnika w XVI i XVII w., [w:] Z dziejów powiatu kraśnickiego. Materiały z sesji naukowej, red. K. Myśliński, J.R. Szaflik, Lublin, s. 77–98.
Albrecht Stephan. 2004. Mittelalterliche Rathäuser in Deutschland. Architektur und Funktion, Darmstadt.
AHP. 1966. Atlas Historyczny Polski. Mapy szczegółowe XVI wieku, 3: Województwo lubelskie w drugiej połowie XVI wieku, oprac. S. Wojciechowski, Warszawa.
AHP. 1973. Atlas Historyczny Polski. Mapy szczegółowe XVI wieku, 7: Mazowsze w drugiej połowie XVI wieku, red. W. Pałucki, Warszawa.
AHP. 1993. Atlas Historyczny Polski. Mapy szczegółowe XVI wieku, 2: Województwo sandomierskie w drugiej połowie XVI wieku, red. W. Pałucki, Warszawa.
AHP. 2008. Atlas Historyczny Polski. Mapy szczegółowe XVI wieku, 1: Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku, red. H. Rutkowski, Warszawa.
AHP. 2017a. Atlas Historyczny Polski. Mapy szczegółowe XVI wieku, 4: Wielkopolska w drugiej połowie XVI wieku, red. K. Chłapowski, M. Słoń, Warszawa.
AHP. 2017b. Atlas Historyczny Polski. Mapy szczegółowe XVI wieku, 5: Województwo sieradzkie i województwo łęczyckie w drugiej połowie XVI wieku, red. K. Chłapowski, M. Słoń, Warszawa.
AHP. 2021. Atlas Historyczny Polski. Mapy szczegółowe XVI wieku, 6: Kujawy i ziemia dobrzyńska w drugiej połowie XVI wieku, red. W. Duży, Warszawa.
Balińska Grażyna. 1981. Rozwój urządzeń handlowych i administracyjnych w blokach śródrynkowych miast śląskich do końca XV w., „Kwartalnik Architektury i Urbanistyki”, 26, s. 127–156.
Bartoszewicz Agnieszka. 2014. Ratusz w małych miastach polskich w XV–XVI wieku, „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych”, 74, s. 161–172.
Becker Paul. 1930. Geschichte der Stadt Meseritz, Meseritz.
Bogucka Maria, Samsonowicz Henryk 1986. Dzieje miast i mieszczaństwa w Polsce przedrozbiorowej, Wrocław.
Czerner Rafał. 2002. Zabudowy rynków. Średniowieczne bloki śródrynkowe wybranych dużych miast Śląska, Wrocław.
Delling Rudolf. 1958. Deutsche Rathäuser, Frankfurt am Main.
Dunin-Wąsowicz Anna. 1993. Charakter i wielkość osiedli, [w:] Atlas Historyczny Polski. Mapy szczegółowe XVI wieku, 2: Województwo sandomierskie w drugiej połowie XVI wieku, red. W. Pałucki, Warszawa 1993, 2, s. 77–86.
Dworaczyński Eligiusz. 2014. Badania archeologiczne reliktów ratusza w Pilźnie, [w:] Pilzno. Archeologia — Kultura — Społeczeństwo, red. B. Stanaszek, Pilzno, s. 7–24.
Eysymontt Rafał. 2008. Dawne ratusze we współczesnej Europie, [w:] Rada Miejska Wrocławia przez wieki. Materiały z konferencji, red. B. Zdrojewska i in., Wrocław, s. 83–95.
Eysymontt Rafał. 2014. Symbolika ratuszy w przestrzeni miasta średniowiecznego, „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych”, 74, s. 53–84.
Friedrichs Christopher R. 2005. Die Städtische Rathaus als kommunikativer Raum in europäischen Perspektive, [w:] Kommunikation und Medien in der frühen Neuzeit, red. J. Burkhardt, C. Werkstetter, München, s. 159–174.
Gliński Waldemar. 2014. Archeologia Kielc, [w:] Kielce przez stulecia, red. J. Główka i in., Kielce, s. 13–22.
Gliński Waldemar, Glińska Nina. 2011. Archeologia Kielc, „Renowacje i Zabytki”, 2, s. 92–106.
Goliński Mateusz. 2014. Finanse ratusza w średniowieczu, „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych”, 74, s. 197–216.
Kalinowski Wojciech. 1979. Lokacja Nowego Radomia i jego rozwój do połowy XVIII wieku. Rozwój przestrzenny, [w:] Urbanistyka i architektura Radomia, red. W. Kalinowski, Lublin, s. 45–51.
