Object structure

Title:

Percepcja i projekcja krajobrazu: teorie, zastosowania, oczekiwania = Perception and projection of the landscape: theories, applications, expectations

Subtitle:

Przegląd Geograficzny T. 91 z. 3 (2019)

Creator:

Chmielewski, Tadeusz Jan (1950- ). Autor ; Chmielewski, Szymon. Autor https://orcid.org/0000-0003-1250-7688 - ; Kułak, Agnieszka (1983- ). Autor https://orcid.org/0000-0002-4447-1571 -

Publisher:

IGiPZ PAN

Place of publishing:

Warszawa

Date issued/created:

2019

Description:

24 cm

Subject and Keywords:

perception of landscape ; projection of landscape ; physionomic structure of landscape

Abstract:

The human species transforms the landscape to meet its needs, but landscape resources and valuable features at the same time affect wellbeing in the context of human activity. In these mutually conditioned interactions, two processes playing a key role are the so-called landscape perception and landscape projection. This article presents: (1) a review of theories playing a key role in the development of knowledge on landscape perception; (2) the basis for landscape projection as a logical and creative continuation of perception processes; (3) an outline of the theory of physiognomic landscape structure and of possibilities for it to gain practical application; (4) the results of the first Polish research into the public’s expectations where quality of the landscape is concerned. Perception of the landscape entails the receipt of stimuli from surrounding space with the help of the senses. It serves primarily in knowledge-based transformation of landscape systems, in a manner that meets ever-more exacting requirements on the part of society when it comes to living in an environment of the highest quality. Only a little scientific work has been devoted to the process of landscape projection. This is therefore a new research field, just opening up, which has the potential to give rise to a group of space-projection theories.

References:

Appleton J., 1975, The experience of landscape, Wiley, London, New York. ; Appleton J., 1984, Prospects and refuges revised, Landscape Journal, 8, s. 91-103. https://doi.org/10.3368/lj.3.2.91 ; Bell S., 1999, Landscape: Pattern, Perception and Process, Routledge, Taylor & Francis Group, London, New York. ; Bogdanowski J., 1976, Kompozycja i planowanie w architekturze krajobrazu, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo PAN, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk. ; Bogdanowski J., 1994, Metoda jednostek i wnętrz architektoniczno - krajobrazowych (JARK - WAK) w studiach i projektowaniu, Politechnika Krakowska, Kraków. ; Bogdanowski J. (red.), 1994, O percepcji środowiska, Zeszyty Naukowe, 9, Komitet Naukowy "Człowiek i Środowisko" PAN, Warszawa. ; Chmielewski Sz., Chmielewski T.J., Kułak A., 2018, Audyt krajobrazowy presji wizualnej, na przykładzie Lublina, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, Lublin. ; Chmielewski Sz., Chmielewski T.J., Michalik-Śnieżek M., Kułak A., 2013, Panoramy widokowe Kazimierskiego Parku Krajobrazowego, [w:] A. Kalinowska-Szymczak (red.), Kalejdoskop GIS, 2, s. 44-45. ; Chmielewski Sz., Lee D.J., Tompalski P., Chmielewski T.J., Wężyk P., 2016, Measuring visual pollution by outdoor advertisements in an urban street using intervisibilty analysis and public surveys, International Journal of Geographical Information Science, 30, 4, s. 801-818. https://doi.org/10.1080/13658816.2015.1104316 ; Chmielewski T.J., 2012, Systemy krajobrazowe: struktura, funkcjonowanie, planowanie, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa. ; Chmielewski T.J., Butler A., Kułak A., Chmielewski S., 2018, Landscape's physiognomic structure: conceptual development and practical applications, Landscape Research, 43, 3, s. 410-427. https://doi.org/10.1080/01426397.2017.1314454 ; Chmielewski T.J., Chmielewski Sz., 2015, Podstawowe przyrodnicze jednostki przestrzenne, a spójność i stabilność ekologiczna systemów krajobrazowych, [w:] T.J. Chmielewski (red.), Klasyfikacje i oceny krajobrazów Polski drugiej dekady XXI wieku, Problemy Ekologii Krajobrazu, 40, s. 145-160. ; Chmielewski T.J., Kułak A., 2014, Struktura fizjonomiczna krajobrazu, [w:] W. Ziaja, M. Jodłowski (red.), Struktura środowiska przyrodniczego a fizjonomia krajobrazu, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej, Uniwersytet Jagielloński, Kraków, s. 33-52. ; Chmielewski T.J., Kułak A., 2016, Ekotony w krajobrazie i krajobraz ekotonów: nowe wyzwania dla uznanej koncepcji, Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego, Sosnowiec, 31, s. 25-42. ; Chmielewski T.J., Kułak A., Michalik-Śnieżek M., Lorens B., 2016, Physiognomic structure of agro-forestry landscapes: method of evaluation and guidelines for design, on the example of the West Polesie Biosphere Reserve, International Agrophysics, 30, s. 415-429. https://doi.org/10.1515/intag-2016-0014 ; Chmielewski T.J., Michalik-Śnieżek M., Kułak A., 2014, Klasyfikacja stopnia antropogenicznego przekształcenia krajobrazu i jej zastosowanie w planie ochrony Poleskiego Parku Narodowego, Problemy Ekologii Krajobrazu, 38, s. 107-124. ; Chmielewski T.J., Sowińska B., 2008, Social expectations concerning landscape quality objectives for the Roztocze - Solska Forest region. Teka (Archives) of the Commission of Protection and Formation of Natural Environment, 5, Polska Akademia Nauk, Oddział w Lublinie, Lublin, s. 41-49. ; Chmielewski T.J., Śliwczyńska E., 2010, "What landscape would you like to live in? " Expectations of young landscape designers in Poland, Teka (Archives) of the Commission of Protection and Formation of Natural Environment, 7, Polska Akademia Nauk, Oddział w Lublinie, Lublin, s. 35-47. ; Crowe S., Mitchell N., 1988, The Pattern of Landscape, Packard Publishing, Chichester. ; Dąbrowska-Budziło K., 1978, Ochrona i kształtowanie panoram miast, Instytut Urbanistyki, Politechnika Krakowska, Kraków (maszynopis rozprawy doktorskiej). ; Dąbrowska-Budziło K., 2009, Treść krajobrazowej kompozycji - jej warstwa znaczeniowa, Przestrzeń i Forma, 12, s. 431-456. ; Doroszewski W. (red.), 1996, Słownik języka polskiego, Wydawnictwo PWN, Warszawa. ; Downs R.M., Stea D. (red.), 1973, Image and Environment: Cognitive mapping and spatial behavior, Aldine Publishing Company, Chicago. ; Dramstad W.E., Sundli Tveit M., Fjellstad W.J., Fry G.L.A., 2006, Relationships between visual landscape preferences and map-based indicators of landscape structure, Landscape and Urban Planning, 78, 4, s. 465-474. https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2005.12.006 ; Eco U. (red.), 2005, Historia piękna, Rebis Publishing House Ltd., Poznań. ; European Landscape Convention, 2000, Florence, www.coe.int/europeanlandscapeconvention (09.04.2016). ; Fairclough G., Macinnes L., 2003, Landscape Character Assessment. Guidance for England and Scotland. Topic Paper 5 - Understanding Historic Landscape Character, 5, The Countryside Agency, Scottish Natural Heritage. ; (15.09.2016). ; Forczek-Brataniec U., 2008, Widok z drogi. Krajobraz percepcji dynamicznej, Wydawnictwo Elamed, Katowice. ; Gibson J.J., 1950, The perception of the visual world, Houghton Mifflin, Oxford. ; Granö J.G., 1929, Reine Geografie. Eine Methodologische Studie beleuchtet mit Beispielen aus Finland und Estland, Helsinki, Acta Geographica, 2, 2, s. 11-34. ; Hobhouse P., 2002, The Story of Gardening, Dorling Kindersley, London - New York - Delhi - Monachium - Melbourne - Toronto. ; Kaplan S., 1973, Cognitive maps in perception