100 lat niepodległej Polski
«Takie symboliczne rocznice to dobry powód nie tylko do świętowania, ale i okazja do pogłębionej refleksji nad dziejami własnego narodu» – powiedział Konsul Generalny RP w Łucku Wiesław Mazur w trakcie obchodów 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości.
15 listopada w Teatrze Lalek w Łucku odbyły się oficjalne obchody 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości. Wzięli w nich udział pracownicy Konsulatu Generalnego RP w Łucku, duchowieństwo rzymskokatolickie, greckokatolickie i prawosławne, przedstawiciele miejscowych władz z obwodu wołyńskiego, rówieńskiego i tarnopolskiego, reprezentacja Straży Granicznej RP, członkowie polskich organizacji z Łuckiego Okręgu Konsularnego. Uroczystość zaszczycił swoją obecnością także Konsul Generalny Ukrainy w Lublinie Wasyl Pawluk.
Obchody rozpoczęły się od wykonania hymnów Polski i Ukrainy. Następnie harcerze z Hufca Wołyń przekazali na ręce Konsula Generalnego RP w Łucku Wiesława Mazura Ogień Niepodległości pobrany w Kostiuchnówce.
W swoim przemówieniu Wiesław Mazur powiedział: «Takie symboliczne rocznice to dobry powód nie tylko do świętowania, ale i okazja do pogłębionej refleksji nad dziejami własnego narodu». Podkreślił, że odzyskanie niepodległości przez Polskę było możliwe dzięki wysiłkowi milionów Polaków. Wielu z nich pochowanych jest na wołyńskich cmentarzach, które w tym roku Konsulat objął szczególną opieką.
«Ich ofiara, ich krew zlepiła fundament, na którym powstało nowe państwo, nasza Ojczyzna. Dziś żyjemy w szczęśliwych czasach: nie musimy przelewać krwi za Polskę. Dziś patriotyzm wyraża się inaczej – nie w walce, a w budowie siły i dobrobytu wspólnego państwa. Dlatego możemy w radosnym nastroju świętować stulecie naszej niepodległości. Pamiętajmy jednak o tych, którym to święto zawdzięczamy. I pamiętajmy, że wolność i niepodległość nie jest dana na zawsze. Dotkliwie przekonała się o tym Ukraina, której przed agresją sąsiada nie ustrzegły ani deklarowana przyjaźń, ani uroczyście podpisane międzynarodowe gwarancje. Dlatego przy okazji naszego Święta Niepodległości chciałbym życzyć naszym ukraińskim przyjaciołom, żeby państwowe święta niepodległości były radosne, by jak najszybciej ofiara krwi, którą obecnie ukraińscy żołnierze płacą w konflikcie na Wschodzie, nie była już potrzebna» – powiedział konsul Wiesław Mazur.
Życzenia z okazji 100-lecia niepodległości złożyli mer Równego Wołodymyr Chomko i p.o. mera Łucka Hryhorij Pustowit. List przewodniczącego Wołyńskiej Państwowej Administracji Obwodowej Oleksandra Sawczenki odczytał jego zastępca Serhij Koszaruk.
Specjalny program przygotował zespół wokalno-instrumentalny «Ladies Sextet» z Polski. W trakcie koncertu zabrzmiały utwory Stanisława Moniuszki, Fryderyka Chopina i Karola Kurpińskiego. Zostały wykonane także polskie utwory patriotyczne «Polonez Ogińskiego», «O mój rozmarynie», «Czerwone maki na Monte Cassino». Część artystyczną zamknęła piosenka Marka Grechuty «Wolność».
100. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości obchodzono w Łucku także 11 listopada. W tym dniu Towarzystwo Kultury Polskiej im. Tadeusza Kościuszki zorganizowało koncert w Pałacu Kultury miasta Łuck.
Uroczystość zaszczycili swoim udziałem: konsul Konsulatu Generalnego w Łucku Aneta Ksel, Jaryna Turiw – przedstawiciel departamentu kultury Łuckiej Rady Miejskiej oraz ksiądz Ludwik Kamilewski.
Na każdą osobę, która przybyła, by uczestniczyć w obchodach tego święta, czekał pamiątkowy kotylion w narodowych barwach. Punktualnie o godzinie 13 licznie zgromadzona publiczność i zaproszeni goście odśpiewali hymny – Polski i Ukrainy. Następnie Natalia Ciołyk, prowadząca koncert, przedstawiła jego program i poprosiła księdza Ludwika Kamilewskiego o udzielenie wszystkim zebranym błogosławieństwa.
