Object structure

Title:

Klasyfikacja stopnia antropogenicznego przekształcenia krajobrazu i jej zastosowanie w planie ochrony Poleskiego Parku Narodowego1 = The classification of landscape anthropogenic transformation level and its application to the Polesie National Park nature conservation plan

Subtitle:

Problemy Ekologii Krajobrazu = The Problems of Landscape Ecology, t. 38

Creator:

Chmielewski, Tadeusz J. ; Michalik-Śnieżek, Malwina ; Kułak, Agnieszka

Publisher:

Polska Asocjacja Ekologii Krajobrazu ; Polska Akademia Nauk. Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyckiego.

Place of publishing:

Warszawa

Date issued/created:

2014

Description:

Summ. eng. ; Bibliogr. ; 244 p. : il. (color.) ; 24 cm

Subject and Keywords:

landscape classification ; nature conservation plan ; Polesie National Park

Abstract:

The paper concerns the new classification of landscapes carried out with regard to the level of landscape anthropogenic transformation and the intensity of landscape use. The paper presents the classification system and the results of its implementation in the Polesie National Park nature conservation plan. The European Landscape Convention obliges the Council of Europe member states to maintain or establish landscape quality features expected by the public, that is, to develop specific landscape quality indicators. One of the consequences of this provision is the need to identify and classify landscapes occurring on the territory of particular countries, analyse their characteristic features and identify the set of landscape quality indicators expected by the public in particular regions. The level of anthropogenic landscape transformation and the harmonization of landscape use constitute one group of such indicators. In the evaluation process of Polish landscapes, with respect to the level of their anthropogenic transformation, landscapes were divided into 3 types: natural, natural-cultural and cultural landscapes. Within each of them 4 subtypes were distinguished, in relation to the intensity of landscape resources use by the society and the resulting processes of degradation, balance (harmony), regeneration, or restoration of landscape systems. As a result, a 12-degre valuation scale was developed. Applying the scale to particular spatial landscape units makes it possible to create a map of anthropogenic landscape transformation level and the degree of landscape use harmonization (balance) in the investigated area.

References:

1. Brencz A., 1976. Wielkopolska jako region etnograficzny. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, Poznań. ; 2. Breymeyer A., 2008. Presentation of West Polesie Transboundary Biosphere Reserve (Belarus/Poland/Ukraine). Westpolesie.org [2014.08.20]. ; 3. Chmielewski Sz., Chmielewski T.J., 2009. Analiza zmian struktury użytkowania ziemi w latach 1952 – 2007. [w:] T.J. Chmielewski (red.), Ekologia krajobrazów hydrogenicznych Rezerwatu Biosfery Polesie Zachodnie". Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, Lublin, s. 47-70. ; 4. Chmielewski Sz., Chmielewski T.J., 2010. The past, the present and the future of hydrogenic landscapes of the West Polesie Biosphere Reserve. [w:] T.J. Chmielewski, D. Piasecki (red.), The Future of Hydrogenic Landscapes in European Biosphere Reserves. University of Life Sciences in Lublin; Polesie National Park, Polish Academy of Sciences – Branch in Lublin, National UNESCO-MaB Committee of Poland, Lublin, s. 247-278. ; 5. Chmielewski T.J., 2001. Pojezierze Łęczyńsko–Włodawskie: Przekształcenia struktury ekologicznej krajobrazu i uwarunkowania zagospodarowania przestrzennego. Monografie Komitetu Inżynierii Środowiska PAN 4, Lublin. ; 6. Chmielewski T.J., 2001., System planowania przestrzennego harmonizującego przyrodę i gospodarkę. Politechnika Lubelska, Lublin. ; 7. Chmielewski T.J., 2006. Podstawowe przyrodnicze jednostki przestrzenne Poleskiego Parku Narodowego i zasady gospodarowania ich zasobami. [w:] R.J. Klimko (red.), Restrukturyzacja i projektowanie systemów terytorialno-krajobrazowych. Problemy Ekologii Krajobrazu 15. Polska Asocjacja Ekologii Krajobrazu. Instytut Geografii Akademii Pomorskiej w Słupsku, Słupsk, s. 139-154. ; 8. Chmielewski T.J., 2009. Synteza interdyscyplinarna i wnioski. [w:] T.J. Chmielewski (red.), Ekologia krajobrazów hydrogenicznych Rezerwatu Biosfery Polesie Zachodnie". Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, Lublin, s. 253-266. ; 9. Chmielewski T.J., 2012. Systemy krajobrazowe: struktura, funkcjonowanie, planowanie. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa. ; 10. Chmielewski T.J., Harasimiuk M., Radwan S. (red.), 1996. Renaturalizacja ekosystemów wodno-torfowiskowych na Pojezierzu Łęczyńsko-Włodawskim. Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin. ; 11. Chmielewski T.J., Krogulec J., 2003. Ten years of experience in the implementation of environmental engineering in the protection of biodiversity: the case of Lublin Region (CE Poland). [w:] L. Pawłowski, A. Pawłowski, M.R. Dudzińska (red.), Environmental Engineering Studies. Polish research on the way to EU. Kluwer Academic / Plenum Publishers; New York, Boston, Dordrecht, London, Moscow, s. 431-442. ; 12. Chmielewski T.J., Kułak A., Michalik-Śnieżek M., 2013. Plan Ochrony Poleskiego Parku Narodowego. Operat Ochrony Krajobrazu I. Diagnoza. Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska; Warszawa (maszynopis). ; 13. Chmielewski T.J., Kułak A., Michalik-Śnieżek M., 2014. Method of retrospective evaluation of physiognomic landscape changes and its application in the West Polesie region (CE Poland). Regional Environmental Change 14, s. 1627-1639. ; 14. Chmielewski T.J., Lorens B., Radwan S., 2005. Effects of wetland restoration in various ecological conditions and with a different scale of anthropogenic degradation: the case of CE Poland. Teka Commission of Protection and Formation of Natural Environment, PAN O/Lublin 2, s. 5-21. ; 15. Chmielewski T.J., Solon J., 1996. Podstawowe przyrodnicze jednostki przestrzenne Kampinoskiego Parku Narodowego: zasady wyróżniania i kierunki ochrony. [w:] M. Kistowski (red.), Badania ekologiczno-krajobrazowe na obszarach chronionych. Problemy Ekologii Krajobrazu 2. Uniwersytet Gdański, Polska Asocjacja Ekologii Krajobrazu, Gdańsk, s. 130-142. ; 16. Chmielewski T.J., Sowińska-Świerkosz B., Kułak A., Chmielewski Sz., 2014. Krajobrazy Roztocza: dziedzictwo natury i kultury. Monografia naukowa. Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, Lublin, s. 194. ; 17. Chmielewski T.J. (red.), 1989. Poleski Park Narodowy – Dokumentacja naukowa. Instytut Gospodarki Przestrzennej i Komunalnej, Warszawa, Towarzystwo Wolnej Wszechnicy Polskiej, Lublin, Lublin – Warszawa, s. 151. ; 18. Chmielewski T.J. (red.), 2005. Rezerwat Biosfery Polesie Zachodnie": walory, funkcjonowanie, perspektywy rozwoju. Monografia regionu. Poleski Park Narodowy, Wojewoda Lubelski. Lublin– Urszulin, s. 206. ; 19. Chmielewski T.J. (red.), 2005. 15 lat Poleskiego Parku Narodowego. Ministerstwo Środowiska, NFOŚiGW Warszawa, Poleski Park Narodowy. Warszawa – Lublin – Urszulin, s. 194. ; 20. Chmielewski T.J. (red.), 2009. Ekologia krajobrazów hydrogenicznych Rezerwatu Biosfery Polesie Zachodnie". Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, Lublin, s. 344. ; 21. Comin F.A. (red.), 2010. Ecological restoration. A global challenge. Cambridge University Press, Cambridge, New York, Melbourne, Madrid, Cape Town, Singapore, Säo Paulo, s. 291. ; 22. Duszyńska E., 1947. Kształty osiedli wiejskich w woj. Lubelskim. [w:] C. Gawdzik (red.), Planowanie przestrzenne. Region Lubelski. Główny Urząd Planowania Przestrzennego. Wydawnictwo Ministerstwa Odbudowy 7, Warszawa, s. 43-45. ; 23. European Landscape Convention, 2000. www.coe.int/europeanlandscapeconvention [2014.08.18]. ; 24. Fijałkowski D., 1960. Szata roślinna Jezior Łęczyńsko - Włodawskich i przylegających do nich torfowisk. Annales UMCS Sec. B, 14 (3), s. 131-206. ; 25. Harasimiuk M., Michalczyk Z., Turczyński M. (red.), 1998. Jeziora Łęczyńsko – Włodawskie. Monografia przyrodnicza. Biblioteka Monitoringu Środowiska. Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Państwowa Inspekcja Ochrony Środowiska, Lublin. ; 26. Kassenberg A., Rolewicz C., 1985. Przestrzenna diagnoza ochrony środowiska w Polsce. Studia KPZK PAN 89, PWE Warszawa, s. 125. ; 27. Kondracki J., 1981. Geografia fizyczna Polski. PWN, Warszawa. ; 28. Kułak A., Chmielewski T.J., 2010. Changes in the physiognomy of the landscape of the West Polesie from the middle of the 19th century till the beginning of the 21st century. [w:] T. J. Chmielewski, D. Piasecki (red.), The Future of Hydrogenic Landscapes in European Biosphere Reserves. University of Life Sciences in Lublin, Polesie National Park, Polish Academy of Sciences – Branch in Lublin, National UNESCO-MaB Committee of Poland, Lublin, s. 29-40. ; 29. Michalczyk Z., Bartoszewski S., Głowacki S., Turczyński M., 1993. Wody Poleskiego Parku Narodowego. Ekobios 1. Towarzystwo Wolnej Wszechnicy Polskiej, Lublin, s. 84. ; 30. Nijnik M., Zahvoyska L., Nijnik A., Ode A., 2008. Public evaluation of landscape content and change: Several examples from Europe. Land Use Policy 26, s. 77-86. ; 31. Perrow M.R., Davy A.J. (red.), 2002. Handbook of ecological restoration 2. Restoration in Practice. Cambridge University Press; Cambridge, New York, Melbourne, Madrid, Cape Town, Singapore, Säo Paulo, s. 599. ; 32. Piaścik F., Wieczorkiewicz W., Wiśniewski J., 1976. Regionalna architektura budynków wiejskich. Politechnika Warszawska, Instytut Architektury i Planowania Wsi, Warszawa, s. 40. ; 33. Poleski PN, 2014. http://www.poleskipn.pl/index [2014.08.20]. ; 34. Radwan S. (red.), 1994. Środowisko przyrodnicze w strefie oddziaływania Kanału Wieprz – Krzna. Akademia Rolnicza w Lublinie, TWWP Lublin, s. 104. ; 35. Radwan S. (red.), 1999. Plan ochrony Poleskiego Parku Narodowego. Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska, Warszawa, materiał niepublikowany, s. 566. ; 36. Radwan S. (red.), 2002. Poleski Park Narodowy. Monografia przyrodnicza. Wyd. MORPOL. Lublin, s. 272. ; 37. Rewers E., 2009. Od miejskiego genius loci do miejskich oligopticontów. [w:] B. Gutowski (red.), Fenomen genius loci. Tożsamość miejsca w kontekście historycznym i współczesnym. Muzeum Pałac w Wilanowie, Warszawa, s. 15-26. ; 38. Richling A., Dąbrowski A., 2005. Typy krajobrazów naturalnych. Mapa 1:500 000. [w:] A. Richling, K. Ostaszewska (red.), Geografia fizyczna Polski. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. 345. ; 39. Sowińska B., Chmielewski T.J., 2008. Metoda delimitacji i analiza typologicznego zróżnicowania jednostek przyrodniczo – krajobrazowych Roztocza i Równiny Biłgorajskiej. [w:] T.J. Chmielewski (red.), Struktura i funkcjonowanie systemów krajobrazowych: Meta-analizy, modele, teorie i ich zastosowania. Problemy Ekologii Krajobrazu 21, Lublin – Warszawa, s. 161-176. ; 40. West Polesie Transboundary Biosphere Reserve, 2014. (www.unesco.org/new/en/naturalsciences/environment/ecological-sciences/biosphere-reserves/europe-north-america/belaruspolandukraine/west-polesie-transboundary-biosphere-reserve) [2014.08.20]. ; 41. Wilgat T., 1963. Budowa geologiczna, rzeźba i wody Polesia Lubelskiego. [w:] T. Wilgat (red.), Polesie Lubelskie. Wydawnictwo Lubelskie, Lublin, s. 9-30. ; 42. Wilgat T., 1994. Obszary Ekologicznego Zagrożenia w Polsce w świetle danych statystycznych. Towarzystwo Wolnej Wszechnicy Polskiej, Oddział w Lublinie, Lublin, s. 60. ; 43. Żarska B., 2005. Ochrona krajobrazu. Wydawnictwo SGGW, Warszawa, s. 252.

Relation:

Problemy Ekologii Krajobrazu

Volume:

38

Start page:

107

End page:

124

Resource Type:

Article

Format:

File size 3,4 MB ; application/pdf

Resource Identifier:

9788361590552

Source:

CBGiOŚ. IGiPZ PAN, call no. 151.035 ; click here to follow the link

Language:

pol

Language of abstract:

eng

Rights:

Rights Reserved - Free Access

Terms of use:

Copyright-protected material. May be used within the limits of statutory user freedoms

Digitizing institution:

Institute of Geography and Spatial Organization of the Polish Academy of Sciences