and tough, [w:] M. R. Downs, D. Seta (red.), Image and environment, Aldine, Chicago, s. 63-78. ; Kaplan S., Kaplan R. (red.), 1978, Humanscape: environments for people, Duxbury Press, Belmont, California. ; Koffka K., 1922, Perception: An introduction to the Gestalt theory, Psychological Bulletin, 19, s. 531-585. ; Kotarbiński T. (red.), 1997, Nowa encyklopedia powszechna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa. ; Lynch K., 1960, The Image of the City, Cambridge Massachusetts. ; Makhzoumi J., Pungetti G., 1999, Ecological Landscape Design and Planning. The Mediterranean Context, E & FN Spon, Routledge, London - New York. ; McHarg I.L., 1969, Design with Nature, The Natural History Press, Boston - Philadelphia. ; Mücher C.A., Wascher D.M., Klijn J.A., Koomen A.J.M., Jongman R.H.G., 2006, A new European Landscape Map as in integrative framework for landscape character assessment [w:] R.G.H. Bunce, R.H.G Jongman (red.), Landscape Ecology in the Mediterranean: Inside and Outside Approaches, Proceedings of the European IALE Conference, 29.03-02.04.2005, IALE Publication Series, 3, Faro, Portugal, s. 233-243. ; Nasar J.L. (red.), 1988, Environmental Aesthetics. Theory, Research & Applications, Cambridge University Press, Cambridge, New York - Melbourne - Madrid - Cape Town - Singapore - Säo Paulo. ; Nijnik M., Mather A., 2008, Analyzing public preferences concerning woodland development in rural landscapes in Scotland, Landscape and Urban Planning, 86, s. 267-275. https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2008.03.007 ; Nijnik M., Zahvoyska L., Nijnik A., Ode A., 2008, Public evaluation of landscape content and change: Several examples from Europe, Land Use Policy, 26, s. 77-86. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2008.03.001 ; Nohl W., 2001, Sustainable landscape use and aesthetic perception - preliminary reflection on future landscape aesthetic, Landscape and Urban Planning, 54, s. 223-237. https://doi.org/10.1016/s0169-2046(01)00138-4 ; Orians G., 1980, Habitat selection: General theory and application to human behavior, [w:] J.S. Lockhard (red.), Evolution of human social behavior, Elsevier, New York, s. 49-66. ; Ozimek A., Ozimek P., Łabędź P., 2012, Analizy widokowe z użyciem narzędzi cyfrowych, Architektura krajobrazu, 3, s. 4-12. ; Papp S., 2002, Przestrzeń. Wydawnictwo Universitas, Kraków. ; Patoczka P., 2000, Ściany i bramy w krajobrazie, Monografia, 268, Seria Architektura, Politechnika Krakowska, Kraków. ; Skogoey K.I., Skov F., 2007, Fuzzy cognitive mapping - a model for public participation [w:] T.J. Chmielewski (red.), Nature Conservation Management: From Idea to Practical Results, European Commission 6th Framework Program: ALTER-Net. PWZN Print 6, Lublin - Łódź - Helsinki - Aarhus, s. 195-207. ; Słownik synonimów języka polskiego, 2018, https://synonim.net/synonim/projekcja (25.06.2018). ; Solon J., Chmielewski T.J., Myga-Piątek U., Kistowski M., 2015, Identyfikacja i ocena krajobrazów Polski - etapy i metody postępowania w toku audytu krajobrazowego w województwach, [w:] Chmielewski T.J. (red.), Klasyfikacje i oceny krajobrazów Polski drugiej dekady XXI wieku, Problemy Ekologii Krajobrazu, 40, s. 55-76. ; Sowińska-Świerkosz B., Chmielewski T.J., 2014, Comparative Assessment of Public Opinion on the Landscape Quality of Two Biosphere Reserves in Europe, Environmental Management, 54, s. 531-556. https://doi.org/10.1007/s00267-014-0316-9 ; Stevens P.S., 1974, Patterns in Nature, Little, Brown and Company, Boston. ; Tudor C., 2014, An Approach to Landscape Character Assessment, www.gov.uk/natural-england (11.04.2016). ; Vernon M.D., 1962, The Psychology of Perception, Penguin Books, Baltimore, Maryland. ; Wejchert K., 1984, Elementy kompozycji urbanistycznej, Wydawnictwo Arkady, Warszawa. ; Wielki słownik języka polskiego, 2018, http://www.wsjp.pl/index.php? id_hasla (25.06.2018). ; Wojciechowski K.H., 1986, Problemy percepcji i oceny estetycznej krajobrazu, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Wydział Biologii i Nauk o Ziemi, Lublin. ; Zonneveld I.S., 1990, Introduction to "Cultural aspects of landscape", First International Conference of the IALE, Working Group "Culture and Landscape", University of Wageningen, The Netherlands, s. 58-71. ; Zube E.H., Sell J.L.G., 1982, Landscape perception: Research, application and theory, Landscape Planning, 9, s. 1-33. https://doi.org/10.1016/0304-3924(82)90009-0

Relation:

Przegląd Geograficzny

Volume:

91

Issue:

3

Start page:

365

End page:

384

Resource Type:

Article

Format:

File size 2,1 MB ; application/octet-stream

Resource Identifier:

2300-8466 (on-line) ; 10.7163/PrzG.2019.3.4

Source:

CBGiOS. IGiPZ PAN, sygn.: Cz.181, Cz.3136, Cz.4187 ; click here to follow the link

Language:

pol

Language of abstract:

eng

Rights:

Creative Commons Attribution BY 4.0 license

Terms of use:

Copyright-protected material. [CC BY 4.0] May be used within the scope specified in Creative Commons Attribution BY 4.0 license, full text available at: ; -

Digitizing institution:

Institute of Geography and Spatial Organization of the Polish Academy of Sciences

Original in:

Central Library of Geography and Environmental Protection. Institute of Geography and Spatial Organization PAS

Projects co-financed by:

Operational Program Digital Poland, 2014-2020, Measure 2.3: Digital accessibility and usefulness of public sector information; funds from the European Regional Development Fund and national co-financing from the state budget.