Z kolei głos zabrała konsul Aneta Ksel: «11 listopada 1918 to data wymodlona, to wielkie zobowiązanie i zadanie. 100 lat temu, po 123 latach niewoli, Polska odzyskała niepodległość. Naród polski mógł znów sam stanowić o sobie oraz o przyszłości kolejnych pokoleń. (…) Zróbmy wszystko, aby 11 listopada był dniem radosnym i wyjątkowym dla każdego z nas. Jest to przecież dzień ponownych narodzin naszej Ojczyzny. Dzięki przelewanej krwi, codziennemu trudowi i wysiłkowi milionów Polaków przez lata niewoli zachowana została tożsamość narodu – język, pamięć historyczna, duma narodowa, umiłowanie wolności».
Pod koniec części oficjalnej wystąpiła Jaryna Turiw z departamentu kultury Łuckiej Rady Miejskiej. Zwróciła się do zgromadzonych ze słowami: «Przyjmijcie Państwo, w tym symbolicznym dniu dla polskiego narodu, życzenia, aby niepodległość Polski trwała jak najdłużej, by cieszyły się nią wasze dzieci i wnuki». Podkreśliła również wagę dobrej dotychczasowej współpracy Polski i Ukrainy oraz łączących te państwa więzi przyjaźni.
Następnie zgromadzeni wysłuchali wiązanki polskich pieśni patriotycznych w wykonaniu chóru «Wołyń» pod dyrekcją Walentyny Gawryluk, chóru «Wołyńskie Panie» i zespołu taneczno-wokalnego «Wołyńskie Słowiki», którym opiekują się Antonina Antonowa i Piotr Miłogrodzki. Wszystkie te zespoły działają pod patronatem TKP im. Tadeusza Kościuszki w Łucku. Wystąpiła również Iryna Kłymuk, reprezentująca Stowarzyszenie Kultury Polskiej na Wołyniu im. Ewy Felińskiej Oddział w Maniewiczach. Zachwycona i wzruszona publiczność wielokrotnie przyłączała się do śpiewania.
Członkowie Stowarzyszenia Kultury Polskiej na Wołyniu im. Ewy Felińskiej Oddział w Lubieszowie i młodzież ucząca się języka polskiego w ramach obchodów wykonali hymny Polski i Ukrainy. Uczniowie przy pomocy fragmentów prozy i utworów poetyckich opowiedzieli o tym, jak ważna dla Polaków jest ta rocznica, o bohaterach walczących o wolność Polski, m.in. o Tadeuszu Kościuszce, który uczył się w szkole pijarów w Lubieszowie. Zapalili także znicze na lubieszowskim cmentarzu, na którym są pochowani Polacy.
Towarzystwo Kultury Polskiej w Kowlu zorganizowało w tych dniach Konkurs Poezji Śpiewanej (więcej o tym na stronie 5), a 9 listopada włączyło się w projekt Ministra Edukacji Narodowej RP «Rekord dla Niepodległej» wykonując hymn Polski.
W Zdołbunowie uroczyste obchody zorganizowało Towarzystwo Kultury Polskiej Ziemi Zdołbunowskiej. Odbyły się one 11 listopada pod patronatem Senatu RP i Fundacji «Wolność i Demokracja».
W miejscowym kościele parafialnym odbyła się msza św. w intencji Polski. Uczestniczyli w niej m.in. konsul Konsulatu Generalnego RP w Łucku Adam Myślicki, przedstawiciele Zdołbunowskiej Rejonowej i Miejskiej Rady, prezesi polskich stowarzyszeń z Równego i Szepetówki. Goście udali się następnie do Domu Kultury w Zdołbunowie.
Starsi uczniowie szkoły sobotnio-niedzielnej, działającej przy TKP Ziemi Zdołbunowskiej, przygotowali montaż poetycki przypominający trudną drogę Polaków do niepodległego bytu, a ich młodsi koledzy oraz dorośli członkowie Towarzystwa uzupełnili go chóralnym śpiewem, głównie piosenek żołnierskich z okresu I wojny światowej.
Goście ze Szkoły Muzycznej w Zdołbunowie zaprezentowali «Życzenie» Fryderyka Chopina przy akompaniamencie fortepianu, a następnie akompaniatorka zagrała poloneza Ogińskiego.
Ponieważ świętowanie odzyskania niepodległości to powód do radości, na scenie było też wesoło. Postarał się o to miejscowy zespół taneczny, który zatańczył poloneza i krakowiaka oraz kilka ognistych tańców ukraińskich. W przerwach między tańcami gospodarze uroczystości, młodzież i widzowie śpiewali polskie pieśni żołnierskie i biesiadne.