Karpiński Andrzej, Nowosielska Elżbieta. 2021. Pożary w miastach Rzeczypospolitej w XVI–XVIII wieku i ich następstwa ekonomiczne, społeczne i kulturowe, Warszawa.
Kiryk Feliks. 1978. Pozostałe miasta regionu olkuskiego, [w:] Dzieje Olkusza i regionu olkuskiego, red. F. Kiryk, R. Kołodzieczyk, Warszawa–Kraków, s. 341–360.
Kiryk Feliks. 1985. Rozwój urbanizacji Małopolski XIII–XVI w. Województwo krakowskie (powiaty południowe), Kraków.
Kiryk Feliks. 1994. Urbanizacja Małopolski. Województwo sandomierskie XIII–XVI wiek, Kielce.
Kodeks. 1848–1858. Kodeks dyplomatyczny Polski, 1–2, wyd. L. Rzyszczewski, A. Muczkowski, 3, wyd. J. Bartoszewicz, Warszawa.
Kodeks. 1876–1905. Kodeks dyplomatyczny Małopolski, wyd. F. Piekosiński, 1–4, Kraków.
Kodeks. 1990. Kodeks dyplomatyczny Wielkopolski, 9, red. A. Gąsiorowski, T. Jasiński, Poznań.
Komorowski Waldemar. 2002. Średniowieczne ratusze w Małopolsce i na ziemiach ruskich Korony, [w:] Civitas et villa. Miasto i wieś w średniowiecznej Europie środkowej, red. C. Buśko, Wrocław, s. 241–248.
Kowalczyk Jerzy. 2012. Głowów. Zagadka planu pierwszego miasta renesansowego w Polsce, „Kwartalnik Architektury i Urbanistyki”, 57, 4, s. 39–50.
Kozłowski Kornel. 1858. Czersk historycznie i statystycznie opisany, [w:] F.A. Kozłowski, Dzieje Mazowsza za panowania książąt, Warszawa, s. 519–579.
Krasnowolski Bogusław. 2014. Budowa i przebudowa ratusza w miastach Królestwa Polskiego do końca XVIII w., „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych”, 74, s. 85–108.
Księga. 2009. Księga sądowa miasta Kamionki w ziemi lubelskiej 1481–1559, oprac. A. Sochacka, G. Jawor, Lublin.
Księgi. 1932. Księgi radzieckie Kazimierskie 1369–1381 i 1385–1402, wyd. A. Chmiel, Kraków.
Kulejewska-Topolska Zofia. 1956. Oznaczenie i klasyfikacja miast w dawnej Polsce (XVI–XVIII w.), „Czasopismo Prawno-Historyczne”, 8, 2, s. 253–268.
Kupisz Dariusz. 2014. Średniowiecze (do końca XV w.), [w:] Miasto w nowej odsłonie. Monografia Iłży, red. S. Piątkowski, Iłża, s. 45–58.
Kuśnierz-Krupa Dominika. 2012. Skawina w średniowieczu zagadnienia urbanistyczno architektoniczne, Kraków.
Lustracja. 1961–1963. Lustracja województw wielkopolskich i kujawskich 1564–1565, 1, wyd. A. Tomczak, C. Ohryzko-Włodarska, J. Włodarczyk, 2, wyd. A. Tomczak, Bydgoszcz.
Lustracja. 1963. Lustracja województwa sandomierskiego 1564–1565, wyd. W. Ochmański, Wrocław.
Lustracja 1967. Lustracja województw wielkopolskich i kujawskich 1628–1632, wyd. Z. Guldon, 1–3, Wrocław–Bydgoszcz.
Lustracja. 1994. Lustracja województw wielkopolskich i kujawskich 1616–1620, 1–2, wyd. Z. Górski, R. Kabaciński, J. Pakulski, Wrocław–Warszawa–Kraków.
Lustracje. 1968. Lustracje województwa mazowieckiego XVII wieku, 1: 1617–1620, wyd. A. Wawrzyńczyk, Wrocław.
Malanowicz Stanisław. 1968. Zabudowa miasta Rakowa w XVII i XVIII w., [w:] Raków ognisko arianizmu, red. S. Cynarski, 12–19.
Manikowska Halina. 2014. Od domus civium do pałacu komunalnego. Średniowieczne początki siedziby władz miejskich, „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych”, 74, s. 15–31.
Monografia. 1939. Monografia miasteczka Kołaczyc (na podstawie «Opis powiatu jasielskiego» ks. Władysława Sarny z r. 1908), Kraków.
Ney Karol Ferdynand. 1843. Żywot Bł. Jolanty i kronika klasztoru zakonnic św. Klary w Gnieźnie, Leszno–Gniezno.
