Pierwszy za żelazną kurtyną. Początki Komitetu Ochrony Praw Dziecka

Wiśniewska, Monika

doi:0419-8824

Skip to main menu
Skip to search engine
Skip to content
Skip to footer

Download

Title: Pierwszy za żelazną kurtyną. Początki Komitetu Ochrony Praw Dziecka

Abstract:

The article aims to present the beginnings of the Committee for the Protection of Children’s Rights – a unique grassroots initiative in the Polish People’s Republic and the first social organisation of this type in Central and Eastern Europe. The founder and leader of the circle around the Committee, Maria Łopatkowa, will also be presented. The text out-lines the background to the conflict between the Committee’s leadership and the party and government authorities of the Polish People’s Republic, especially the Ministry of Education. The innovative study, based on largely unknown archives, highlights the evolution and trans-formation of social awareness of children’s rights and the pioneering role of the Committee in this field.

References:

Balcerek M., Międzynarodowa ochrona dziecka, Warszawa 1988.
Balcerek M., Prawa dziecka, Warszawa 1986.
Bochwic T., Narodziny i działalność Solidarności Oświaty i Wychowania 1980–1989 (w świetle dokumentów NSZZ Solidarność i relacji jej działaczy, mps pracy doktorskiej, Warszawa 2006.
Bochwic T., Narodziny i działalność Solidarności Oświaty i Wychowania 1980–1989, Warszawa 2000.
Budyta W., Ogniska Wychowawcze „Dziadka” Lisieckiego – historia i współczesność, „Pedagogika Społeczna” 2023, nr 4, s. 127–140.
Dobro pojemne jak krzywda. Prawna ochrona dziecka. Deklaracje a rzeczywistość, red. J. Mazurkiewicz, P. Mysiak, Wrocław 2017.
Inglot T., Szikra D., Raţ C., Mothers, Families, or Children? Family Policy in Poland, Hungary, and Romania, 1945–2020, Pittsburgh 2022.
Jach A., Akt końcowy KBWE i jego wpływ na instytucjonalizację ruchu praw człowieka w krajach Europy Środkowo-Wschodniej w perspektywie porównawczej 1975–1991 (wybrane aspekty), „Nowa Polityka Wschodnia” 2017, nr 2(13), s. 157–175.
Jarosz D., Rzeczy, ludzie, zjawiska. Studia z historii społecznej stalinizmu w Polsce, Warszawa 2017, s. 107–108.
Kaelble H., A Social History Europe 1945–2000. Recovery and Transformation after Two World Wars, New York – Oxford 2013.
Kątna M., Komitet Ochrony Praw Dziecka – wczoraj, dziś, jutro, w: Prawa dziecka: deklaracje i rzeczywistość, red. J. Bińczycka, Kraków 1999, s. 195–201.
Kolska-Lach B., Ochrona praw dziecka w praktyce funkcjonowania Terenowego Komitetu Ochrony Praw Dziecka w Poznaniu, w: Prawa dziecka. Konteksty prawne i pedagogiczne, red. M. Andrzejewski, Poznań 2012, s. 81–88.
Kosiński K., Historia pijaństwa w czasach PRL. Polityka – obyczaje – szara strefa – patologie, Warszawa 2008.
Kosiński K., Nastolatki ‘81: świadomość młodzieży w epoce „Solidarności”, Warszawa 2002.
Krawczak-Chmielewska A., O rozwoju praw dziecka w Polsce i na świecie, „Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka” 2017, t. XVI, nr 2, s. 11–23.
Kula M., Buława w plecaku? Uwagi o awansie społecznym w dziejach, „Kultura i Społeczeństwo” 2014, nr 4, s. 13–26.
Lindkvist L., 1979: A Year of the Child, but Not of Children’s Human Rights, „Diplomatica” 2019, t. I, p. 202–220.
Łączkowska M., Instytucjonalna ochrona praw dziecka w Polsce, w: Prawa dziecka. Konteksty prawne i pedagogiczne, red. M. Andrzejewski, Poznań 2012, s. 89–106.
Łopatka A., Dziecko. Jego prawa człowieka, Warszawa 2000.
Ødegaard E.E., Borgen J.S., Childhood Cultures in Transformation: 30 Years of the UN Convention on the Rights of the Child in Action towards Sustainability, Leiden–Boston 2021.
Ogniska „Dziadka” Lisieckiego, zebrał i oprac. K. Dąbrowski et al., Warszawa 2007.
Pohoski M, Domański H., O ruchliwości społecznej w Polsce, przedm. K. Zagórski, Warszawa 2004.
Prawa dziecka i edukacja o prawach dziecka. Historia, teoria, praktyka, oprac. i red. M. Połowniak-Dąbrowska, Warszawa 2019.
Ruble A.N., Entangled Emancipation. Women’s Rights in Cold War Germany, Toronto 2023.
Sacotte K., Tomlin B., Judkins A., Brunelli L., The Evolution of Global Child Rights. Protecting the Vulnerable, Cham 2023.
Słomczyński K.M., Dubrov J.K., Tomescu-Dubrow I., Polish Sociology and Investigations into social class and stratification 1945–2015, w: Dynamics of Class and Stratification in Poland, red. I. Tomescu-Dobrow et al., New York 2017, s. 13–38.
Smolińska-Theiss B., 30-lecie Konwencji o Prawach Dziecka – edukacyjne dziedzictwo Janusza Korczaka, „Pedagogika Społeczna” 2020, nr 2, s. 11–26.
Smyczyński T., Czy jest potrzebna Konwencja o prawach dziecka? Geneza i funkcje Konwencji, w: Prawa dziecka. Konteksty prawne i pedagogiczne, red. M. Andrzejewski, Poznań 2012, s. 9–17.
Stadniczeńko D., Komitet Praw Dziecka ONZ. Rola i znaczenie. Komentarze, Lublin 2019.
Szcześniak M., Poruszeni. Awans i emocje w socjalistycznej Polsce, Warszawa 2023.
Śliwerski B., Łopatkowa Maria, w: Encyklopedia dzieciństwa, red. D. Waloszek, (dostęp: 11 II 2025).
Wiśniewski L., Geneza Konwencji o prawach dziecka i stosunek jej norm do innych aktów prawa międzynarodowego, w: Konwencja o Prawach Dziecka – analiza i wykładania, red. T. Smyczyński, Poznań 1999, s. 11–18.
Zaremba M., Wielkie rozczarowanie: geneza rewolucji Solidarności, Kraków 2023.