Natomiast młodzież przedstawiła inscenizację «Lokomotywy» Juliana Tuwima zaznaczając przy tej okazji, że poeta debiutował wraz z odradzającą się Rzeczpospolitą.
Świętowano także w Sidorowie, Husiatynie i Chorostkowie na Tarnopolszczyźnie. Z okazji 100-lecia odzyskania Niepodległości przez Polskę w obwodzie tarnopolskim zorganizowano Dni Kultury Polskiej, w których wziął udział Zespół Pieśni i Tańca «Ziemia Beskidzka» z Polski.
10 listopada Zespół «Ziemia Beskidzka» wystąpił w kościele Zwiastowania Najświętszej Marii Panny w Sidorowie. Swoistą sceną dla artystów stał się chór muzyczny tej świątyni, co wydarzyło się po raz pierwszy od 1945 r. W tym samym dniu odbył się koncert zespołu w Domu Kultury w Sidorowie.
11 listopada artyści wystąpili w kościele Świętego Antoniego w Husiatynie, następnie w Domu Kultury miasta Chorostków oraz w Domu Kultury w Husiatynie. W trakcie występów publiczności przedstawiono polskie tańce ludowe i piosenki patriotyczne, m.in. «Jak długo w sercach naszych» i «Przybyli ułani pod okienko».
Koncert dla Niepodległej odbył się również w Krzemieńcu. Wydarzenie zorganizowano z inicjatywy Towarzystwa Odrodzenia Kultury Polskiej im. Juliusza Słowackiego w Sali Hugo Kołłątaja w Krzemienieckiej Akademii Humanistyczno-Pedagogicznej im. Tarasa Szewczenki. Wśród gości był Konsul Generalny RP w Łucku Wiesław Mazur oraz przedstawiciele władz miejscowych.
Ze sceny popłynęły pieśni i piosenki w wykonaniu dziecięcego zespołu działającego przy TOKP i parafii Św. Stanisława oraz chóru «Krzemienieckie Barwy». Wiersze Juliusza Słowackiego, Cypriana Norwida, Wisławy Szymborskiej recytowała młodzież z polskiej szkoły, a żywiołowy krakowiak zatańczony przez dzieci, był wspaniałą ozdobą występu.
Uczestnicy uroczystości oddali hołd twórcom niepodległości Polski, mówili o pragnieniu wolności, o budowaniu poczucia, że Polacy są jednym narodem, narodem odpowiedzialnym za swoją przyszłość i o tym, że wolność trzeba pielęgnować, trzeba jej się uczyć i ją pokochać, wspominali także o przyjaźni polsko-ukraińskiej. Występ zakończyli słowami hymnu Unii Europejskiej i «Modlitwą o pokój».
TOKP w Krzemieńcu gościło grupę dzieci z Polski ze Szkoły Podstawowej z Mąchocic-Scholasterii w województwie świętokrzyskim. Uczniowie zaprezentowali swój program artystyczny. Wszyscy razem życzyli Polsce wielu kolejnych lat wspaniałego rozwoju.
W Równem z okazji 100-lecia niezależności Polski odbyło się kilka wydarzeń. 8 listopada Centrum Kulturalno-Edukacyjne im. Tomasza Oskara Sosnowskiego przeprowadziło w Rówieńskiej Bibliotece Naukowej Drugi Maraton Poetycki «Made in Poland». 17 listopada w Domu Parafialnym kościoła Świętych Apostołów Piotra i Pawła zorganizowano uroczystą akademię, koncert i wspólne śpiewanie polskich pieśni patriotycznych. 18 listopada podsumowano projekt «Niepodległość i Pamięć» realizowany przez Fundację «Wolność i Demokracja». 19 listopada z okazji 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości odbył się koncert, podczas którego zabrzmiały m.in. utwory Fryderyka Chopina, Ignacego Paderewskiego, Ignacego Dobrzyńskiego, Juliusza Zarębskiego i Karola Kurpińskiego.
Tekst powstał na podstawie relacji przekazanych przez Piotra Kowalika, Tamarę Uriadową, Wiesława Pisarskiego, Marię Musiał, Jana Piejkę, Bożenę Pająk, Teresę Szefler, Marjanę Jakobczuk i Ewę Mańkowską
Fot. Natalia Denysiuk, Piotr Kowalik, Wiesław Pisarski, Zoa Michalewicz, Jan Piejko, Danuta Kurowska, Walery Olszański, Jarosław Kowalczuk