Noga Zdzisław. 2014. Ratusz – archiwum pamięci, „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych”, 74, s. 173–185.
Nowak Tomasz Andrzej. 2010. Wieluński ratusz i jego otoczenie w I połowie XVI w., „Rocznik Wieluński”, 10, s. 159–166.
Pazdur Jan. 1967. Dzieje Kielc do 1863 roku, Wrocław–Warszawa–Kraków.
Pilch Józef. 1965. Ratusze śląskie województwa wrocławskiego, Wrocław.
Radomski Maciej. 2022. Building identity. Town halls of small Polish towns as a symbol and a sign of urban character and identity (14th–16th century), „MEMO Medieval and Early Modern Material Culture Online”, 9, s. 39–57.
Rathäuser. 2012. Rathäuser als multifunktionale Räume der Repräsentation, der Parteiungen und des Geheimnisses, red. S.C. Pils i in., Forschungen und Beiträge zur Wiener Stadtgeschichte, 55, Innsbruck–Wien–Bozen.
Ratusz. 1997. Ratusz w miastach północnej Europy. Materiały z sesji „Ratusz w miastach nadbałtyckich”, Gdańsk 23–25 XI 1993, red. S. Latour, Gdańsk.
Rościszewska Zofia. 1932. Lewartów (Lubartów) w latach 1543–1643, Lublin.
Ruszczyński Franciszek. 1928. Historja Czempina, Poznań.
Słoń Marek. 2016. Miasta prywatne w sieci miejskiej wielkopolski XV–XVI wieku, „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych”, 77, s. 93–123.
Słownik. 2010–2019. Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu. Edycja elektroniczna, red. T. Jurek, b.m., <http://www.slownik.ihpan.edu.pl/index.php> (dostęp 5.10.2021).
Starzyński Marcin. 2015. Średniowieczny Kazimierz, jego ustrój i kancelaria, Kraków.
Szczepański Jakub. 1996. Ratusze polskiego pobrzeża Bałtyku, Gdańsk.
Szczepański Janusz. 1998. Dzieje Wyszkowa i okolic, Warszawa.
Volumina. 2008. Volumina Constitutionum, red. W. Uruszczak i in., 2: 1550–1609, 2: 1587–1609, Warszawa.
Wiśniewski Jan. 1911. Dekanat iłżecki, Radom.
Wizytacje. 1920. Wizytacje dóbr arcybiskupstwa gnieźnieńskiego i kapituły gnieźnieńskiej z XVI w., wyd. B. Ulanowski, Kraków.
Wyrobisz Andrzej. 1999. Początki miasta Janowca nad Wisłą. Dokumenty z lat 1537, 1566, 1580, b.m.
Wyrozumski Jerzy. 1980. Miasta regionu strzyżowskiego, [w:] Studia nad dziejami Strzyżowa i okolic, red. S. Cynarski, Kraków, s. 111–150.
Zbiór. 1969. Zbiór dokumentów małopolskich, 3, wyd. S. Kuraś i in., Wrocław.
Zbiór. 1970. Zbiór dokumentów małopolskich, 5, wyd. S. Kuraś i in., Wrocław.
Zlat Mieczysław. 1997. Ratusz – zamek mieszczan: symbolika typu architektonicznego i jego form, [w:] Ratusz w miastach północnej Europy. Materiały z sesji „Ratusz w miastach nadbałtyckich”, Gdańsk 23–25 XI 1993, red. S. Latour, Gdańsk, s. 13–36.

Relation:

Kwartalnik Historii Kultury Materialnej

Volume:

73

Issue:

4

Start page:

471

End page:

483

Detailed Resource Type:

Article

Format:

application/octet-stream

Resource Identifier:

oai:rcin.org.pl:248034 ; 0023-5881 ; e-ISSN 2719-6496 ; doi:10.23858/KHKM73.2025.4.001

Source:

IAiE PAN, call no. P 329 ; IAiE PAN, call no. P 331 ; IAiE PAN, call no. P 330 ; click here to follow the link

Language:

pol

Rights:

Creative Commons Attribution BY 4.0 license

Terms of use:

Copyright-protected material. [CC BY 4.0] May be used within the scope specified in Creative Commons Attribution BY 4.0 license, full text available at: ; -

Digitizing institution:

Institute of Archaeology and Ethnology of the Polish Academy of Sciences

Original in:

Library of the Institute of Archaeology and Ethnology of the Polish Academy of Sciences

Access:

Open